རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ

Sanskrit title (Tibetan script, as in the text) མ་ཧཱ་ཤཱི་ཏ་བ་ཏི་བིདྱཱ་རཱ་ཛ་སཱུ་ཏྲཱཾ་ཏི་ས་ཧ་ར་ཥ་ཊཱི་ཀཱ་ནཱ་མ

No translation — Tibetan only: there is no translation we are licensed to publish (84000’s translations are no-derivatives, non-commercial)

Vol. 72 · folio 312a

པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཀུམྦྷི་ར། །སེར་སྐྱའི་གནས་ན་དྲག་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིའི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་དེད་དཔོན་ནི་གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་ཀུམྦྷི་ར་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་སྐྱའི་ཡུལ་ན་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཏ་མ་ལ་ནི་འབྱོར་

པ་གནས། །མི་ཐི་ལ་དང་ཀུན་དུ་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་ཐི་ལ་དང་ཏ་མ་ལ་གཉིས་ནི་མ་ག་དྷཱའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་འབྱོར་པ་དང་ཀུན་དུ་རྒྱལ་གནས་པའོ། །མ་མོ་ཆེན་མོ་འདི་བརྒྱད་ནི། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་སྡེ་དཔོན་མཆོག །ཅེས་བྱ་

བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་མ་མོ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་དག་གི་མིང་ནི་འཇོམས་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་། ཀེང་རུས་ཅན་དང་། ཚངས་ཆེན་མ་དང་། ནག་མོ་ཆེན་མོ་དང་། གཞོན་ནུ་མོ་དང་། རྣམ་རྒྱལ་མོ་དང་། དྲག་མོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་མོ་དང་བརྒྱད་དོ། །དེ་རྣམས་

ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མར་གྱུར་ཅིང་མི་སྲུན་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་བདག་མོའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་མོ་སྐལ་བ་ཆེ། །སྟོབས་ཆེན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་མས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་འགྱུ་སྟེ། ཁ་དོག་ལྡན་ཞིང་གཏོར་མ་རྣམས་ལེན་པར་བྱེད་

པའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོད་པར་འོས་ཤིང་གཏོར་མ་ལེན་དུ་གཏང་བའོ། །ཡིད་དགེ་དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་མཆིས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གློ་བུར་གྱི་དད་པ་མ་ཡིན་པ་སྔ་ནས་ཀྱང་དད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

བསྟན་པ་བསྲུང་ཞིང་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་དག་དང་ནི་འདུས་ནས་ཀྱང་། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་

ཀྱི་བུ་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དབང་དུ་འདུ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་རྫོགས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ། །མི་རྣམས་ལ་ནི་སྙིང་བརྩེ་སླད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ལ་བརྟེན་ནས། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་

Vol. 72 · folio 312b

མོའི་འཇིགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མི་རྣམས་འཇིགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའོ། །གནོད་སྦྱིན་འབྱུང་པོ་ཡི་དགས་དང་། །སྡང་བའི་གདོན་རྣམས་བཟློག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་རིག་

སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་གནོད་སྦྱིན་འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པའོ། །མི་མ་ཡིན་རྣམས་བཟློག་པ་ཡི། །བསྲུང་བ་འདི་ནི་ལེགས་པར་བགྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲུང་བའི་དམ་པ་སྦོད་གཏོང་དང་། རིག་པ་དང་། སྔགས་

དང་། དེ་རྣམས་བཟློག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་པོ་དང་། ཡི་དགས་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྣམ་ཐོས་བུ། །ཐལ་སྦྱར་འདུག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་བུས། པུས་མོ་གཡས་

པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུས་པའོ། །ཁོན་དང་འཇིགས་པ་ཀུན་འདས་པ། །རྣམ་གྲོལ་ཟག་པ་མི་མངའ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་མི་གནས་ཤིང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་

བཅོམ་སྟེ། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དམ་པའི་དམ་པའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དབང་མཛད་ཅིང་། བགེགས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་སྟེ། དེ་བཅོམ་པས་ན།

དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཽ་ཏ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཁྱོད་ལ་ལྷ་དང་གྲུབ་པ་དང་། །བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་བྲམ་ཟེ་

ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དབང་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ཞེས་བྱའོ། །གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་དྲུག་ཁྲི་དང་། །བཞི་སྟོང་དག་ཀྱང་ལྷགས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ། གནོད་བྱེད་དང་

Vol. 72 · folio 313a

ཕན་བྱེད་གཉིས་ཡོད་པ། སྡིག་པ་དང་། དགེ་བ་བྱེད་པ་ཤ་སྟག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མང་པོ་འདུས་པའོ། །ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཡོངས་བསྐོར་ནས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འཁོད་གྱུར་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ས་གཞི་ལ། གནོད་

སྦྱིན་འབྱུང་པོ་རྣམས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱོགས་ནས་བསྐོར་ཞིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ། །བདག་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་ཐོས་བུ། །བྱང་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བགྱིད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུས་ཀྱང་གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་འཁོར་

གཡོག་དང་བཅས་ཤིང་བྱང་ཕྱོགས་ན་སྲུང་བར་བགྱིད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཉེ་སྐོར་དུ། །གནོད་སྦྱིན་རྒྱུ་བ་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་བཅས་ཤིང་བཞིན་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཏེ། འབྱུང་པོ་མང་

པོ་སྤྱན་སྔར་འདུས་པའོ། །བརྗེད་བྱེད་དང་ནི་མིའམ་ཅི། །སྐེམ་བྱེད་དང་ནི་རིམས་དྲག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གློ་བུར་དུ་ནད་གཏོང་བ་དང་། གློ་བུར་དུ་བར་ཆོད་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཡིན་ཏེ། གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་

རིམས་རྣམས་ཞག་བཞི་པ། །དེ་དག་བདག་གིས་བཟློག་པར་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུས། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། རིམས་ནད་ལ་སོགས་པ་ནད་རིགས་མི་གཅིག་པ་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །རིག་སྔགས་

ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི། འབྱུང་པོ་མང་པོ་རིགས་བརྟག་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པའོ།། །།བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ནི། མཚོན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཚོན་

བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་ནི་སའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་སྟེ། རང་བཞིན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། །སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞལ་གསུམ་

Vol. 72 · folio 313b

པ། ཕྱག་དྲུག་པ། སྐུ་མདོག་དཀར་མོ། །ཞལ་གཡས་མཐིང་ག །གཡོན་དམར་བ། ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་དགྲ་སྟ་དང་རྩེ་གསུམ། འོག་མའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པ། ཞབས་གཡས་བསྐུམ་པ།

གཡོན་བརྐྱང་བ། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་ཉི་མའི་འོད་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨུ་ཧ་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལུས་ངན་ལྕང་ལོ་

ཅན་གྱི་བདག་པོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་རིག་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་སྟེ། བྱང་ཕྱོགས་སྐྱོང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་

ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་བཞིན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་

ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་བདག་གིས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་གཟིགས་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱ་དང་བག་

ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གྲོལ་ཞིང་། རྒྱལ་བ་རྣམ་པར་རྒྱལ་ན་སངས་རྒྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་འཇིགས་སྐྱོབ་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།

ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་ངེས་པར་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱས་ཤིང་སྤྱན་སྔར་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་ཚིག་གི་དེ་

Vol. 72 · folio 314a

ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་། །ཐལ་སྦྱར་འདུག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དྲི་ཟ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་མཛད་པ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུ་བའོ། །

ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འོད་མཛད་པ། །སངས་རྒྱས་དཔལ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཇིག་རྟེན་ལ་བཤད་ནས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། ཆོས་དེའི་འོད་ཟེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་སངས་རྒྱས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་

ཆེ་ལ་བདག་གིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་བདུད་རྣམས་བཏུལ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་མུན་ནག་སེལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་

ཆོས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བདག་ཅག་དྲི་ཟ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱས་ཤིང་སྤྱན་སྔར་མཆིས་སོ། །གཽ་ཏམ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མཁྱེན་པ། །དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་མ་འཚལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་

ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྲིན་པོ་མཐོང་ན་རབ་འཇིགས་པ། །སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞིན་མི་སྡུག་པ་དང་། སྡུག་པ་རྣམས་དྲི་ཟ་སྲིན་པོ་མང་པོ་འདུས་པའོ། །ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཡོངས་

བསྐོར་ནས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འཁོད་གྱུར་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་སུ་རུང་བ་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལ། སྲིན་པོའི་གདོན་དང་དྲི་ཟའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལའོ། །བདག་ནི་

རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་། །ཤར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བགྱིད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་ཞིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། རིག་སྔགས་འདི་འཆང་བའི་གང་ཟག་ལ་ཤར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བགྱིད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་

Vol. 72 · folio 314b

དོན་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཉེ་འཁོར་དུ། །སྲིན་པོ་རྣམས་དང་ཤ་ཟ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དྲི་ཟ་དང་ནི་རླུང་ལྷ་རྣམས། །དེ་དག་བདག་གིས་

