พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปฐมปัณณาสก์ · จรวรรค
อคติสูตร ที่ ๑
เล่ม ๒๑ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในจรวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ จรวรรค อคติสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๓๕ หน้า ๔๘–๔๙
๗. ปฐมอคติสูตร
ว่าด้วยความลำเอียง ๔
[๑๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความลำเอียง ๔ ประการนี้ ความลำเอียง๔ คืออะไร คือลำเอียงเพราะชอบกัน ลำเอียงเพราะชังกัน ลำเอียงเพราะเขลาลำเอียงเพราะกลัว ภิกษุทั้งหลาย นี้แลความลำเอียง ๔ ประการ
บุคคลใดประพฤติล่วงธรรม เพราะ
ความชอบกัน เพราะความชังกัน เพราะ
ความกลัว เพราะความเขลา ยศของบุคคล
นั้นย่อมเสื่อม เหมือนดวงจันทร์ข้างแรม
ฉะนั้น.
จบปฐมอคติสูตรที่ ๗
อรรถกาปฐมอคติสูตร
พึงทราบวินิจฉัยในปฐมอคติสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
บทว่า อคติคมนานิ ได้แก่ ความลำเอียง. บทว่า ฉนฺทาคตึคจฺฉติ ความว่า บุคคลลำเอียงเพราะชอบกัน คือทำสิ่งที่ไม่ควรทำ. แม้ในบทที่เหลือก็นัยนี้แล.
บทว่า ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา ความว่า บุคคลลำเอียงเพราะชอบกัน เพราะชังกัน เพราะกลัว เพราะเขลา. บทว่า อติวตฺตติได้แก่ ละเมิดธรรม.
จบอรรถกถาปฐมอคติสูตรที่ ๗
๘. ทุติยอคติสูตร
ว่าด้วยความลำเอียง ๔
[๑๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความไม่ลำเอียง ๔ ประการนี้ ความไม่ลำเอียง ๔ คืออะไร คือไม่ลำเอียงเพราะชอบกัน ไม่ลำเอียงเพราะชังกันไม่ลำเอียงเพราะเขลา ไม่ลำเอียงเพราะกลัว ภิกษุทั้งหลาย นี้แล ความไม่ลำเอียง๔ ประการ.
บุคคลใดไม่ประพฤติล่วงธรรม
เพราะความชอบกัน เพราะความชังกัน
เพราะความกลัว เพราะความเขลา ยศของ
บุคคลนั้นย่อมเพิ่มพูน เหมือนดวงจันทร์
ข้างขึ้น ฉะนั้น.
จบทุติยอคติสูตรที่ ๘
ทุติยอคติสูตรที่ ๘ ง่ายทั้งนั้น.
๙. ตติยอดติสูตร
ว่าด้วยความลำเอียงและความไม่ลำเอียง
[๑๙] สูตรนี้ นำเอาสูตร ๑๗, ๑๘ มารวมเข้าเป็นสูตรเดียวความเหมือน ๒ สูตรนั้นทุกประการ.
จบตติยอคติสูตรที่ ๙
ตติยอคติสูตรที่ ๙ ตรัสด้วยนัยทั้งสองด้วยอำนาจแห่งบุคคลผู้ตรัสรู้เหมือนกัน.
จบ อคติสูตร ที่ ๑