พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อาสวอาสวสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ
เล่ม ๔๔ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๙๖–๑๒๐๔ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อาสวอาสวสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๓๙๕–๓๙๘
อาสวอาสวสัมปยุตตทุกกุสลติกะ
(๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ)
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๑๙๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมป-ยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตต-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)
๔. อกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่
อาสวธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)
๗. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และอาสว-
สัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอาสวะและอาสวสัมปยุตต-ธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสว-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๑๙๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นอธิปติปัจจัย
[๑๑๙๘] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวะและอาสวสัมปยุตต-
ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวะและอาสวสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๑๙๙] ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓วาระ.
ในสหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ในสัมปยุตตวาระก็ดี มี ๙ วาระ ทุกปัจจัย.
อกุศลบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๐๐] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวะและอาสวสัมปยุตต-
ธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวะและอาสวสัมปยุตต-ธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
ปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๑๒๐๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ
[๑๒๐๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม
[๑๒๐๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระ ในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.
อาสวอาสวสัมปยุตตทุกกุสลติกะ จบ
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลติกะ
(๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๒๐๕] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม
อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๒๐๖] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
จบ อาสวอาสวสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