arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · วัชชีวรรค

หานิสูตร

เล่ม ๒๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในวัชชีวรรคมี ๔ ฉบับ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ วัชชีวรรค หานิสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๘๐–๘๓

หน้า ๘๐

๙. หานิสูตร

[๒๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่อุบาสก ๗ ประการเป็นไฉน คือ อุบาสกขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุ ๑ ละเลยการฟังธรรม ๑ ไม่ศึกษาในอธิศีล ๑ไม่มากด้วยความเลื่อมใสในภิกษุทั้งที่เป็นเถระ ทั้งเป็นผู้ใหม่ทั้งปานกลาง ๑ ตั้งจิตติเตียนคอยเพ่งโทษฟังธรรม ๑ แสวงหาเขตบุญภายนอกศาสนานี้ ๑ ทำสักการะก่อนในเขตบุญภายนอกศาสนานี้ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่อุบาสก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่อุบาสก ๗ ประการเป็นไฉนคือ อุบาสกไม่ขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุ ๑ ไม่ละเลยการฟังธรรม ๑ศึกษาในอธิศีล ๑ มากด้วยความเลื่อมใสในภิกษุทั้งที่เป็นเถระทั้งเป็นผู้ใหม่ ทั้งปานกลาง ๑ ไม่ตั้งจิตติเตียน ไม่คอยเพ่งโทษฟังธรรม ๑ ไม่แสวงหาเขตบุญภายนอก ๑ กระทำสักการะก่อนในเขตบุญในศาสนานี้ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่อุบาสก.

อุบาสกใดขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุ

ผู้อบรมตน ละเลยการฟังอริยธรรม ไม่ศึกษา

ในอธิศีล มีความไม่เลื่อมใสเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป

ในภิกษุทั้งหลาย ตั้งจิตติเตียนปรารถนาฟัง

หน้า ๘๑

สัทธรรม แสวงหาเขตบุญอื่นภายนอกศาสนานี้

และกระทำสักการะก่อนในเขตบุญภายนอก

ศาสนานี้ อุบาสกนั้นซ่องเสพธรรม อันเป็นที่

ตั้งแห่งความเสื่อม อันเราแสดงแล้ว ๗ ประการ

นี้แล ย่อมเสื่อมจากสัทธรรม อุบาสกใดไม่ขาด

การเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตน ไม่ละเลยการ

ฟังอริยธรรม ศึกษาอยู่ในอธิศีล มีความเลื่อมใส

เจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไปในภิกษุทั้งหลาย ไม่ตั้งจิต

ติเตียนปรารถนาฟังสัทธรรม ไม่แสวงหาเขต

บุญอื่นภายนอกศาสนานี้ และกระทำสักการะ

ก่อนในเขตบุญในศาสนานี้ อุบาสกนั้นซ่องเสพ

ธรรมอันไม่เป็นที่ตั้งแห่งความเสื่อม อันเราแสดง

ดีแล้ว ๗ ประการนี้แล ย่อมไม่เสื่อมจากสัทธรรม.

จบ หานิสูตรที่ ๙

อรรถกถาหานิสูตรที่ ๙

หานิสูตรที่ ๙ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า ภิกฺขุทสฺสนํ หาเปติ ความว่า ทำการไปเยี่ยมภิกษุสงฆ์ให้เสียไป บทว่า อธิสีเล ได้แก่ ในศีลอันสูงสุด กล่าวคือศีล ๕ และ

หน้า ๘๒

ศีล ๑๐ บทว่า อิโต พหิทฺธา ได้แก่ นอกพระศาสนานี้. บทว่าทุกฺขิเณยฺยํ คเวสติ ความว่า แสวงหาบุคคลผู้รับไทยธรรม. บทนี้อิธ จ ปุพฺพการํ กโรติ ความว่า ให้ทานแก่พวกเดียรถีย์ ภายนอก(พระศาสนา) เหล่านั้น แล้วจึงถวายทานแก่ภิกษุทั้งหลายในภายหลังคำที่เหลือในบทว่าทั้งปวง มีอรรถง่ายทั้งนั้น แล.

จบ อรรถกถาหานิสูตรที่ ๙

หน้า ๘๓

๑๐. วิปัตติสัมภวสูตร

[๒๘] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิบัติของอุบาสก ๗ ประการนี้...

สมบัติของอุบาสก ๗ ประการนี้... ความเสื่อมของอุบาสก ๗ ประการนี้... ความเจริญของอุบาสก ๗ ประการนี้ ๗ ประการเป็นไฉน คืออุบาสกไม่ขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุ ๑ ไม่ละเลยการฟังสัทธรรม ๑ศึกษาในอธิศีล ๑ มากด้วยความเลื่อมใสในภิกษุทั้งที่เป็นเถระผู้ใหม่ ทั้งปานกลาง ๑ ไม่ตั้งจิตติเตียน ไม่คอยเพ่งโทษ ฟังธรรม ๑ไม่แสวงหาเขตบุญภายนอกศาสนานี้ ๑ กระทำสักการะก่อนในเขตบุญในศาสนานี้ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญของอุบาสก๗ ประการนี้แล.

อุบาสกใด ขาดการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรม

ตน ละเลยการฟังอริยธรรม ไม่ศึกษาในอธิศีล

มีความไม่เลื่อมใสเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไปในภิกษุ

ทั้งหลาย ตั้งจิตติเรียนปรารถนาฟังสัทธรรม

แสวงหาเขตบุญอื่นภายนอกศาสนานี้ และกระทำ

สักการะก่อนในเขตบุญภายนอกในศาสนานี้

อุบาสกนั้นซ่องเสพธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งความ

เสื่อม อันเราแสดงแล้ว ๗ ประการนี้แล ย่อม

เสื่อมจากสัทธรรม อุบาสกใดไม่ขาดการเยี่ยม-

เยียนภิกษุผู้อบรมตน ไม่ละเลยการฟังอริยธรรม