arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ · สัตตาวาสวรรค

อนุปุพพนิโรธสูตร

เล่ม ๒๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๑ ในสัตตาวาสวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ สัตตาวาสวรรค อนุปุพพนิโรธสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๕๒๖–๕๒๘

หน้า ๕๒๖

(๙) กำจัดความอาฆาตเสียด้วยคิดว่า ‘เขาจักประพฤติสิ่งที่เป็น ประโยชน์แก่บุคคลผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบใจของเรา เพราะเหตุนั้น การที่จะไม่ให้มีการประพฤติเช่นนั้นจะหาได้ ในบุคคลนั้นแต่ที่ไหน’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุเป็นเครื่องกำจัดความอาฆาตมี ๙ ประการนี้แล”

๑๑. อนุปุพพนิโรธสูตร

ว่าด้วยอนุปุพพนิโรธ ๙ ประการ

{๒๓๕} [๓๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพนิโรธ มี ๙ ประการนี้ อนุปุพพนิโรธ ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เมื่อเข้าปฐมฌาน อามิสสัญญา (กามสัญญา) ย่อมดับไป

(๒) เมื่อเข้าทุติยฌาน วิตกวิจารย่อมดับไป

(๓) เมื่อเข้าตติยฌาน ปีติย่อมดับไป

(๔) เมื่อเข้าจตุตถฌาน ลมอัสสาสะและปัสสาสะย่อมดับไป

(๕) เมื่อเข้าอากาสานัญจายตนสมาบัติ รูปสัญญาย่อมดับไป

(๖) เมื่อเข้าวิญญาณัญจายตนสมาบัติ อากาสานัญจายตนสัญญาย่อมดับไป

(๗) เมื่อเข้าอากิญจัญญายตนสมาบัติ วิญญาณัญจายตนสัญญาย่อมดับไป

หน้า ๕๒๗

(๘) เมื่อเข้าเนวสัญญานานัญญายตน <*> สมาบัติ อากิญจัญญายตนสัญญาย่อมดับไป(๙) เมื่อเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ สัญญาและเวทนาย่อมดับไป

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพนิโรธมี ๙ ประการนี้แล”

จบ สัตตาวาสวรรคที่ ๓

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ติฐานสูตร ๒. อัสสขฬุงกสูตร

๓. ตัณหามูลกสูตร ๔. สัตตาวาสสูตร

๕. ปัญญาสูตร ๖. สิลายูปสูตร

๗. ปฐมเวรสูตร ๘. ทุติยเวรสูตร

๙. อาฆาตวัตถุสูตร ๑๐. อาฆาตปฏิวินยสูตร

๑๑. อนุปุพพนิโรธสูตร

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อนุปุพพนิโรธ ความดับไปตามลำดับ (ที.ปา.อ. ๒๔๕, องฺ.นวก.อ. ๓๐๗) หมายถึงต้องดับขั้นต้น ๆ แต่ละขั้นไปตามลำดับ จึงจะเข้าถึงขั้นสูงที่อยู่ถัดขึ้นไปได้ เป็นอีกชื่อหนึ่งของอนุปุพพวิหาร ๙
หน้า ๕๒๘

๔. มหาวรรค

๑. อนุปุพพวิหารสูตร

ว่าด้วยอนุปุพพวิหาร ๙ ประการ

{๒๓๖} [๓๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพวิหาร มี ๙ ประการนี้ อนุปุพพวิหาร ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ปฐมฌาน (๒) ทุติยฌาน

(๓) ตติยฌาน (๔) จตุตถฌาน

(๕) อากาสานัญจายตนฌาน (๖) วิญญาณัญจายตนฌาน

(๗) อากิญจัญญายตนฌาน (๘) เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน

(๙) สัญญาเวทยิตนิโรธ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปุพพวิหารมี ๙ ประการนี้แล”

๒. อนุปุพพวิหารสมาปัตติสูตร

ว่าด้วยอนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙ ประการ

{๒๓๗} [๓๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙ ประการนี้ เธอทั้งหลายจงฟัง ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กามทั้งหลายย่อมดับในที่ใด และท่านเหล่าใดดับกามทั้งหลาย ได้แล้ว ๆ อยู่ในที่นั้นเรากล่าวว่า ‘ท่านเหล่านั้นไม่มีความหิว

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สัญญาเวทยิตนิโรธ การดับสัญญาและเวทนา เป็นสมาบัติที่สูงเยี่ยมเพราะนามขันธ์ ๔ บริสุทธิ์ คือพรากพ้นออกจากปัจจนีกธรรมอย่างเต็มที่ (ที.ม.อ. ๑๑๓)
  2. <*> เนวสัญญานาสัญญายตน - ผู้รวบรวม