arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · ผาสุวิหารวรรค

๕. ผาสุวิหารสูตร

เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในผาสุวิหารวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ ผาสุวิหารวรรค ผาสุวิหารสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๑๘๕–๑๘๖

หน้า ๑๘๕

อนึ่ง เราเป็นผู้มีปกติได้ฌาน ๔ ที่ก้าวล่วงกามาพจรจิต เป็นธรรมเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน ได้ตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก โดยไม่ลำบากอนึ่ง เราทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะ อาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อจะเรียกบุคคลใดให้ถูกว่าเป็นสมณะผู้ละเอียด อ่อนในหมู่สมณะ ก็พึงเรียกบุคคลนั้นซึ่งก็คือตัวเรานี่แหละว่าเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ”

๕. ผาสุวิหารสูตร

ว่าด้วยธรรมเครื่องเป็นสุข ๕ ประการ

{๑๐๕} [๑๐๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผาสุวิหารธรรม คือ ธรรมเครื่องอยู่เป็น สุขมี ๕ ประการนี้ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เข้าไปตั้งกายกรรมประกอบด้วยเมตตาในเพื่อนร่วมพรหม จรรย์ทั้งต่อหน้าและลับหลัง

(๒) เข้าไปตั้งวจีกรรมประกอบด้วยเมตตาในเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ทั้งต่อหน้า และลับหลัง

(๓) เข้าไปตั้งมโนกรรมประกอบด้วยเมตตาในเพื่อนร่วมพรหม จรรย์ทั้งต่อหน้าและลับหลัง

(๔) มีศีล อันไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท อัน วิญญูชนสรรเสริญ อันตัณหาและทิฏฐิไม่จับต้อง เป็นไปเพื่อสมาธิ เสมอกันกับเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ทั้งต่อหน้า และลับหลัง

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ศีล ในที่นี้หมายถึงปาริสุทธิศีล ๔ (องุ.ปญฺจก.อ. ๔๗)
หน้า ๑๘๖

(๕) มีทิฏฐิ อันเป็นอริยะ เป็นเครื่องนำออก ที่นำผู้ทำตามออก ไปเพื่อความสิ้นไปแห่งทุกข์โดยชอบ เสมอกันกับเพื่อน ร่วมพรหมจรรย์ทั้งต่อหน้าและลับหลัง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผาสุวิหารธรรมมี ๕ ประการนี้แล”

๖. อานันทสูตร

ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุให้สงฆ์อยู่เป็นผาสุก

{๑๐๖} [๑๐๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ โฆสิตาราม ใกล้ พระนครโกสัมพี ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุสงฆ์เมื่ออยู่กันพึงอยู่เป็นผาสุก เพราะเหตุเท่าไรหนอแล”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนอานนท์ ภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีลด้วยตนเอง ไม่ติเตียนผู้อื่นในเพราะอธิศีล แม้เพราะเหตุเท่านี้ ภิกษุสงฆ์ ก็พึงอยู่เป็นผาสุก”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็แม้ปริยายอย่างอื่นซึ่งเป็นเหตุให้ภิกษุสงฆ์พึง อยู่เป็นผาสุกมีอีกไหม”

“มี อานนท์” แล้วตรัสต่อไปว่า “ดูก่อนอานนท์ ภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อม ด้วยศีลด้วยตนเอง ไม่ติเตียนผู้อื่นในเพราะอธิศีล และเป็นผู้เพ่งตนเอง ไม่ เพ่งผู้อื่น แม้เพราะเหตุเท่านี้ ภิกษุสงฆ์ก็พึงอยู่เป็นผาสุก”

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ทิฏฐิ ในที่นี้หมายถึงวิปัสสนาสัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบที่ประกอบด้วยวิปัสสนา (องฺ.ปญฺจก.อ. ๔๗)