arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

สัญโญชนทุกกุสลัตติกะ

เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๑๘–๑๒๒๙ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ สัญโญชนทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๔๐๔–๔๐๘

หน้า ๔๐๔

สัญโญชน ทุกกุสลติกะ

(๒๐. สัญโญชนทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๑๘] ๑. กุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่สัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

อกุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๒๐] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๔๐๕

๒. อกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรม

ที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ และอกุศลธรรม

ที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๒๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือน

ปฏิจจวาระ.

หน้า ๔๐๖

อกุศลบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๒๓] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เป็นปัจจัยแก่

อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ.

ปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๑๒๒๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๑๒๒๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ . . . ฯลฯ

หน้า ๔๐๗

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๑๒๒๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ. . . ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-

นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่าง พึงนับอย่างนั้น.

อัพยากตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๒๘] ๑. อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอัพยากต-ธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.

สัญโญชนทุกกุสลติกะ จบ

หน้า ๔๐๘

สัญโญชนิยทุกกุสลติกะ

(๒๑. สัญโญชนิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)

กุศลบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๓๐] ๑. กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศล-

ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. กุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศล-

ธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓๑] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

ฯลฯ

บาลีแห่งโลกิยะ-โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ มีอย่างไร แม้ทุกะนี้ก็พึงทราบว่า มีอย่างนั้น.

สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.