พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐาน
กุสลัตติกสเหตุกทุกนกุสลัตติกนสเหตุกทุกะ
เล่ม ๔๕ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๙–๓๖๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๙ ในอนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกทุกปัฏฐาน กุสลัตติกสเหตุกทุกนกุสลัตติกนสเหตุกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๖๐๔–๖๐๘
กุสลติกสเหตุกทุกนกุสลติกนสเหตุกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๒. สเหตุกทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สเหตุบท
[๓๕๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุก-ธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๖. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุก-ธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุก-ธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สเหตุกบท
[๓๖๑] ๑. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๖. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุก-ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๘. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เป็น
ปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๙. ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เป็น
ปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๑๑ วาระ.
อเหตุกบท
[๓๖๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ
อาศัยธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัย
ธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๖. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และ
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอเหตุก-ธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๓๖๔] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ.
กุสลติกสเหตุกทุกนกุสลติกนสเหตุกทุกะ จบ
กุสลติกเหตุสัมปยุตตทุกนกุสลติกนเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
เหตุสัมปยุตตบท
[๓๖๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
อาศัยธรรมที่เป็นเหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
เหมือนสเหตุกทุกะ
กุสลติกเหตุสัมปยุตตทุกนกุสลติกนเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
จบ กุสลัตติกสเหตุกทุกนกุสลัตติกนสเหตุกทุกะ