พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนสังยุต ทุติยปัณณาสก์ · ฉฬวรรค
๙. นตุมหากสูตร ที่ ๒
เล่ม ๑๘ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในฉฬวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุต ทุติยปัณณาสก์ ฉฬวรรค นตุมหากสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๑๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๘ หน้า ๑๑๑–๑๑๒
เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย รูปไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... จักขุวิญญาณ... จักขุสัมผัส ... แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละแม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนานั้นเสีย แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรือ อทุกขมสุขเวทนาที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย”
๙. ทุติยนตุมหากสูตร
ว่าด้วยการละสิ่งที่ไม่ใช่ของตน สูตรที่ ๒
{๑๕๐} [๑๐๒] "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย สิ่งนั้นพวกเธอทั้งหลายจงละเสีย สิ่งที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อะไรเล่าไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย คือ จักษุไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละจักษุนั้นเสีย จักษุที่พวกเธอทั้งหลายละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย รูปทั้งหลายไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละรูปเหล่านั้นเสีย รูปที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย จักขุวิญญาณไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละจักขุวิญญาณนั้นเสีย จักขุวิญญาณที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลเพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย... มโนไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย ... แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยก็ไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย พวกเธอจงละแม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขม สุขเวทนานั้นเสีย แม้สุขเวทนาทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่พวกเธอละได้แล้วนั้นจักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เธอทั้งหลาย”
๑๐. อุทกสูตร
ว่าด้วยอุทกดาบส
{๑๕๑} [๑๐๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รู้กันว่า อุทกดาบสรามบุตรย่อมกล่าววาจาอย่างนี้ว่า ‘เราเป็นผู้บรรลุเวทโดยส่วนเดียว เราเป็นผู้ชนะทุกอย่างโดยส่วนเดียวเราขุดได้แล้วซึ่งรากแห่งทุกข์ที่ใครขุดไม่ได้โดยส่วนเดียว’ ดังนี้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุทกดาบสรามบุตรยังมิใช่ผู้บรรลุเวทเลย ก็กล่าวว่า ‘เราเป็นผู้บรรลุเวท’ ยังมิใช่ผู้ชนะทุกอย่างเลย ก็กล่าวว่า ‘เราเป็นผู้ชนะทุกอย่าง’ รากแห่งทุกข์ยังขุดมิได้เลยก็กล่าวว่า ‘เราขุดได้แล้วซึ่งรากแห่งทุกข์’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อจะกล่าวข้อนั้นให้ถูกควรกล่าวว่า ‘เราเป็นผู้บรรลุเวทโดยส่วนเดียว เราเป็นผู้ชนะทุกอย่างโดยส่วนเดียว ‘เราขุดได้แล้วซึ่งรากแห่งทุกข์ที่ใครขุดไม่ได้โดยส่วนเดียว’ ดังนี้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้บรรลุเวทอย่างไร คือ เมื่อภิกษุรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกซึ่งผัสสายตนะ ๖ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้บรรลุเวทอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ชนะทุกอย่างอย่างไร คือ เมื่อภิกษุรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกซึ่งผัสสายตนะ ๖ เป็นผู้หลุดพ้นแล้วเพราะไม่ถือมั่น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ชนะทุกอย่างอย่างนี้แล
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รากแห่งทุกข์ที่ใครขุดไม่ได้ ชื่อว่าอันภิกษุขุดได้แล้วอย่างไร คือ
คำว่า คัณฑะ นี้เป็นชื่อของกายนี้ซึ่งเกิดมาจากมหาภูตรูป ๔ มีมารดาบิดาเป็นแดนเกิด เติบโตขึ้นด้วยข้าวสุกและขนมสด มีความไม่เที่ยง ต้องลูบไล้นวดฟั้น และต้องแตกกระจัดกระจายเป็นธรรมดา
- ๑อุทกดาบส พระบาลีบางแห่งปรากฏเป็น อุททกดาบส บ้าง
จบ ๙. นตุมหากสูตร ที่ ๒