arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ทุติยปัณณาสก์ · ปุญญาภิสันทวรรค

สังวาสสูตร ที่ ๒

เล่ม ๒๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในปุญญาภิสันทวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ ปุญญาภิสันทวรรค สังวาสสูตร ที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๑)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๑ หน้า ๑๐๐–๑๐๓

หน้า ๑๐๐

๔. ทุติยสังวาสสูตร

ว่าด้วยสามีภรรยา ๔ คู่ สูตรที่ ๒

{๕๔} [๕๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การอยู่ร่วมกันมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงผี

(๒) ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงเทวดา

(๓) ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงผี

(๔) ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงเทวดา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงผีอย่างไร คือ ในโลกนี้

สามีเป็นคนชอบฆ่าสัตว์ ชอบลักทรัพย์ ชอบประพฤติผิดในกาม ชอบพูดเท็จพูดส่อเสียดพูดคำหยาบพูดเพ้อเจ้อมีความละโมบมีจิตพยาบาทมี

ความเห็นผิด เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม มีจิตถูกครอบงำด้วยมลทินคือความตระหนี่ มักด่าว่าและบริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน แม้ภรรยาของเขาก็เป็นคนชอบฆ่าสัตว์ ชอบลักทรัพย์ ชอบประพฤติผิดในกาม ชอบพูดเท็จพูดส่อเสียดพูดคำหยาบพูดเพ้อเจ้อมีความละโมบมีจิตพยาบาทมี

ความเห็นผิด เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม มีจิตถูกครอบงำด้วยมลทินคือความตระหนี่ มักด่าว่าและบริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน ดูก่อนภิกษุ

ทั้งหลาย ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงผีอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงเทวดาอย่างไร คือ ในโลกนี้สามีเป็นคนชอบฆ่าสัตว์ ชอบลักทรัพย์ ชอบประพฤติผิดในกาม ชอบพูดเท็จพูดส่อเสียด พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจ้อ มีความละโมบ มีจิตพยาบาท มีความเห็นผิด เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม มีจิตถูกครอบงำด้วยมลทินคือความตระหนี่ มักด่าว่าและบริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน ส่วนภรรยาของ

หน้า ๑๐๑

เขาเป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ จากการลักทรัพย์ จากการประพฤติผิดในกามจากการพูดเท็จ จากการพูดส่อเสียด จากการพูดคำหยาบ จากการพูดเพ้อเจ้อไม่มีความละโมบ ไม่มีจิตพยาบาท มีความเห็นชอบ มีศีล มีกัลยาณธรรมมีใจปราศจากมลทินคือความตระหนี่ ไม่ด่าว่าไม่บริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชายผีอยู่ร่วมกับหญิงเทวดาอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงผีอย่างไร คือ ในโลกนี้สามีเป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ จากการลักทรัพย์ จากการประพฤติผิดในกาม จากการพูดเท็จ จากการพูดส่อเสียด จากการพูดคำหยาบ จากการพูดเพ้อเจ้อ ไม่มีความละโมบ ไม่มีจิตพยาบาท มีความเห็นชอบ มีศีล มีกัลยาณธรรม มีใจปราศจากมลทินคือความตระหนี่ ไม่ด่าว่าไม่บริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน ส่วนภรรยาของเขาเป็นคนชอบฆ่าสัตว์ ชอบลักทรัพย์ ชอบประพฤติผิดในกาม ชอบพูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ

พูดเพ้อเจ้อ มีความละโมบ มีจิตพยาบาท มีความเห็นผิด เป็นคนทุศีล มีบาปธรรม มีจิตถูกครอบงำด้วยมลทินคือความตระหนี่ มักด่าว่าและบริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงผีอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงเทวดาอย่างไร คือ ในโลกนี้ สามีเป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ จากการลักทรัพย์ จากการประพฤติผิดในกาม จากการพูดเท็จ จากการพูดส่อเสียด จากการพูดคำหยาบ จากการพูดเพ้อเจ้อ ไม่มีความละโมบ ไม่มีจิตพยาบาท มีความเห็นชอบ มีศีล มีกัลยาณธรรม มีใจปราศจากมลทินคือความตระหนี่ ไม่ด่าว่าไม่บริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน แม้ภรรยาของเขาก็เป็นผู้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ จากการลักทรัพย์ จากการประพฤติผิดในกาม จากการพูดเท็จ จากการพูดส่อเสียด จากการพูดคำหยาบ จากการพูดเพ้อเจ้อ ไม่มีความละโมบ