བཟློག་པར་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གིས་ཀྱང་། སྦོད་གཏོང་དང་རིག་པ་དང་། སྔགས་དང་མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་བཟློག་ཅིང་རིག་སྔགས་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་རིགས།

མཚོན་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞལ་གསུམ་པ། ཕྱག་དྲུག་པ། སྐུ་མདོག་སེར་མོ། །

ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་རལ་གྲི་དང་རིན་པོ་ཆེ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་པདྨ་དང་འཁོར་ལོ་བསྣམས་པའོ། །དེའི་འོག་མ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པའོ། །ཞབས་གཡས་པ་བསྐུམ་པ། གཡོན་པ་བརྐྱང་བ། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་

ཤིང་། ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་སྒེག་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨི་ཊེ་མི་ཊེ་ལ་སོགས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྐྱོང་བ་སྟེ། རིག་སྔགས་

འདི་ལ་བཀའ་སྩལ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྐྱོང་བའོ། །སྲིན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་བྱུང་བ་ཟློག་པའོ། །ལྷའི་

ནང་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་བདག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་

Vol. 72 · folio 315a

བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞི་བཅོམ་དྲུག་ལྡན། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་གཟིགས་ཁྱོད་ལ་

འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་བཅོམ་སྟེ། དེ་ལྔ་དང་བྲལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་གཟིགས་པ་བཅོམ་སྟེ། དེ་ཡང་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་

དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་མཐུན་པར་བྱས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་

པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་ཚིག་གི་དེ་ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོའོ། །ཐལ་སྦྱར་འདུག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་ཀྱང་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་པུས་མོ་གཡས་པའི་

ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱབས་མཛད་པ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་

གཟིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཅོམ་ཞིང་དཔའ་བ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་

ཆོས་བཞིན་གྲུལ་བུམ་བདག་ཅག་གིས་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །གྲུལ་བུམ་ཡི་དགས་སྲུལ་པོ་རྣམས། །སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷོ་ཕྱོགས་ན་གྲུལ་བུམ་གདོན་རིགས་མི་གཅིག་པ་འབྱུང་སྟེ། སྲུན་

Vol. 72 · folio 315b

པ་དང་མི་སྲུན་པ་ཤ་སྟག་མང་པོ་འདུས་པའོ། །ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཡོངས་བསྐོར་ནས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འཁོད་གྱུར་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་

བའོ། །བདག་ནི་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བགྱིད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། གང་ཟག་རིག་སྔགས་འཆང་བའི་དེ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཉེ་འཁོར་དུ། །

འབྱུང་པོ་རྒྱུ་བ་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པ་སྟེ། དྲག་ཤུལ་གྱིས་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །གྲུལ་བུམ་ཡི་དགས་སྲུལ་པོ་རྣམས། །དེ་དག་བདག་གིས་བཟློག་པར་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་བཟློག་པ་དང་སྦོད་གཏོང་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་རྣམས་བཟློག་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་རིག་པས་བཟློག་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་ངོ་བོ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་

རིགས་ཀྱི་པདྨའི་རིགས་སོ། །རིག་སྔགས་འདིའི་མཚོན་པ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་བདག་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་ནི་མེའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་ལྕེ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་

རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞལ་གསུམ་པ་ཕྱག་དྲུག་པ། སྐུ་མདོག་དམར་མོ། །ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་རལ་གྲི་དང་པདྨ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དང་ཞགས་པ། འོག་མའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་

ཀྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པའོ། །ཞབས་གཡས་བསྐུམ་པ། གཡོན་བརྐྱང་བ། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨ་

Vol. 72 · folio 316a

ལེ་ཨི་ལེ་ལེ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་རིག་སྔགས་འཛིན་པའི་གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམ་ལས་མ་འདའ་བར་བསྲུངས་པའོ། །གྲུལ་བུམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་ཀྱང་ལྷོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་ཞིང་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་གྲུལ་བུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་དགས་

ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་། རིག་སྔགས་འཆང་གི་གང་ཟག་ལ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་ནང་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ལྷོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་མཆིས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །

དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདུད་བཞི་བཅོམ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་

ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་གཟིགས་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འདུལ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་

བོར་ནས་མུན་པའི་མུན་ནག་སེལ་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བ་བཞག་ནས་སངས་རྒྱས་ཏེ། ལུས་ངག་ཡིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་

ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བའི་འཇིགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །ཡང་དག་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་བཅོམ་ཞིང་དཔའ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཅིང་། ཡང་དག་

Vol. 72 · folio 316b

པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་འདུད་པ་སྟེ། བདག་ཅག་གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་ལ་སོགས་པའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་སྐྱེས་པོའི་ཚིག་གི་དེ་ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་

ཆེན་པོ་མིག་མི་བཟང་། །ཐལ་སྦྱར་འདུག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པའོ། །མུན་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་

ལ། །བཅོམ་ལྡན་ལམ་རྣམས་སྟོན་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ནུས་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བསྟེན་པའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་

མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་དཔའ་བོ་སྟེ། དེ་བཅོམ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་སྟེ། བདག་ཅག་ཀླུ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཉི་ཟླ་འདྲ། །རིན་ཆེན་སྙིང་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་

ཡེ་ཤེས་ཤར་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་ཟླ་ཡང་རང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣང་བའོ། །དེའི་འོད་ཟེར་ཐོབ་ཅིང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །ཀླུ་དང་མཁའ་

ལྡིང་གསང་བ་པ། སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མིག་མི་བཟང་དང་། ཀླུའི་གདོན་ས་བདག་ལ་སོགས་པ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་མང་པོ་འདུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རོ། །ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཡོངས་བསྐོར་ནས། །ཐལ་མོ་

སྦྱར་ཏེ་འཁོད་གྱུར་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བསྐོར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུ་བ་

Vol. 72 · folio 317a

འབུལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ནི་རྒྱལ་པོ་མིག་མི་བཟང་། །ནུབ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བགྱིད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མིག་མི་བཟང་གིས་ཀྱང་ཀླུའི་གདོན་སྲུང་བའི་དོན་དུ།

ནུབ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཉེ་འཁོར་དུ། །ཀླུ་དང་མཁའ་ལྡིང་གསང་བ་པ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་རྒྱལ་པོ་མིག་མི་བཟང་དང་། སྲིན་པོའི་གདོན་དང་། ས་བདག་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་

འཁོད་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་པའོ། །ལྷ་མིན་དབང་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །དེ་དག་བདག་གིས་བཟློག་པར་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་བདག་གི་གདོན་ལ་སོགས་པ། གསང་བ་པོ་དང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་གནོད་པར་བྱེད་

པའི་གདོན་དང་། སྦོད་གཏོང་དང་། སྔགས་དང་། གཞན་གྱི་རིག་པ་དང་། དེ་རྒྱལ་པོ་མིག་མི་བཟང་གིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རིག་མ་སྟེ། མཚོན་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་

བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རང་བཞིན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་

ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཞལ་གསུམ་པ། ཕྱག་དྲུག་པ། སྐུ་མདོག་མཐིང་ག །ཞལ་གཡས་དཀར་བ། གཡོན་དམར་བ། ཕྱག་གཡས་གཉིས་ན་རལ་གྲི་དང་རྡོ་རྗེ། གཡོན་གཉིས་ན་ཞགས་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ། དེའི་འོག་མ་གཉིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པའོ། །ཞབས་གཡས་བསྐུམ་

པ། གཡོན་བརྐྱང་བ། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་པ། ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཊ་ཀ་གེ་ཊ་ཀ་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མིག་མི་བཟང་ཕྱོགས་སྐྱོང་

Vol. 72 · folio 317b

བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། རྒྱལ་པོ་སྤྱན་མི་བཟང་གིས་ཀྱང་། ནུབ་ཕྱོགས་སྐྱོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །ཀླུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཀླུའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནད་སྣ་ཚོགས་བཏང་ཞིང་

སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་ཞིང་སྲོག་གཅོད་པ་སྟེ། དེའི་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་འདོད་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྤྱན་མི་བཟང་གིས་དེ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་ནང་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་

ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤྱན་མི་བཟང་དང་། ཡང་དག་ཐབས་ཅིག་ཏུ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བ། ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ཏེ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྩོད་པ་ལ་ཡང་རྩོད་པར་ནུས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གིས་སྐྱབས་སུ་མཆི། དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུའི་གདོན་དང་།

གསང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞི་བཅོམ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་ལྟ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་

འཚལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་གཟིགས་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་ཉིད་སྤངས་པའོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྫོགས་པས་ན་རྫོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་

སྤངས་ནས་སངས་རྒྱས་པའོ། །གཽ་ཏ་མ་ཡང་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྤྱན་མི་བཟང་དང་གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་

ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྤྱན་མི་བཟང་གི་ཚིག་གིས་དེ་ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་སུ་རུང་བ་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་ཡུལ་འཁོར་

