arnon.onlineเข้าสู่ระบบถาม AI

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน

สนิทัสสนัตติกกุสลัตติกนสนิทัสสนัตติกนกุสลัตติกะ

เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๖๑–๘๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๖ ในอนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน สนิทัสสนัตติกกุสลัตติกนสนิทัสสนัตติกนกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๕ หน้า ๓๙๖–๔๐๒

หน้า ๓๙๖

{๘๕๘} สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่มีวิตกมีวิจาร อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีวิตกมีวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๘๕๙} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

๗. ปีติติกะ ๑. กุสลติกะ

{๘๖๐} [๔๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สหรคตด้วยปีติ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสหรคตด้วยปีติ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สหรคตด้วยสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสหรคตด้วยสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาร (เป็นเช่นกับเวทนาติกะ ย่อ)

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. กุสลติกะ

{๘๖๑} [๔๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ...

สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๖๒} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๖๓} สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัย

หน้า ๓๙๗

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ และที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๘๖๔} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๖ ”

{๘๖๕} สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤตซึ่งไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้และที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๖๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๒. เวทนาติกะ

{๘๖๗} [๔๕] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วย

หน้า ๓๙๘

สุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๘๖๘} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๖๙} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยทุกขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๗๐} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๗๑} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๘๗๒} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๓. วิปากติกะ

{๘๗๓} [๔๖] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เป็นวิบาก อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๗๔} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๗๕} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้และเป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๗๖} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๗๗} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ที่มิใช่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ไม่เป็นวิบากและที่ไม่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๗๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๓๙๙

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๔. อุปาทินนติกะ

{๘๗๙} [๔๗] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่อันตัณหาทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อันตัณหาทิฏฐิยึดครองและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๘๐} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

สภาวธรรมที่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อันตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่อันตัณหาทิฎฐิไม่ยึดครองแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาร

ในอนันตรปัจจัย ” ๓ ” ...

ในอุปนิสสยปัจจัย ” ๙ ”

ในปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

{๘๘๑} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมิใช่อันตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครองแต่ไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อันตัณหาทิฏฐิไม่ยึดครองและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๘๒} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๕. สังกิลิฏฐติกะ

{๘๘๓} [๔๘] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้

หน้า ๔๐๐

ซึ่งเศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๘๘๔} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๘๕} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ ซึ่งไม่ใช่ไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๘๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๘๘๗} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่ไม่เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่เศร้าหมองและไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๘๘} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๖. วิตักกติกะ

{๘๘๙} [๔๙] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่มีวิตกมีวิจาร อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีวิตกมีวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๙๐} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๙๑} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่ไม่มีวิตกมีแต่เพียงวิจาร อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่มีวิตกมีแต่เพียงวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๙๒} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๙๓} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่ไม่มีวิตกไม่มีวิจารอาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่มีวิตกไม่มีวิจาร เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๙๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

หน้า ๔๐๑

๒๒. สนิทัสสนติกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ

{๘๙๕} [๕๐] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่มีภายในเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีภายในเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร

{๘๙๖} สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งไม่ใช่มีภายนอกเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่มีภายนอกเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีภายนอกเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีภายนอกเป็นอารมณ์และที่ไม่ใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ซึ่งไม่ใช่มีภายนอกเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ซึ่งมีภายนอกเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๘๙๗} ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๖ ”

(ปัญหาวารพึงให้พิสดาร)

จบ ธัมมานุโลมปัจจนียะ ติกติกปัฏฐาน

หน้า ๔๐๒

พระบาลีอภิธรรมปิฎก

ธัมมานุโลมปัจจนียะ ทุกทุกปัฏฐาน

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. เหตุทุกะ ๑. สเหตุกทุกะ

{๘๙๘} [๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๘๙๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๕ ”

{๙๐๐} [๒] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๙๐๑} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ” ...

ในนวิคตปัจจัย ” ๓ ”

(สหชาตวารก็ดี ... สัมปยุตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร)