arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน

เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ

เล่ม ๔๔

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๔๒–๘๖๘ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๔)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๐ หน้า ๒๗๔–๒๘๒

หน้า ๒๗๔

เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ)

อัชฌัตตารัมมณบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๘๔๒] ๑. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตา-รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๑-๒-๓)

๔. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัชฌัตตา-

รัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่๔-๕-๖)

๗. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตา-

รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และอัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๘-๙)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

หน้า ๒๗๕

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๘๔๔] ๑. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัชฌัตตา-รัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตา-

รัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

๒. นอธิปติปัจจัย

[๘๔๕] ๑. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัชฌัตตา-รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๘๔๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๙ วาระ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๘๔๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

หน้า ๒๗๖

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๘๔๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดีสัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาระ.

อัชฌัตตารัมมณบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๘๔๙] ๑. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๘๕๑] ๑. อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตตารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็น

หน้า ๒๗๗

ปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๘๕๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๘๕๓] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ...ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๘๕๔] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียานุโลม-นัยก็ดี แห่งปัญหาวาระในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

หน้า ๒๗๘

พหิทธารัมมณบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๘๕๕] ๑. พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยพหิทธา-

รัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๘๕๗] ๑. พหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยพหิทธา-

รัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๘๕๘] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี๙ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปป-ยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ.

หน้า ๒๗๙

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๘๕๙] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๘๖๐] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ... ฯลฯ

สหชาตวาระก็ดี ปัจจยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี สังสัฏฐวาระก็ดี

สัมปยุตตวาระก็ดี พึงให้พิศดารเหมือนปฏิจจวาระ.

พหิทธารัมมณบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๘๖๑] ๑. พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑-๒-๓)

๒. อารัมมณปัจจัย

[๘๖๒] ๑. พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๙ วาระ.

หน้า ๒๘๐

๓. อธิปติปัจจัย

[๘๖๓] ๑. พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๒-๓)

๔. พหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่

พหิทธารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัยมีอย่างเดียว คือที่เป็น สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ในกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๙วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

ปัจจนียนัย

การยกปัจจัยในปัจจนียะ

[๘๖๕] ๑. พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่

พหิทธารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของสหชาตปัจจัย, เป็นปัจจัย ด้วยอำนาจของอุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ

หน้า ๒๘๑

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

[๘๖๖] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

[๘๖๗] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ...ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

[๘๖๘] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ

อนุโลมนัยก็ดี ปัจจนียนัยก็ดี อนุโลมปัจจนียนัยก็ดี ปัจจนียา-

นุโลมนัยก็ดี แห่งปัญหาวาระในกุสลติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

เหตุทุกอัชฌัตตารัมมณติกะ จบ

หน้า ๒๘๒

เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆติกะ

(๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนสัปปฏิฆติกะ )

นิทัสสนสัปปฏิฆบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย ฯลฯ ๑๔. อวิคตปัจจัย

[๘๖๙] ๑. อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนิ-

ทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ เพราะอธิปติปัจจัย

ฯลฯ เพราะสหชาตปัจจัย

ฯลฯ เพราะอัญญมัญญปัจจัย

ฯลฯ เพราะนิสสยปัจจัย

ฯลฯ เพราะกัมมปัจจัย

ฯลฯ เพราะวิปากปัจจัย

ฯลฯ เพราะอาหารปัจจัย

ฯลฯ เพราะอินทริยปัจจัย

ฯลฯ เพราะฌานปัจจัย

ฯลฯ เพราะมัคคปัจจัย

ฯลฯ เพราะวิปปยุตตปัจจัย

ฯลฯ เพราะอัตถิปัจจัย

ฯลฯ เพราะอวิคตปัจจัย