หน้า ๑๐๒

ไม่มีจิตพยาบาท มีความเห็นชอบ มีศีล มีกัลยาณธรรม มีใจปราศจากมลทินคือความตระหนี่ ไม่ด่าว่าไม่บริภาษสมณพราหมณ์ อยู่ครองเรือน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงเทวดาอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การอยู่ร่วมกันมี ๔ ประการนี้แล”

ภรรยาและสามีทั้งสองคนเป็นผู้ทุศีล เป็นคนตระหนี่

มักด่าว่าสมณพราหมณ์ ชื่อว่าเป็นผีมาอยู่ร่วมกัน

สามีเป็นผู้ทุศีล มีความตระหนี่ มักด่าว่าสมณพราหมณ์

ส่วนภรรยาเป็นผู้มีศีล รู้ความประสงค์ของผู้ขอ ปราศจาก

ความตระหนี่ ภรรยานั้นชื่อว่าเทวดามาอยู่ร่วมกับสามีผี

สามีเป็นผู้มีศีล รู้ความประสงค์ของผู้ขอ ปราศจาก

ความตระหนี่ ส่วนภรรยาเป็นผู้ทุศีล มีความตระหนี่

มักด่าว่าสมณพราหมณ์ ภรรยานั้นชื่อว่าหญิงผีมาอยู่ร่วม

กับสามีเทวดา

ภรรยาและสามีทั้งสองคนต่างก็เป็นผู้มีศรัทธา รู้ ความ

ประสงค์ของผู้ขอ มีความสำรวม เป็นอยู่โดยธรรม ก็จะ

เจรจาถ้อยคำที่น่ารักแก่กันและกัน

เมื่อทั้งสองฝ่ายมีความประพฤติเสมอกัน ก็ย่อมมี

ความเจริญรุ่งเรืองมาก มีความผาสุก พวกไม่เป็นมิตรกัน

ก็มีแต่จะเสียใจ

ทั้งสองฝ่ายมีศีลและข้อปฏิมัติเท่าเทียมกัน ครั้น

ประพฤติธรรมในโลกนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้เพลิดเพลิน เสวย

กามารมณ์ บันเทิงใจอยู่ในเทวโลก

หน้า ๑๐๓

๕. ปฐมสมชีวีสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้สามีภรรยาพบกันทุกชาติ สูตรที่ ๑

{๕๕} [๕๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เกสกฬามฤคทายวัน ใกล้

นครสุงสุมารคีระ แคว้นภัคคะ ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคเจ้า

ทรงครองอันตรวาสก ทรงถือบาตรจีวรแล้วเสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของ

นกุลปิตาคฤหบดี ครั้นแล้วประทับนั่งบนอาสนะที่เขาปูลาดไว้ ครั้งนั้นแล

นกุลปิตาคฤหบดีและนกุลมาตาคหปตานี เข้ามาเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วนกุลปิตาคฤหบดีได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ นับแต่ที่ตระกูลนำแม่นกุลมาตาคฤหปตานีแต่

ยังเป็นสาวมาเพื่อข้าพระองค์ผู้ยังเป็นหนุ่ม ข้าพระองค์มิได้รู้สึกจะประพฤติ

นอกใจแม่นกุลมาตาคฤหปตานีแม้ด้วยใจเลย ที่ไหนจะประพฤตินอกใจด้วย

กายเล่า ข้าพระองค์ทั้งสองปรารถนาพบกันและกันทั้งในชาตินี้และชาติหน้าทีเดียว”

แม้นกุลมาตาคฤหปตานีก็ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่

พระองค์ผู้เจริญ นับแต่ที่ตระกูลนำหม่อมฉันซึ่งยังเป็นสาวมาเพื่อท่าน

นกุลปีตาคฤหบดีซึ่งยังเป็นหนุ่ม หม่อมฉันก็มิได้รู้สึกจะประพฤตินอกใจท่าน

นกุลปิตาคฤหบดีแม้ด้วยใจเลย ที่ไหนจะประพฤตินอกใจด้วยกายเล่า

หม่อมฉันทั้งสองปรารถนาพบกันและกันทั้งในชาตินี้และชาติหน้าทีเดียว”

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑นกุลปิตาคฤหบดีและนกุลมาตาคหปตานี ทั้งสองท่านนี้สำเร็จเป็นโสดาบันบุคคลในขณะที่แรก เห็นพระผู้มีพระภาคเจ้าทีเดียว กล่าวกันว่า นกุลปิตาคฤหบดีเคยเป็นบิดา เป็นลุง และเป็น อา (ในอดีตชาติ)ของพระตถาคตเจ้าอย่างละ ๕๐๐ ชาติ แม้นกุลมาตาคหปตานีก็เช่นกัน คือเคยเป็นมารดา เป็นป้า และเป็นน้าอย่างละ ๕๐๐ ชาติ (องฺ.จตุกฺก.อ. ๓๕๐)