พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ
เล่ม ๔๔ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๘๖–๑๕๘๗ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๕๕๕–๕๕๗
อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลติกะ
(๗๓. อุปทานอุปาทานสัมปยุตตทุกะ ๑ กุสลติกะ)
อกุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๘๖] ๑. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และอุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. อกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม แต่
ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรม และ
อุปาทานสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานธรรมและอุปาทานสัมปยุตตธรรม และอกุศลธรรมที่เป็นอุปาทาน-สัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๘๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
บาลีนี้เหมือนกับอุปาทานทุกะอกุศลบท.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี มี ๑ วาระ ทุกปัจจัย.
อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลติกะ จบ
อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกกุสลติกะ
(๗๔. อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะ ๑. กุสลติกะ)
กุศลบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๘๘] ๑. กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิย-ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. กุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิย-
ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๘๙] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
เหมือนกับโลกิยโลกุตตรทุกะกุศลบท.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ ปัญหาวาระก็ดี พึงให้พิสดาร.
จบ อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