Vol. 72 · folio 318a

སྲུང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། སྤྱན་མི་བཟང་དང་། ལུས་ངན་པོ་དང་། རྒྱལ་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐོར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀྱང་། བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་བྱས་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །གྲོས་མཐུན་པ་དང་། ཚིག་མཐུན་པ་དང་། སྐད་མཐུན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གིས་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའི་ཚིག་གོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་གསུངས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ།

དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ། ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། འཁོར་བ་བཅོམ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་

པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བཟུང་བའོ། །འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མའམ། གཞན་ཡང་ལྷ་དང་། མི་དང་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། རྒྱལ་པོ་

ཆེན་པོ་བཞི་དག་གིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། བསྲུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞི་བ་དང་། མཚམས་གཅད་པ་དང་། དུག་གསད་པ་དང་། དུག་ཞི་བ་དང་། ཆད་པ་གཅོད་པ་དང་། བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་

ནས་གནོད་པ་བགྱིད་པའི་བར་དུ་ཟློག་པར་བགྱིད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་མཐུས་མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་དང་། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། གཞན་གྱི་སྦོད་གཏོང་གཏང་བ་དང་། རིག་པ་དང་། ཁྲག་ཁྲུག་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་རྣམས་

Vol. 72 · folio 318b

བཟློག་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་བཞིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བཟློག་པའོ། །འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་སྲུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདེ་བར་གནས་ཤིང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་སྟེ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། རིག་པ་འདི་

དང་མ་བྲལ་ཞིང་ནམ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་ཞིང་། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྲུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་

དག་གིས་སྨྲས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དག །རིག་

སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཟུང་ཟིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རིག་སྔགས་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་། དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཞལ་ནས་སྨྲས་པར་བགྱིད་པའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་

ཆེན་པོ་ངས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཟིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདི་དག་ཐུགས་ལ་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གསུང་དང་སྐུས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དག་ཅེས་བྱ་

བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །གཞན་ཡང་ངས་ཀྱང་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་།

འདི་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ད་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་གསུངས་པའོ། །རིག་སྔགས་

Vol. 72 · folio 319a

ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་བརྗོད་ཀྱིས་དེ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིང་དང་ངས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉུག་མའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ། སྲིད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ཅིང་ནམ་མཁའ་

བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟུང་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉུག་མའི་རང་བཞིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཀྱང་བཟུང་ནས། འཁོར་བ་ན་

འཁྱམས་ནས་ཡོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་མཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདིའི་ཆོ་ག་ནི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་ནི་མཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་

བའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ལས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་གཏད་པའི་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་རིན་པོ་ཆེ་གཡས་པས་ན་བཟའ་ཆོས་གོས་ཕྱེ་ནས་འབྱུང་པོའི་

ཚོགས་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྡོ་རྗེ་སེང་གེའི་པདྨ་ཆེན་པོའི་ཁྲི་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཛད་པ་བཤིག་ནས། སྐྱབས་སྦྱིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་གོས་དེ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་

ཚལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་། འབྱུང་པོ་རྣམས་རླག་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་གོས་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིན་ཆེན་ཕྱག་གིས་སྐྱབས་སྦྱིན་བསྟན་པ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

སངས་རྒྱས་ཤིང་། སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིག་སྔགས་ལ་མི་འཇིགས་པ་བསྟན་པའོ། །སོར་མོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་འོད་ཟེར་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རིགས་ལྔ། རིགས་ལྔ་ནི་ཁམས་ལྔ།

Vol. 72 · folio 319b

ཁམས་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་སྟོན་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིག་སྔགས་འདི་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ངས་འདི་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ཉིད་ནས་དག་པ་སྟེ། དངོས་

པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ། ངག་གིས་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནི་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་བཞིའི་གཙོ་བོ་ནས་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་གོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་

པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རིག་སྔགས་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཧཱུྃ་གི་ཡི་གེ་ལས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་འཕྲོས་ཏེ། འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་དོན་བྱས་ཏེ། འོད་སྣ་ཚོགས་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀའི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ་མོ། །ཧཱུྃ་དེའི་ཡི་གེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་

རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་སྣ་ལ་འཕྲོས་པའོ། །དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཀྱང་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་ལས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའོ། །རིག་སྔགས་འདི་ནི་ཞལ་བཞི་པ། ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ། སྐུ་མདོག་ནག་མོ་ཁྲོ་མོའོ། །དབུ་སྐྲ་སེར་པོ་གྱེན་དུ་འབར་བ།

ཐོད་པ་ལྔ་ཡིས་དབུ་ལ་བརྒྱན་པ། དབུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ། སྤྱན་གསུམ་པ། ཞལ་གཡས་དམར་པོ། གཡོན་ལྗང་གུ། རྒྱབ་དམར་པོའོ། །ཞལ་བཞི་ཡང་མཆེ་བ་གཙིགས་པ། ཁྲོ་གཉེར་དང་ལྡན་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ནི་སྦྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཕྱག་དང་པོའི་

གཡས་གཡོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་གར་འཛིན་ཅིང་། གཡོན་གྱིས་དྲིལ་བུ་དཀུར་བརྟེན་ཞིང་གནས་པའོ། །དེའི་འོག་མ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དབུ་སྟེང་དུ་མཛད་པའོ། །གཡས་པ་གསུམ་ན་རྡོ་རྗེ། བཞི་པ་ན་རལ་གྲི །ལྔ་པ་ན་འཁོར་ལོ། །གཡོན་པ་

Vol. 72 · folio 320a

གསུམ་ན་རིན་པོ་ཆེ། བཞི་པ་ན་ཞགས་པ། ལྔ་པ་ན་ལྕགས་ཀྱུ་དེའི་འོག་མ་གཡས་གཡོན་གྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པའོ། །ཐབས་ཤེས་རབ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་མི་བསྐྱོད་པས་རྒྱས་བཏབ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་

ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །མཚོན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའོ། །ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་ནི་ནམ་

མཁའི་ཁམས། སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། ཞབས་ཕྱེད་སྐྱིལ་དུ་བཞུགས་ཤིང་། ཀླུ་ཕོ་མོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་ཕོ་མོ་མནན་པ། པདྨ་དང་ཟླ་བ་ཉི་མའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་། བསྐལ་པའི་མེ་ལྟར་འབར་བའི་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་

སྲེག་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདིར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའོ། །ཧི་ལཱི་ཧི་ལཱི་བྷི་ས་ནི་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་བཀའ་སྩལ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདིའི་གཟི་བརྗིད་དང་སྟོབས་དང་། དཔའ་བས་འདིའི་གསང་སྔགས་བཤད་མ་ཐག་ཏུ་ས་གཡོ་བ་དང་། སྒྲ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའོ། །ས་ནི་ཀུན་དུ་གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་

གཡོས། ཇི་བཞིན་དུ་གཡོས་ཤེ་ན། ས་ཆེན་པོ་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །འགུལ་རབ་ཏུ་འགུལ། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འགུལ། ལྡེག་རབ་ཏུ་ལྡེག །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་ལྡེག །ཆེམ་ཆེམ་རབ་ཏུ་ཆེམ། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ། འུར་འུར་རབ་ཏུ་འུར། ཀུན་

དུ་རབ་ཏུ་འུར་འུར། ཤིག་ཤིག་རབ་ཏུ་ཤིག་ཤིག །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་ཤིག་ཤིག་སྟེ། ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བའོ། །དེས་ན་ས་ནི་ཀུན་དུ་གཡོས་ཞེས་བྱའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ས་དེས་ཀྱང་མི་ཐེག་ཅིང་གཡོས་པའོ། །འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་

Vol. 72 · folio 320b

འདར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཀྱང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ལུས་ཀྱང་འཐོམས་ནས་བ་སྤུ་ཡང་གྱེན་དུ་ལོག་སྟེ། འཇིགས་པར་བྱས་ནས་འབྲོས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་ཀྱེ་མ་སྡུག་བསྔལ་སྒྲ་ཆེན་པོ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཇིགས་

ནས་འབྱུང་པོ་རྣམས་རླག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ནས་སྐད་ཆེན་པོ་བཏོན་ཏོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐད་ངན་ཆེན་པོ་བཏོན་ཏོ། །སྲིན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་བཅས་ཤིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་རྫོགས་སངས་

རྒྱས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་ལམ་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྔོན་དུ་ཚོགས་བསགས་ཏེ། ཚོགས་བསགས་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བསྔོ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཀྱི་དོན་མཛད་

པའོ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་འཇིགས་ཉེན་པ་ཡི། །རིག་སྔགས་འདི་འདྲ་གསུང་བར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ཞིང་ཐལ་བར་རློག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་རིག་སྔགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའོ། །

དེ་ནས་ཀུན་མཁྱེན་སྟོན་པ་པོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དེ་ནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རིགས་མི་གཅིག་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སེམས་

ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་དྲི་ཟ་དང་། །ཀླུ་དང་མཁའ་ལྡིང་གསང་བ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་གཅིག་པས། འབྱུང་པོའི་ལུས་སུ་གཞན་ལ་གནོད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡི་དགས་

དང་། བྱོལ་སོང་གི་ལུས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །འབྱུང་པོ་རྒྱུ་བ་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག །གྲུལ་བུམ་ཡི་དགས་སྲུལ་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་བ་དང་སེམས་ཅན་ཕྲད་པར་གྱུར་ན། གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་ཡོད་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་

Vol. 72 · folio 321a

དང་མི་ལྡན་པའོ། །ལྷ་མིན་གཤེད་བྱེད་རོ་ལངས་དང་། །བརྗེད་བྱེད་དང་ནི་མི་འམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྣམས་ལ་བཟའ་བ་མེད་ཅིང་སྐོམ་པའི་སྦྱིན་པ་མ་བཏང་ཞིང་ཁྲོ་བ་སྟེ། ལ་ལ་ཡང་མཆོད་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཟ་བར་ཡོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་

ཁྲོ་བར་བྱས་པའོ། །སྐེམས་བྱེད་དང་ནི་རིམས་དྲག་དང་། །དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་སྲིན་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་ལ་གྲགས་པ་འདོད་པས། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གཅོད་ཅིང་། སྦྱིན་པ་ཟད་པ་མེད་པ་བཏང་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུས་ཀྱང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་

མེད་པའོ། །སྨྱོ་བྱེད་རིམས་ནད་ཞག་གསུམ་པ། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་བཞི་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དང་། འབྱུང་པོ་མ་ཡིན་པ། རིམས་དེ་དག་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱིས་འཇོམས་ཤིང་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་འཇོམས་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་

ནད་རླུང་དང་། བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡང་འཇོམས་པའོ། །སྐྲག་ཅིང་རབ་ཏུ་འདར་གྱུར་ཏེ། །ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱུག་པ་གཟིགས་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་མཐོང་བས་

འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཀྱང་འབྲོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལ་ནི་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །རིག་སྔགས་འདི་ནི་རྗོད་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་

འབྲོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་

ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཏེ། ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་ནི་སའི་ཁམས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། རྒྱན་ཐམས་

Vol. 72 · folio 321b

ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །ཞལ་བཞི་པ། ཕྱག་བརྒྱད་པ། སྐུ་མདོག་དཀར་མོ་ཞལ་གཡས་མཐིང་ག །གཡོན་ལྗང་གུ །རྒྱབ་དམར་བའོ། །དབུ་ལ་འཁོར་ལོས་བརྒྱན་པའོ། །ཞི་བའི་གཟུགས་ཅན་མའོ། །ཕྱག་གཡས་དང་པོ་ན། སྙིང་གར་རྡོ་རྗེ་བརྟེན་ཞིང་། གཡོན་

དྲིལ་བུ་དཀུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེའི་འོག་མ་གཡས་པ་གསུམ་ན་རལ་གྲི་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། དགྲ་སྟའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡོན་པ་གསུམ་ན། ཞགས་པ་དང་། རྩེ་གསུམ་དང་། དུང་བསྣམས་པའོ། །ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་ཤིང་། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་

གདན་ལ་ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་པའོ། །རིག་སྔགས་བསིལ་བའི་ཚལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །ཧི་རི་མ་ཁ། ཏི་རི་ཁ་ཁ་ཀ་ཊ་མ་ཊཱ་ལ་སོགས་

པའོ། །གསང་སྔགས་ཆེན་མོའི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་འདི་ལས་འགལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཐོབ་ཅིང་། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་

རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་གི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་མི་བདེན་པ་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཁྱེད་ཀུན་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་

པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ཤིང་། རིག་སྔགས་ལ་སྨྲ་བར་གྱུར་ན། མགོ་བོ་དང་ལུས་ཚལ་པ་བརྒྱར་འགས་ཤིང་། ཨརྫ་ཀའི་མཉྫ་ར་བཞིན་དུ་འགས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐེབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་

ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ནི། ཤི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་མདའ་འཕངས་པ་བཞིན་དུ་མནར་མེས་སྲེག་སྟེ། གལ་ཏེ་དམྱལ་བ་དེ་ནས་

Vol. 72 · folio 322a

འཕོས་ན་ཡང་དམྱལ་བ་གཞན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དེ་ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་

བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན། ཐབས་ལ་མཁས་པ། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་འདི་ཐོས་པའོ། །སྐྲག་ཅིང་སྔངས་ཏེ། མི་དགའ་

ལ་སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་ནས། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡང་མདོག་ཤོར་ཞིང་བ་སྤུ་རྣམས་ཀྱང་གྱེན་དུ་ལོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དད་པ་སྐྱེས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་གྲོས་མཐུན་པ་དང་

ཚིག་མཐུན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐད་མཐུན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །སྡང་

བའི་འབྱུང་པོ་ཟད་བགྱིད་པ། །རིག་སྔགས་འདི་ནི་ལེགས་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིགས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་རླག་པར་བྱེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་

ཀྱིས་གསུངས་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བགྱིད་པའི། །རིག་སྔགས་བདག་ཅག་བརྗོད་པར་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདི་འཆང་བ་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་། སྦ་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། བདེ་ལེགས་

སུ་འགྱུར་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རིག་སྔགས་འདི་ལགས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བདག་ལ་གསོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤ་ཟ་དང་། ཡི་དགས་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་

Vol. 72 · folio 322b

ཞིང་མི་དམིགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་། རིག་སྔགས་ལེགས་པར་གསུངས་ཤིང་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བསྲུངས་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཐབས་དང་

ཤེས་རབ་མ་བྲལ་བའོ། །མཚོན་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་བསིལ་བའི་ཚལ་ལོ། །རིགས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཏེ། ཕུང་པོ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཁམས་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ལྔའི་

དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །ཞལ་བཞི་པ། གཡས་དཀར་པོ། གཡོན་མཐིང་ག །རྒྱབ་དམར་པོའོ། །ཕྱག་བརྒྱད་པ། སྐུ་མདོག་སེར་མོ། ཕྱག་གཡས་པ་ན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། གཡོན་པ་དྲིལ་བུ་དཀུར་བརྟེན་པ། ཕྱག་གཡས་པ་

གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་རྣམས་ནི་རལ་གྲི་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། མདའ་བསྣམས་པའོ། །གཡོན་པ་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་རྣམས་ན་ཞགས་པ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། གཞུ་བསྣམས་པའོ། །ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་

ཤིང་། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཤིང་། སྒེག་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པའོ། །རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ནི། གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨུ་ཧུ་ཧ་ལ་ཀུ་ལི་ཛི་པ་ལ་

སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་འདི་གཟུང་བར་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔགས་དང་། སྦོད་གཏོང་དང་། གཞན་གྱི་རིག་པ་དང་། མ་རུངས་པར་བྱེད་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་། སྟོབས་ཀྱིས་ཟློག་པར་བྱེད་

པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རིག་སྔགས་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། མཚོན་པ་དང་མཚོན་བྱེད་ཀྱང་

Vol. 72 · folio 323a

གཉིས་སུ་མེད་དོ། །རིག་སྔགས་དེའི་རིགས་ནི་པདྨའི་རིགས་ཏེ། ཕུང་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་ནི་མེའི་ཁམས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རིགས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་

བརྒྱན་པ། ཞལ་བཞི་པ། ཕྱག་བརྒྱད་པ། སྐུ་མདོག་དམར་མོ། །ཕྱག་གཡས་པ་དང་པོས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་གར་བརྟེན་པ། གཡོན་པ་དང་པོས་དྲིལ་བུ་དཀུར་བརྟེན་པའོ། །གཡས་གཉིས་པ་ན་རལ་གྲི། གསུམ་པ་ན་པདྨ། གཡོན་གཉིས་པ་ན་དགྲ་སྟ་དང་། གསུམ་པ་ན་རྩེ་གསུམ་

མོ། །དེའི་འོག་མ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པའོ། །ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་ཤིང་། པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་ཏེ། ཞལ་གཡས་དཀར་པོ། །གཡོན་མཐིང་ག །རྒྱབ་སེར་པོ། །བཞད་པའི་ཚུལ་དུ་

བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་པདྨའི་སྙིང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨི་ལི་ཨི་ལི་ལ་སོགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་ནི་ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་མཚམས་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལོ་གཅིག་གི་སྔོན་དུ་ཡང་སྲུང་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། སྲུང་བ་དང་།

སྦ་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། མཚམས་གཅོད་པ་དང་། དུག་ཞི་བ་དང་། དུག་གསད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ན། སྡིག་ཅན་གྱི་རིགས་མ་རུངས་པའི་གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འོང་སྟེ། གལ་ཏེ་འོང་བར་གྱུར་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བར་དུ་གཅོད་པའི་དེ་ནས་

སོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དང་། དྲི་ཟ་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བར་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དང་དེ་མ་སླེབས་པའི་མཚམས་སུ་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱས་ཏེ། རིག་སྔགས་འདི་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། བར་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་

Vol. 72 · folio 323b

པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་སྔོན་མ་ཐོས་པ་འདི་ཡང་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདིས་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྲུང་བ། སྔོན་

མ་ཐོས་པ་འདི་ཡང་ཐོས་ནས། སྐྲག་ཅིང་དངངས་ལ་མི་དགའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། མ་རུངས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ངན་སོང་གསུམ་ནས་འབྱིན་པའི་གཟུགས་

འདི་ཡང་དག་པའོ། །སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་ནས་ས་ལ་འཛུལ། ཀུན་དུ་འཛུལ། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འཛུལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་། དམོད་མོས་སྡིག་ཅན་གྱི་རིགས་འབྱུང་པོ་རྣམས། དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་མཐོང་བས་མ་ཚུགས་པར་སྐད་ངན་གྲག་

སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ས་ལ་འཛུལ་ཞིང་བྱིང་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བར་མི་གནས་ཤིང་སོ་སོ་རང་རང་བྲོས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་རྣམས་འཇིགས་པའི་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ས་གཞི་རྡོ་རྗེར་སྤྲུལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིགས་དེ་རྣམས་རྫུ་

འཕྲུལ་ས་ལ་འཛུལ་དུ་མི་སྟེར་ཞིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། རྡོ་རྗེའི་ས་གཞིར་སྣང་བའོ། །དེ་དག་ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་ཅན་འབྱུང་པོ་བདུད་ཀྱི་རིགས་དེ་རྣམས་ནི། ས་ལ་འཛུལ་མ་ནུས་ཤིང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་ཏེ་ཧག་ཟད་དོ། །

དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་རྣམས་བྲོས་པའི་དེ་ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཕྱོགས་བཞིར་མེ་ལྕེའི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་སྣ་ཚོགས་

སྤྲུལ་ཞིང་། སྡིག་ཅན་དེ་རྣམས་འགྲོར་མི་སྟེར་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་སྦྲེལ་བའི་དེ་ནས་སོ། །དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་ཅན་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་སྟེ། ཕྱོགས་མཚམས་བཞི་ལ་འཛུལ་བ་མེད་ཅིང་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་

Vol. 72 · folio 324a

པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་བྲོས་པའི་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་གསེར་དུ་སྤྲུལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ན་རྡོ་རྗེའི་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། སྡིག་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་འགྲོ་དབང་མེད་ཅིང་

རྡུགས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡུགས་པའི་དེ་ནས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལྟ་བུ་དང་། དྲི་ཟས་བསྐོར་ཞིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འཕགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ།

སྡིག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། དྲག་ཤུལ་གྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ། གཞན་ལ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག །སྡིག་ཅན་གྱི་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་འགྲོ་ས་མི་རྙེད་ཅིང་མར་ལོག་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ལ་སྐྱབ་ཚོལ་བའོ། །

གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་བར་རྣམས་གཞོམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔའ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྟེ། སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིགས། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་འཇོམས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། འབྱུང་

པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ་ནས། བྱད་དང་། རོ་ལངས་དང་། དུག་དང་། དུག་སྦྱོར་དང་། དུག་འཐུང་བ་དང་། གཞན་གྱི་རིག་པ་དང་། སྔགས་

དང་། སྦོད་གཏོང་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མ་མོ་དང་། ངན་སྔགས་སྦྱོར་བ་དང་། སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིགས་དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་འཇོམས་པའོ། །འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བདུད་ཀྱི་རིགས་འབྱུང་

པོ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ཞིང་། བར་ཆོད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །རིག་སྔགས་འདི་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་མ་བཅོས་པར་གཉུག་མ་སྟེ། ཕྱོགས་དང་བྲལ་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་

Vol. 72 · folio 324b

པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ། ལས་ཀྱི་གདོན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ། ལས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་མཚོན་པ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་

གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། ཞལ་བཞི་པ། ཕྱག་བརྒྱད་

པ། སྐུ་མདོག་ལྗང་ནག །ཞལ་གཡས་དཀར་པོ། གཡོན་དམར་པོ། རྒྱབ་སེར་པོ། ཕྱག་གཡས་དང་པོ་ན་རྡོ་རྗེ་གདེངས་པ། གཉིས་པ་ན་རལ་གྲི། །གསུམ་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་མོ། །གཡོན་དང་པོ་ན་དྲིལ་བུ། གཉིས་པ་ན་ཞགས་པ། གསུམ་པ་ན་འཁོར་ལོའོ། །

འོག་མའི་ཕྱག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་ཤིང་། ཞབས་གཡས་པ་པུས་མོ་བཙུགས་པ། གཡོན་བརྐྱང་བ། བདུད་བཞིའི་རང་བཞིན་འབྱུང་པོ་རྣམས་མནན་པའོ། །པདྨའི་སྟེང་ན་ཉི་མའི་གདན་ལ་ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡན་ལག་

ཐམས་ཅད་སྦྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཁྲོ་བོ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་གཟུགས་སོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོས་ནི། ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་བདུད་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་

ཚིག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གི་མ་གི་མ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་ཕྱོགས་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གང་ཟག་རིག་སྔགས་ལ་གུས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་ལ་

སྲུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྲུང་བའོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ། ནོར་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱིན་པ། སེམས་ཅན་

Vol. 72 · folio 325a

ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ནོར་ལྷ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་ཡང་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདུད་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཞིང་དགྲ་རྣམས་ཀྱང་མ་ལུས་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །རྫོགས་པའི་

སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་སྟེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་གཟིགས་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཞིང་དཔའ་བ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྫོགས་པར་བྱས་པས་ན་རྫོགས་པ་སྟེ། དུག་གསུམ་དང་བྲལ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལ་

འདུད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་དུས་སུ་ཚོགས་རྫོགས་ཏེ། ད་ལྟར་མ་ལུས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འདོད་ནས། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་དང་།

ཐབས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་སྟེ། རྐང་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དམ་པ། ཕྱི་ནང་གི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདུད་པའོ། །གཽ་ཏམ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མཁྱེན་པ། །དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་མ་འཚལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་

ནི། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རིག་པ་ཡང་མི་ཤེས་པའོ། །རང་གི་རིག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཤེས་ན། རང་ལ་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་མ་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་

དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་བདུད་བཞི་བཅོམ་སྟེ། དེ་འདུལ་བས་ན་དཔའ་བོ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུད་དེ། བདག་ཅག་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནོད་

Vol. 72 · folio 325b

སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་དང་། དྲི་ཟ་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བར་རྣམས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་ལ་བབས་པ་ལས་གུད་དུ་དེངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མ་རུངས་པའི་སྡིག་ཅན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ནི། གང་ཟག་རིག་སྔགས་འཆང་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས།

རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་མགོ་བོ་ཨརྫ་ཀའི་མཉྫ་རའི་རྡོག་པ་བཞིན་དུ་ཚལ་པར་འགས་པའོ། །གལ་ཏེ་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་ལ་མྱུར་དུ་མ་དོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་པ་མི་འཆང་བའི་གང་དུ། སྡིག་པ་ཅན་མ་རུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་གྱུར་ན། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་

གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པ་འཆང་སྟེ། དེའི་ཆོས་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་ལ་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། མྱུར་དུ་མ་ཐོན་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལ་མྱུར་དུ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ནད་དྲག་པོས་འདེབས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་

ལས་འདས་པ་སྡིག་ཅན་གཏུམ་པོའི་རིགས་འབྱུང་པོ་རྣམས་ནི་ནད་དྲག་པོ་མཛེ་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། འབྲས་དང་། ལྷོག་པ་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། མེ་དབལ་དང་། ཆུ་སྦུར་དང་། འབྲུམ་བུ་དང་། ལུས་ཐམས་ཅད་རུལ་ཞིང་གཡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་

ཤིང་སྲོག་དང་འབྲལ་ཏེ། ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མགོ་དང་སྙིང་ཚལ་པ་བརྒྱར་འགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་ཇི་བཞིན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་བཞིན་ཏེ་སྡིག་ཅན་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྟེ། ནད་ཆེན་པོས་བཏབ་

པའོ། །དེའི་མོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བུ་མ་བྱུང་བ་དང་བརླག་པ་དང་། མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་འབྱུང་སྟེ། གར་ཡང་འགྲོ་ས་མེད་ཅིང་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡང་མི་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ལུས་ཀྱང་ཞིག་ཅིང་རུལ་བར་འགྱུར་

རོ། །འབྲུམ་བུའི་གདོན་གང་ཡིན་པ་དང་། སྐྱ་རེངས་འཆར་ཀའི་གདོན་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲིབ་གནོན་གྱི་གདོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་འདོན་པ་དང་སྒོམ་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་བྱིན་པ་

Vol. 72 · folio 326a

དང་། བཤད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་འཆང་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པའོ། །ཡང་ན་རིག་སྔགས་འདི་མཉན་ནས། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱའོ། །མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་ལས་མྱུར་དུ་གུད་དུ་

དེངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་གང་ཟག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་མྱུར་དུ་ཐོན་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་སྡུག་བསྔལ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མྱུར་དུ་མ་དོང་ན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ནད་དྲག་པོས་འདེབས་

པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ཤིང་མ་བཏང་བར་གྱུར་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། གཡན་པའི་ནད་ལ་སོགས་པས་མྱུར་དུ་ཐེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མགོ་བོ་དང་སྙིང་ཚལ་པ་བརྒྱར་འགས་པར་འགྱུར་

ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་ཨརྫ་ཀའི་མརྫ་རིའི་དོགས་པ་བཞིན་དུ་འགས་པའོ། །དེའི་མོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འབྱུང་བ་དང་། བརླག་པ་དང་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་རིག་

སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་དམོད་མོས་འགྲོ་ས་མི་རྙེད་ཅིང་། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཐོབ་སྟེ། ཤི་ནས་ཀྱང་མནར་མེད་ཀྱི་མེས་བསྲེག་ཅིང་། དམྱལ་བ་ནས་དམྱལ་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །གཟི་བྱིན་དང་ནི་ཁྲག་ཟ་བ། །ཉིན་མཚན་རྒྱུ་བ་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་

བྱ་བ་ནི། ཟས་སུ་ཁྲག་ཟ་བ་དང་ཤ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཞིང་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལེགས་གསུངས་པའི། །མདོ་བཤད་ཐོས་ནས་སྤང་བར་

གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས། རིག་སྔགས་འདི་ཡང་ཡང་དག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་སྲུང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མདོ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་

Vol. 72 · folio 326b

ནས། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་བས་ན་སྤང་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤ་ཟ་ལུས་འཕགས་སྐེམ་བྱེད་དང་། །འབྱུང་པོ་འཇིགས་བྱེད་སྲུལ་པོ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་

བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་དམ་ལ་བཏགས་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལེགས་གསུངས་པའི། །མདོ་འདི་བཤད་པ་ཐོས་ནས་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་བཞི་པོ་

རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་ཚིག་བསྲུང་སྟེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྡིག་ཅན་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པའོ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རླུང་ལྷ་དང་། །དྲི་ཟ་དང་ནི་གདོན་གྱི་བླ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཏེ།

དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དམ་པ་ཐོབ་པའོ། །འབྱུང་པོ་དང་ནི་ཤ་ཟ་དང་། །དེ་བཞིན་གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེར་སྣ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོའི་འཇིགས་པས་གནོད་མི་

ནུས་པའོ། །ཀུན་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་ཀུན་དུ་གཡོས། །སྐྲག་ཅིང་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འགུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་སྔགས་འདིའི་གཟི་བརྗིད་དང་། སྟོབས་ཀྱིས་ས་ལན་དྲུག་ཏུ་གཡོས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བའོ། །ཀུན་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་ཀུན་དུ་གཡོས་པ་ནི་ཤར་དམའ་

སྟེ། ནུབ་མཐོ་བའོ། །ནུབ་དམའ་ན་ཤར་མཐོ་བའོ། །ཕྱོགས་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །མགོ་འཁྲུགས་ཤིང་ཕྱོགས་རྣམས་གཏོར་བའོ། །དེ་བས་ཀྱང་སྐྲག་ཅིང་ཀུན་དུ་འགུལ་བ་སྟེ། ཡུན་རིང་ཞིང་དྲག་པའོ། །གདོན་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས། །ལྷུང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕམ་

པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ནི། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་བས་རང་ཕམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཅིང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་འཇོམས་པའོ། །ས་གཞི་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་གཡོས། །སྒྲ་བོ་ཆེ་ཡང་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་

Vol. 72 · folio 327a

བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ས་གཡོ་ཞིང་འབྱུང་པོ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་དེ། ས་དེ་ཡང་རྔ་བོ་ཆེ་དང་ཆ་ལང་དང་དྲིལ་བུའི་སྐད་འབྱུང་ངོ་། །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་དགས་དང་ནི་གྲུལ་

བུམ་རྣམས། །སྡང་བའི་གདོན་ནི་ཟློག་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དྲག་པོས་གནོད་པར་བྱས་ཏེ། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཐུབ་ཅིང་དེའི་གཉེན་པོ་ལྟ་བུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡིན་ཏེ། མདོ་འདི་དག་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །འཇིགས་པ་

དྲག་པོ་འབེབས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་བྱེད་སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་སྡིག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་འདོད་པ་རྣམས། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདིས་རླག་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་

འདུན་ལ། །དད་པའི་གནོད་སྦྱིན་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དགའ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

བསྟན་པ་བསྲུང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་བའོ། །དེ་དག་མགུ་ཞིང་ཡིད་དགའ་ནས། །ལེགས་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་རིགས་འབྱུང་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་སྔ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་དད་པ་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་སྐྱེས་ནས། དགའ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། ཆོས་ལ་མཆོད་པ་ལེགས་པར་མཆོད་ནས། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་

ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་འབྱུང་པོ་དམ་ལ་བཏགས་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དམ་ལ་བཏགས་པའི་དེ་ནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་བར་སྣང་ལས་བབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་

Vol. 72 · folio 327b

ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྔ་ནས་ཀྱང་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། ད་ལྟར་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ། ལྷགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོ་རང་གི་འོད་ཟེར་ཡང་འཕགས་ཏེ།

བསིལ་བ་ཚལ་གྱི་ཆོས་འདི་ལ་དད་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཀྱང་ལེགས་ལྷགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་

ཆེན་པོ་བཞི་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ། །གྲོས་མཐུན་པ་དང་། ཚིག་མཐུན་པ་དང་། སྐད་མཐུན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། སྦེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱིས་ཁྱབ་སྟེ། སྡང་བའི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་

འཁོར་བ་རྣམས་བཅོམ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཞབས་ལ་ཕྱག་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་གུས་པར་བྱ་བ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཀྱང་རང་བསྲུང་ཞིང་། ངག་གིས་འདོན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བཟུང་བ་

དང་། ལུས་ཀྱིས་བཅང་བར་བྱས་ཏེ། རིག་སྔགས་འདི་ཡང་བཏགས་ནས་ཀྱང་། ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པའོ། །འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་བསྲུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་

Vol. 72 · folio 328a

མ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་དམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ཞི་བ་དང་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ནས་

གནོད་པར་བགྱིད་པའི་བར་རྣམས་འཇོམས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རུངས་པ་བདུད་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་པོ་དེ་ཡང་འཇོམས་ཤིང་རིག་སྔགས་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་རླག་པར་བྱེད་པའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་

ཆེན་པོ་བཞི་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིག་སྔགས་འདི་འདྲི་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འཁོར་བཞི་ལ་རྟག་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་

རྟག་ཏུ་འཁོར་བའི་འཁོར་བཞི་ཡིན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་སྲུང་ཞིང་བར་གཅོད་བསལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། བཅང་བར་བགྱི། བརྗོད་པར་བགྱི། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་

རྒྱལ་མོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ཡི་དགས་དང་། འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ། མིའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀྱང་འཆང་བ་དང་། བཟུང་

ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟན་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བཞི་པོ་དག་གིས་ཀྱང་ལུས་ངག་ཡིད་གཟུང་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་བཞིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་དང་ཡང་

དུ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བཞི་པོ་དག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྲུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་དེ། འདིའི་ལམ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་

Vol. 72 · folio 328b

ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པའོ། །བདག་བསྲུང་བ་དང་། བདག་སྦ་བ་དང་། གཞན་བསྲུང་བ་དང་། གཞན་སྦ་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་རིག་སྔགས་འཆང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྲུང་བ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་ལམ་ནས་བདག་གིས་

ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་དང་།

ལོངས་སྤྱོད་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་གུས་པ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བའོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་ནས་གནོད་པར་བགྱིད་པའི་བར་རྣམས་ཉེ་འཁོར་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ན། གནོད་པར་བགྱིད་

པ་ལྟ་ག་ལ་སེམས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྟེ། དཔའ་བ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཟག་འདི་འཆང་བ་ལ་ད་ལྟའི་རྐྱེན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་གང་དུ་

མཚན་གཅིག་ཙམ་གནས་པ་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདི་ཡང་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡི་གེ་གཅིག་ཙམ་ཡང་དག་པར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་པོའམ། ཡི་དགས་

ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲོང་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྲག་ཁྲུག་དང་། རྩོད་པ་དང་། རིམས་དྲག་པོའི་ནད་མི་འབྱུང་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་། །གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་ནས་གནོད་པར་བགྱིད་པའི་བར་

རྣམས་ཉེན་ཀོར་དུ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་དེ་ཡང་ལུས་ལ་བཏགས་པའམ། ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པའམ། ངག་གིས་འདོན་པའམ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའམ། མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་བཏགས་ནས། དེ་ཐོས་པ་དང་། དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་

Vol. 72 · folio 329a

དེའི་འོད་ཟེར་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བར་ཚུན་ཆད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་གང་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དེར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདི་ཡང་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་

རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་གསུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ད་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་གསུངས་པ་སྟེ། གཉིས་པའི་སེམས་མེད་ཅིང་། ངེས་པར་ཐེ་ཚོམ་

མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ལ་མི་མ་ལགས་པའི་གནོད་པས་ཐེབས་པའི་མདུན་དུ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་བརྗོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་འཁོར་བསྲུང་བ་དང་། བྱད་དང་། རོ་ལངས་ཀྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང་། བསྒོམ་

ཉེས་པ་དང་། བྲི་ཉེས་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པ་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔགས་ཏེ། གཞན་ཡང་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དགས་རྣམས་བཟློག་པའི་ཆོ་ག་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །ལྕི་བ་ཆུ་དང་

འདྲེས་པ་ཡིས། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དག་བྱུག་པར་བྱ། །ནད་པའི་མདུན་དུ་ཡང་དག་ཏུ། །དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་མཁས་པས་ཤེས། །ས་ཚོན་ལྔས་ནི་ཡང་དག་ཏུ། །རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཛེས་པར་བྲིས། །དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ། །ཕྱི་རིམ་རྡོ་རྗེ་ར་བ་སྟེ། །

དེ་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་རྩིབས། །དེ་ཕྱིར་ལྷ་སྣམ་ཟླུམ་པོར་བྲི། །དེ་ཡི་ཕྱི་རིམ་གྲུ་བཞི་ལ། །ལྷ་སྣམ་པདྨ་རཱ་གའི་མདོག །གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་ཀ་བ་བརྒྱད། །ཏྭ་ར་བཞི་ཡིས་ཡང་དག་བརྒྱན། །དྲ་བ་ལ་སོགས་བརྒྱན་པ་ལ། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་གཞལ་ཡས་

ཁང་། །གདུགས་དང་བ་དན་དེ་བཞིན་རྒྱན། །མཛེས་པས་ཡང་དག་རྣམ་པར་བརྒྱན། །པདྨ་འཁོར་ལོ་ལྷ་རྣམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྷ་དང་འཇིག་རྟེན་ལྷ། །གཞན་ཡང་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །མཁས་པའི་བློ་ཡིས་ཤེས་པར་བྱ། །བཞི་པའི་དབུས་སུ་ཡང་

Vol. 72 · folio 329b

དག་ཏུ། །རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དབུས་སུ་གཞག །ལྟོ་བ་ལྡིར་བ་རྐེ་བ་རིང་། །མཆུ་འཕྱངས་མཚན་མ་ལེགས་པ་ལ། །ནག་པོ་ར་རི་རྩ་བ་སྤངས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་བུམ་པ་ལ། །གུ་གུལ་ལ་སོགས་བདུག་པར་བྱ། །རིན་ཆེན་འབྲུ་ལྔ་སྨན་ལྔ་དང་། །དྲི་ལྔ་བྱང་ཆུབ་

ཤིང་ལྔ་དང་། །མགུལ་ཆིངས་དང་ནི་གདུགས་དང་ནི། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་། །གཞན་ཡང་ཇི་སྙེད་ཡང་དག་བརྒྱན། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་བུམ་པའི་གཟུགས། །གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་གཞག །རིམས་ནད་ཕྱུགས་ནད་གང་ཡིན་པ། །

དེ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ལ་སོགས་དང་། །དབང་བསྐུར་སྦྱིན་སྲེག་དེ་བཞིན་ཏེ། །ལྷ་དང་རབ་གནས་དེ་བཞིན་ཤེས། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཡིས། །དཀྱིལ་ཆོག་བློ་ཡིས་ཡང་དག་ཤེས། །གྲོ་ག་ཤིང་ཤུན་དར་སོགས་ལ། །གུར་གུམ་གི་ཝང་ལ་སོགས་བྲི། །ཕྱི་རིམ་མུ་

ཁྱུད་ར་བ་ལ། །རྒྱལ་བའི་མཚན་ནི་ཡང་དག་བྲི། །དར་གྱིས་བཅིངས་པའི་པདྨ་ལ། །དེ་སྟེང་ཕྱག་མཚན་རྒྱས་པ་བྲི། །རལ་གྲི་སྐྱབས་སྦྱིན་རིན་ཆེན་དང་། །རིན་ཆེན་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་གནས། །ཞགས་པ་ལྕགས་ཀྱུ་བུམ་པ་དང་། །དེ་སྟེང་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་གནས། །

མཚམས་བཞི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཡིན། །བེ་ཅོན་དང་ནི་ཨུཏྤལ་དང་། །པདྨ་ལ་སོགས་འཁོར་ལོ་དང་། །གཞན་ཡང་ཕྱག་མཚན་གང་ཡོད་པ། །མཁས་པས་བརྟགས་ནས་བྲི་བར་བྱ། །དེ་ནས་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་པོ་ལ། །རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ཡང་དག་བྲི། །རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བར་དུ་ནི། །

ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་དག་བྲི། །ཕྱག་མཚན་བར་དུ་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དགོད། །དེ་ནས་མུ་ཁྱུད་གསུམ་པོ་ལ། །སྔར་གསུངས་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྲི། །དེ་ནས་མུ་ཁྱུད་འཁོར་ལོ་བྲི། །འཁོར་ལོར་བྲི་བའི་ཡི་གེ་ནི། །རིག་སྔགས་སྐྱེད་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ། །ཧཱུྃ་དང་ཕཊ་

ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། །དེ་ནས་མུ་ཁྱུད་གསུམ་པོ་ལ། །རིག་སྔགས་སྙིང་པོ་ཡང་དག་བྲི། །དེ་ནས་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ལ། །ཡང་སྙིང་སྙིང་པོ་བྲི་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་མུ་ཁྱུད་བསྐོར་བ་ལ། །གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་སྙིང་པོ་བྲི། །དེ་དབུས་ཡི་གེ་གནས་པ་ནི། །བསིལ་

Vol. 72 · folio 330a

བའི་ཚལ་གྱི་བསྐྱེད་ཡིག་བྲི། །ཡི་གེའི་ནང་དུ་མཁས་པ་ནི། །ཡང་དག་གིས་ནི་བྲི་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་རིག་སྔགས་འཆང་བྲིས་ལ། །མགུལ་ལམ་ཕྱག་སོགས་གདགས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་བཏགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ནད་དང་འཇིགས་པས་མི་ཚུགས་ཏེ། །མྱ་ངན་ལ་སོགས་

དེ་བཞིན་དུ། མི་རིགས་ཐམས་ཅད་མི་ཚུགས་སོ། །ཚེ་རིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད། ངན་སོང་གསུམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་བསྲུང་བ་ཡང་དག་ཏུ། །ང་ཡིས་ཡང་དག་བཤད་པར་བགྱི། །རྡོ་རྗེའི་ར་བ་གུར་དང་ནི། །བླ་རེས་ས་གཞི་དྲ་བ་དང་། །རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཤེས་

པར་བྱ། །དེ་ཕྱིར་མེ་རི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །ཡང་དག་གིས་ནི་བསྐོར་བའོ། །ནད་པའི་དྲུང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་འདི། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་བྲི་བར་བྱ། །རིང་བསྲེལ་གདུང་རྟེན་ལུགས་མའམ། །ཚ་ཚ་ལ་སོགས་མཆོད་རྟེན་གང་། །ནད་པའི་མདུན་དུ་ཡང་དག་མཆོད། །རིག་སྔགས་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་གཟུངས། །

ཆོ་གའི་དུས་སུ་ཡང་དག་གདོན། །བར་གྱིས་མི་ཆོད་དེ་བཞིན་དུ། །བཟླས་པ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་བྱ། །ཕྱོགས་སྐྱོང་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་། །དེ་བཞིན་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་ལ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དབུལ་བར་བྱ། །དྲི་དང་མེ་ཏོག་སྤོས་དང་ནི། །ཨརྒ་ལ་སོགས་ཡང་དག་དབུལ། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་

ཐུན་གཏོར་དུ། །ཡང་དག་གིས་ནི་དབུལ་བར་བྱ། །ནད་པ་ལ་སོགས་ཁྲུས་བྱས་ལ། །རིག་སྔགས་གཏད་པའི་ཆོ་ག་བྱ། །དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་གཞན་ཡང་མཐུན། །དེ་བཞིན་སྡོམ་པ་འབོགས་པ་དང་། །གཞན་དང་ལ་སོགས་མཐུན་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ལ་སོགས་བྱས་ན་ནི། །གང་ཡང་ལས་ཀྱང་འགྲུབ་

