พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ · สัตตาวาสวรรค
อนุปุพพนิโรธสูตร
เล่ม ๒๓ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๑ ในสัตตาวาสวรรคมี ๔ ฉบับ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ สัตตาวาสวรรค อนุปุพพนิโรธสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๒๐–๘๒๒
๑๑. อนุปุพพนิโรธสูตร
ว่าด้วยอนุปุพพนิโรธ ๙ ประการ
[๒๓๕] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพนิโรธ ๙ ประการนี้ ๙ ประการเป็นไฉน คือ อามิสสัญญาของผู้เข้าปฐมฌานย่อมดับไป ๑ วิตกวิจารของ ผู้เข้าทุติยฌานย่อมดับไป ๑ ปีติของผู้เข้าตติยฌานย่อมดับไป ๑ ลมอัสสาสปัสสานะของผู้เจ้าจตุตถฌานย่อมดับไป ๑ รูปสัญญาของผู้เข้าอากาสานัญจายตนฌานย่อมดับไป ๑ อากาสานัญจายตนสัญญาของผู้เข้าวิญญาณัญจายตนฌานย่อมดับไป ๑ วิญญาณัญจายตนสัญญาของผู้เข้าอากิญจัญญาย-ตนฌานย่อมดับไป ๑ อากิญจัญญายตนสัญญาข้องผู้เข้าเนวสัญญา-นาสัญญายตนฌานย่อมดับไป ๑ สัญญาและเวทนาของผู้เข้าสัญญา-เวทยิตนิโรธย่อมดับไป ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพนิโรธ ๙ประการนี้แล.
จบ อนุปุพพนิโรธสูตรที่ ๑๑
อรรถกถาอนุปุพพนิโรธสูตรที่ ๑๑
อนุปุพพนิโรธสูตรที่ ๑๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า อนุปุพฺพนิโรธา ได้แก่ดับไปตามลำดับ. คำที่เหลือในบททั้งปวงง่ายทั้งนั้น.
จบอรรถกถาอนุปุพพนิโรธสูตรที่ ๑๑
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ฐานสูตร ๒. ขฬุงคสูตร ๓. ตัณหาสูตร ๔. ววัตถ-สัญญาสูตร ๕. ปฐมสิลายูปสูตร ๖. ทุติยสิลายูปสูตร ๗. ปฐม-เวรสูตร ๘. ทุติยเวรสูตร ๙. ปฐมอาฆาตสูตร ๑๐. ทุติยอาฆาตสูตร๑๑. อนุปุพพนิโรธสูตร และอรรถกถา
จบ สัตตาวาสวรรคที่ ๓
มหาวรรคที่ ๔
๑. ปฐมวิหารสูตร
ว่าด้วยอนุปุพพวิหาร ๙ ประการ
[๒๓๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพวิหาร (ธรรมเป็นเครื่องอยู่ตามลำดับ) ๙ ประการนี้ ๙ ประการเป็นไฉน คือปฐมฌาน ๑ ทุติยฌาน ๑ ตติยฌาน ๑ จตุตถฌาน ๑ อากาสานัญ-จายตนฌาน ๑ วิญญาณัญจายตนฌาน ๑ อากิญจัญญายตนฌาน ๑เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ๑ สัญญาเวทยิตนิโรธ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพวิหาร ๙ ประการนี้แล.
จบ ปฐมวิหารสูตรที่ ๑
มหาวรรควารณนาที่ ๔
อรรถกถาปฐมวิหารสูตรที่ ๑
มหาวรรคที่ ๔ ปฐมวิหารสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า อนุปุพฺพวิหารา ได้วิหารธรรมอันควรเข้าถึงตามลำดับ
จบ อรรถกถาปฐมวิหารสูตรที่ ๑
จบ อนุปุพพนิโรธสูตร