arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐาน

นสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกสนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ

เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๙๓–๗๓๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๙ ในปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมติกทุกปัฏฐาน นสนิทัสสนัตติกนเหตุทุกสนิทัสสนัตติกเหตุทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๕๓๙–๕๔๕

หน้า ๕๓๙

๒๐-๒๑. อัชฌัตตติกทวยะ ๑. เหตุทุกะ

{๖๘๙} [๕๕] สภาวธรรมที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นภายในซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๖๙๐} ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

{๖๙๑} [๕๖] สภาวธรรมที่มีภายในเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีภายในเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๒ วารสภาวธรรมที่มีภายนอกเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีภายนอกเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๖๙๒} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. เหตุทุกะ

{๖๙๓} [๕๗] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๖๙๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๕๔๐

{๖๙๕} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(นนเหตุ กับ นเหตุ กลับกัน มีมูล ๓ พึงทำเป็น ๒๑ วาร)

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๒. สเหตุกทุกะ

{๖๙๖} [๕๘] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นสเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นสเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นสเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นสุเหตุกะและซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๖๙๗} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๖๙๘} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วารสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วารสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรม

หน้า ๕๔๑

ซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะและซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาร

{๖๙๙} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

๒๒. สนิทัสสนติกะ๓-๖. เหตุสัมปยุตตทุกาทิ

{๗๐๐} [๕๙] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๐๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๐๒} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งวิปปยุตจากเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๐๓} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

{๗๐๔} [๖๐] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุและที่เป็นสเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๐๕} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๐๖} สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นสเหตุกะและที่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอเหตุกะและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๐๗} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๐๘} [๖๑] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นเหตุและที่สัมปยุตด้วยเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๐๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๕๔๒

{๗๑๐} สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๑๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๑๒} [๖๒] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่เป็นสเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นสเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๑๓} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๑๔} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่เป็นอเหตุกะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นอเหตุกะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๑๕} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๗-๑๓. จูฬันตรทุกะ

[๖๓] สภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีปัจจัย เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีปัจจัย โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๓ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”

{๗๑๖} [๖๔] สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งเห็นได้ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๑๗} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

สภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมิใช่ไม่ใช่เห็นได้

หน้า ๕๔๓

เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่เห็นได้ โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร

ในอธิปติปัจจัย ” ๓ ”

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๓ ”

ในปุเรชาตปัจจัย ” ๓ ”

ในอัตถิปัจจัย ” ๓ ”

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

{๗๑๘} [๖๕] สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งกระทบได้ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่กระทบได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๑๙} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๗๒๐} สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่กระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๒๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๒๒} [๖๖] สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งมีรูป อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีรูป เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๒๓} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

{๗๒๔} สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่มีรูป อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่ไม่มีรูป เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๒๕} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๒๖} [๖๗] สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งเป็นโลกิยะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นโลกิยะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๕๔๔

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งเป็นโลกิยะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นโลกิยะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาร{๗๒๗} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นโลกุตตระ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นโลกุตตระ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

{๗๒๘} [๖๘] สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งจิตบางอย่างรู้ได้ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๒๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓๕ วาร

{๗๓๐} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๓๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓๕ วาร

หน้า ๕๔๕

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑๔. อาสวโคจฉกะ

{๗๓๒} [๖๙] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นอาสวะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๓๓} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๓๔} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งไม่เป็นอาสวะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๓๕} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

{๗๓๖} [๗๐] สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งเป็นอารมณ์ของอาสวะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๓๗} ในเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาร

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งมิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

{๗๓๘} [๗๑] สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยอาสวะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๗๓๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๗๔๐} สภาวธรรมที่เห็นได้และกระทบได้ซึ่งวิปปยุตจากอาสวะ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่วิปปยุตจากอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย