พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน
นเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกเหตุทุกสนิทัสสนัตติกะ
เล่ม ๔๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๒๔–๔๓๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน นเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกเหตุทุกสนิทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๑๑๑๙–๑๑๒๕
นเหตุทุกนสนิทัสสนติกเหตุทุกสนิทัสสนติกะ
(๑. เหตุทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สนิทัสสนบท
[๔๒๔] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
โดยนัยแห่งการนับ มี ๓ วาระ.
แม้ในนเหตุนอนิทัสสนสัปปฏิฆมูล ก็มี ๓ วาระ เหมือนกัน.
อนิทัสสนอัปปฏิฆบท
[๔๒๕] ๑. อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๒๖] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นเหตุทุกนสนิทัสสนติกเหตุทุกสนิทัสสนติกะ จบ
นสเหตุกทุกนสนิทัสสนติกสเหตุกทุกสนิทัสสนติกะ
(๒. สเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๔๒๗] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอเหตุกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอเหตุกธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
โดยนัยแห่งการนับ มี ๓ วาระ.
แม้ในสเหตุกนอนิทัสสนสัปปฏิฆมูล ก็มี ๓ วาระ เหมือนกัน.
อนิทัสสนอัปปฏิฆบท
[๔๒๘] ๑. อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอเหตุกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
นเหตุสัมปยุตตนสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ก็เหมือนกับสเหตุกทุกะ มี๓ วาระ.
เหตุสเหตุกทุกะที่ ๔ และเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะที่ ๕ เท่านั้น ไม่มีการนับ.
นสเหตุกทุกนสนิทัสสนติกสเหตุกทุกนสนิทัสสนติกะ จบ
นเหตุนสเหตุกทุกนสนิทัสสนติกะ
นเหตุสเหตุกทุกสนิทัสสนติกะ
(๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สนิทัสสนบท
[๔๓๐] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุอเหตุกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
โดยนัยแห่งการนับ มี ๓ วาระ.
อนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๔๓๑] ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และไม่ใช่สเหตุกธรรม ฯลฯ มี ๓ วาระ เหมือนกัน
อนิทัสสนอัปปฏิฆบท
[๔๓๒] ๑. อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
นเหตุนสเหตุกทุกนสนิทัสสนติกนเหตุสเหตุกทุกสนิทัสสนติกะ จบ
นสัปปัจจยทุกนสนิทัสสนติกะ
สัปปัจจยทุกสนิทัสสนติกะ
(๗. สัปปัจจยทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๔๓๔] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสัปปัจจยธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๔๓๖] ๑. อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสัปปัจจยธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
แม้ในนอัปปัจจยนอนิทัสสนอัปปฏิฆมูล ก็มี ๑ วาระ เหมือนกัน.
นสังขตทุกะที่ ๘ ก็เหมือนกับนสัปปัจจยทุกะ.
นสัปปัจจยทุกนสนิทัสสนติกสัปปัจจยทุกสนิทัสสนติกะ จบ
นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนติกะ
สนิทัสสนทุกสนิทัสสนติกะ
(๙. สนิทัสสนทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๔๓๘] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นสนิทัสสนธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๓๙] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.
อนิทัสสนสัปฏิฆบท
[๔๔๐] ๑. อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ นเหตุทุกนสนิทัสสนัตติกเหตุทุกสนิทัสสนัตติกะ