arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนสังยุต ปัณณาสก์ที่ ๑ · อนิจจวรรค

๑๐. พาหิรสูตร

เล่ม ๑๘

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐–๑๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในอนิจจวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค สฬายตนสังยุต ปัณณาสก์ที่ ๑ อนิจจวรรค พาหิรสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๑๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑๘)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑๘ หน้า ๘–๑๐

หน้า ๘

ชิวหา... กาย... มโนที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นอนัตตา จะกล่าวไปไยถึงมโนที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในมโนที่เป็นอดีต ไม่เพลิดเพลินมโนที่เป็นอนาคต ย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่ายเพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับมโนที่เป็นปัจจุบัน”

๑๐. พาหิรานิจจาตีตานาคตสูตร

ว่าด้วยความเป็นอนิจจังแห่งอายตนะภายนอกทั้งที่เป็นอดีตและอนาคต

{๑๐} [๑๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นของไม่เที่ยง จะกล่าวไปไยถึงรูปที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในรูปที่เป็นอดีต ย่อมไม่เพลิดเพลินรูปที่เป็นอนาคตย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับรูปที่เป็นปัจจุบัน เสียง... กลิ่น... รส... โผฏฐัพพะ... ธรรมารมณ์ที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นของไม่เที่ยง จะกล่าวไปไยถึงธรรมารมณ์ที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในธรรมารมณ์ที่เป็นอดีต ย่อมไม่เพลิดเพลินธรรมารมณ์ที่เป็นอนาคต ย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับธรรมารมณ์ที่เป็นปัจจุบัน”

๑๑. พาหิรทุกขาตีตานาคตสูตร

ว่าด้วยความเป็นทุกข์แห่งอายตนะภายนอกทั้งที่เป็นอดีตและอนาคต

{๑๑} [๑๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นทุกข์ จะกล่าวไปไยถึงรูปที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในรูปที่เป็นอดีต ย่อมไม่เพลิดเพลินรูปที่เป็นอนาคต ย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับ รูปที่เป็นปัจจุบัน เสียง... กลิ่น... รส... โผฏฐัพพะ... ธรรมารมณ์ที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นทุกข์ จะกล่าวไปไยถึง

หน้า ๙

ธรรมารมณ์ที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในธรรมารมณ์ที่เป็นอดีต ย่อมไม่เพลิดเพลินธรรมารมณ์ที่เป็นอนาคต ย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับธรรมารมณ์ที่เป็นปัจจุบัน”

๑๒. พาหิรานัตตาตีตานาคตสูตร

ว่าด้วยความเป็นอนัตตาแห่งอายตนะภายนอกทั้งที่เป็นอดีตและอนาคต

{๑๒} [๑๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นอนัตตา จะกล่าวไปไยถึงรูปที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในรูปที่เป็นอดีต ย่อมไม่เพลิดเพลินรูปที่เป็นอนาคต ย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับ รูปที่เป็นปัจจุบัน เสียง... กลิ่น... รส... โผฏฐัพพะ... ธรรมารมณ์ที่เป็นอดีตและอนาคตเป็นอนัตตา จะกล่าวไปไยถึงธรรมารมณ์ที่เป็นปัจจุบันเล่า อริยสาวกผู้ได้สดับแล้วเห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมไม่มีเยื่อใยในธรรมารมณ์ที่เป็นอดีต ย่อมไม่เพลิดเพลินธรรมารมณ์ที่เป็นอนาคต ย่อมปฏิบัติเพื่อเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับธรรมารมณ์ที่เป็นปัจจุบัน”

จบ อนิจจวรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อัชฌัตตานิจจสูตร ๒. อัชฌัตตทุกขสูตร

๓. อัชฌัตตานัตตสูตร ๔. พาหิรานิจจสูตร

๕. พาหิรทุกขสูตร ๖. พาหิรานัตตสูตร

๗. อัชฌัตตานิจจาตีตานาคตสูตร ๘. อัชฌัตตทุกขาตีตานาคตสูตร

๙. อัชฌัตตานัตตาตีตานาคตสูตร ๑๐.พาหิรานิจจาตีตานาคตสูตร

๑๑. พาหิรทุกขาตีตานาคตสูตร ๑๒. พาหิรานัตตาตีตานาคตสูตร

หน้า ๑๐

๒. ยมกวรรค

๑. ปฐมปุพเพสัมโพธสูตร

ว่าด้วยความรู้แท้ก่อนแต่การตรัสรู้ในเรื่องอายตนะ

{๑๓} [๑๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก่อนแต่ตรัสรู้ เมื่อเรายังเป็นพระโพธิสัตว์ยังไม่ได้ตรัสรู้ ได้มีความนึกคิดอย่างนี้ว่า ‘อะไรหนอ เป็นคุณของจักษุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย มโน อะไรหนอเป็นโทษของจักษุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย มโน อะไรหนอเป็นการสลัดออกซึ่งจักษุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย มโน’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรานั้นได้มีความนึกคิดต่อไปว่า ‘การที่สุขโสมนัส อาศัยจักษุเกิดขึ้น นี้เป็นคุณของจักษุ การที่จักษุไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนไปเป็นธรรมดา นี้เป็นโทษของจักษุ การกำจัดฉันทราคะ การละฉันทราคะในจักษุเสียได้ นี้เป็นการสลัดออกซึ่งจักษุการที่สุขโสมนัสอาศัยโสตะเกิดขึ้น...

การที่สุขโสมนัสอาศัยฆานะเกิดขึ้น...

การที่สุขโสมนัสอาศัยชิวหาเกิดขึ้น ...

การที่สุขโสมนัสอาศัยกายเกิดขึ้น ...

การที่สุขโสมนัสอาศัยมโนเกิดขึ้น นี้เป็นคุณของมนะ การที่มโนไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรผันไปเป็นธรรมดา นี้เป็นโทษของมโน การกำจัดฉันทราคะ การละฉันทราคะในมโนเสียได้ นี้เป็นการสลัดออกซึ่งมโน’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตราบใดที่เรายังไม่รู้ยิ่งซึ่งคุณโดยความเป็นคุณ ซึ่งโทษโดยความเป็นโทษ และซึ่งการสลัดออกโดยความเป็นการสลัดออก ซึ่ง