arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ

ปฏิจจวาร

เล่ม ๔๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๒ ในภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะมี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๙ หน้า ๖๙๖–๖๙๗

หน้า ๖๙๖

๘๖. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ

ปฏิจจวาระ

๑. เหตุปัจจัย

[๖๓๕] ๑. ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยภาวนายปหา-ตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ฯลฯ

ขันธ์ ๒.

โดยนัยนี้ ปฏิจจวาระก็ดี สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสย-วาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับทัสสเนนปหาตัพพ-เหตุกทุกะ.

โมหะ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ พึงตั้งไว้ในฐานะแห่งโมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา.

ฯลฯ

ปฏิจจวาระ จบ

หน้า ๖๙๗

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๖๓๖] ๑. ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ภาว-นายปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

มี ๖ วาระ เหมือนกับทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๖๓๗] ๑. ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ภาว-นายปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

มี ๓ วาระ เพราะปรารภ เหมือนกับทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เป็น

ปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

คือ บุคคลให้ทาน ฯลฯ ศีล ฯลฯ กระทำอุโบสถกรรม แล้วพิจารณากุศลกรรมนั้น ย่อมยินดี ย่อมเพลิดเพลินยิ่ง เพราะปรารภกุศลกรรมนั้น ราคะที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ย่อมเกิดขึ้น ทิฏฐิ ฯลฯ

วิจิกิจฉา ฯลฯ โทมนัสที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม ย่อมเกิดขึ้น.

พิจารณากุศลกรรมที่ได้สั่งสมไว้แล้วในกาลก่อน ฯลฯ ออกจากฌานฯลฯ