པར་འགྱུར། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བསྲུང་བ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་དགུ་པའོ།། །།དེ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བདེ་ལེགས་དང་ནད་མ་མཆིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པས་བསྲུང་བ་བྱས་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། མ་རུངས་

པའི་གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཐར་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་ད་ལྟ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བའོ། །མི་མ་ལགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་ལོག་པ་མི་བགྱིད་ཅིང་། མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་འཆང་

Vol. 72 · folio 330b

བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་གྲོགས་མི་བྱེད་ན་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་ནི། དེ་ལྟར་དོན་

ཆེ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱས་ཤིང་ཚེ་ད་ལྟར་དང་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་གང་ལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། རྒྱལ་པོ་བཞིས་ཞུ་བ་འབུལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འཁོར་བཞིའི་དོན་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་མོ་འདི་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་རམ་གྲོང་རྡལ་ལམ། དེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བར་

འགྱུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མགུལ་དུ་བཏགས་ནས་གུས་པར་བྱས་པར་གྱུར་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདིའི་ནུས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་ད་ལྟ་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་དེ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀློག་པ་བསྒོམ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱེད་པ། དེ་

ལ་སོགས་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ཡང་ན་རིག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱབ་པའོ། །

སྦྱོར་བར་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་གསུངས་པའོ། །དེ་དག་གི་གང་ཟག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུས་གསུམ་དུ་ཡིན་

ནོ། །དད་པ་ཅན་གྱི་གནོད་སྦྱིན་དགེ་བསྙེན་རྣམས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་གན་དུ་མཆིས་ནས། མིང་སྨོས་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེས་བརྒྱད་དམ། བཅུ་དགུའམ། ཉའམ། སྟོང་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་

Vol. 72 · folio 331a

གྱུར་ན། གདུག་པ་ཅན་གྱི་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱང་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ཀྱང་འདི་ལ་འཆང་བར་འགྱུར་ན། དད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

དགེ་སློང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བཞི་ལ་ཡང་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་འདིས་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་ན་ནི་གང་ཟག་སེམས་

ཅན་འདི་འཆང་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞུས་པའོ། །དད་པ་ཅན་གྱི་གནོད་སྦྱིན་དགེ་བསྙེན་རྣམས། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལྕང་ལོ་ཅན་དུ་མཆིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་

འདིའི་བཀའ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་མཆོད་པ་བྱས་ན། ནད་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་མདུན་དུ་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་འདུས་ཤིང་། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་ཡང་བསྒྲགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་མཐུ་བོ་ཆེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་

སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། བགེགས་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་འདི་བསྒྲགས་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། དེར་དེ་དག་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་

ཀྱིས། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲོགས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་མོ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོབ་སྟེ། མིའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས་ཀྱང་། ཆོས་འདི་དང་མི་འབྲལ་བའོ། །

བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཞུ་བ་ཕུལ་བའོ། །དགེ་སློང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྡེ་བ་བཞི་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལྔའོ། །སྡེ་བ་བཞི་ནི། ཕལ་ཆེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་།

Vol. 72 · folio 331b

གནས་བརྟན་པ་དང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་མོ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་དང་། ཕྲ་མའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ནི། སྲོག་

གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཆང་དང་ལྔ་སྟེ། བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་འདི་བཏོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཉམས་ཀྱང་། དེའི་སྡིག་པ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཆང་མི་བཏུང་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་

བཞིན་དུ་མཆིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆང་མི་བཏུང་བ་ནི། སྒོག་པ་དང་། ཤ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཀྲྀ་ཡའི་གཞུང་ངོ་། །དྲན་པ་ནི་རིག་སྔགས་འདི་དྲན་པ་སྟེ། དེ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཟས་ཉམས་པ་ལས་ཀྱང་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་མཆིས་པ་ནི། སྡིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་

ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་དང་མི་དགེས་མི་ཚུགས་ཤིང་། དེ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཟས་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཞུས་པའོ། །བུ་རམ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། ཏིལ་དང་།

ཤ་དང་། ཉ་ཤ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ཟས་ཡིན་པས། བུ་རམ་ནི་འབུ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཡིན་ནོ། །སྦྲང་རྩི་ནི་བུང་བའི་ཟས་སོ། །ཏིལ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཟས་སོ། །ཤ་ནི་སྲོག་བཅད་པས་སྡིག་པར་

འགྱུར་བའི་ཟས་སོ། །ཉ་ཤ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཟས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ལྔ་པོ་དེ་སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཞུ་བའི་ཕྱིར་བོས་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་

པོ་ནས་གནོད་པར་བགྱིད་པའི་བར་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་སྤངས་པར་གྱུར་ན། དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་ནང་ཚུན་ཆད་དུ། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་

Vol. 72 · folio 332a

རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་བཀའ་བདེན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་དག་གཞོམ་པའི་སླད་དུ་ཡི་དམ་འདི་བགྱི་འཚལ་ལགས་སོ་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོབ་ནས་རིག་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་

ནས་ཡང་དུ་ཞུ་བའོ། །དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་མོ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་

ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་བྱེད་པའོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དད་པར་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་

འདི་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མར་སྣང་བས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། །བདུད་

ཀྱི་རིགས་སྡིག་ཅན། བསྟན་པ་འཇིག་པའི་ལྟ་བ་ལོག་པའི་རིགས། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དུས་སུ་ཡང་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མདོ་འདི་ལ་དད་པ་ལ་དོན་ཆེ་བའོ། །མི་མ་ལགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བར་མ་དོར་འགུམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། འདི་འཆང་བའི་གང་ཟག་

དེ་ལ། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རྐུན་མ་དང་། ཆོམ་རྐུན་དང་། སེང་གེ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། དུག་དང་། ཐོག་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་ནི་མི་རིགས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམས་ཀྱིས་གསད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དེ་རྣམས་རླག་པར་བྱེད་པའོ། །

Vol. 72 · folio 332b

དེ་ནི་དེ་དག་ལ་གནོད་པར་འཚལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་བགེགས་རྣམས་གླགས་ཚོལ་ཏེ། གང་ཟག་དེ་གུས་པར་གྱུར་ན་གླགས་མི་རྙེད་ཅིང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་

སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པ་སྟེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདི་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཚིགས་སུ་

བཅད་དེ་གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཕན་ཡོན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཤད་པའོ། །མི་མཆོག་གང་ཞིག་མདོ་འདི་དག །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྲུངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླིང་བཞི་ན་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་གང་ཟག་གང་གིས་ཀྱང་གུས་པར་

བྱས་ཤིང་འཆང་བ་དེ་ལ་བསྲུང་བ་གཞན་གྱིས་མཚུངས་པ་མེད་དོ། །བདེ་ལེགས་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ནི། །སྲིན་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཚེ་མི་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་ཏེ། ཚི་ཕྱི་མ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ད་ལྟར་ཡང་དཔལ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་དེ་དག་འཛིན་པའི་གང་ཟག་

ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ན་ཡོད་པའི་བགེགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཚེ་བར་མི་ནུས་ཤིང་སྲིན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའོ། །སུ་ཡང་རུང་སྟེ་མདོ་འདི་དག །མི་མཆོག་གིས་ནི་གསུངས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷའམ། མིའམ། ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། ཡི་དགས་

ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་འདི་ལ་གུས་པར་བྱས་པ་དེ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་པ་སྟེ། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་དང་། གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་། ཀུན་སྐྱོབ་དང་། ལོག་པར་དད་སེལ་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྲུང་བའོ། །མ་འོངས་

པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྲུང་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། འཇམ་དཔལ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རིག་སྔགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་བསྲུངས་པའོ། །ཡོངས་

Vol. 72 · folio 333a

སུ་རྫོགས་ཤིང་མ་ཆད་པར། །ཤིན་ཏུ་ཆང་པར་འཆང་བགྱིད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་འཁོར་གསུམ་དག་པས་འཆང་བའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་

དང་། ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་ཡི་དགས་དང་། །འབྱུང་པོ་གྲུལ་བུམ་སྲིན་པོ་དང་། །མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་བསྟན་པ་བསྲུང་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་སྨྲས་པར་གྱུར་ན། འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་

འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །སྨྱོ་བྱེད་རྒྱུ་བ་ཀླུ་རྣམས་དང་། །དེ་ལྟ་བུ་དག་འཚེ་མི་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་གདོན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་ཀླུའི་གདོན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྲོད་ཐོ་རངས་ནམ་ཕྱེད་ལ་རྒྱུ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་

ཚུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་མི་མ་ལགས་དང་གདོན། །མྱུར་དུ་གུད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་མགོ་ཚལ་པ་བརྒྱར་འགས་ཤིང་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤི་མ་

ཐག་ཏུ་མདའ་འཕངས་པ་བཞིན་དུ་མནར་མེད་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཏེ། དེ་ལ་རྩེ་བར་ཡང་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུ་དུ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན། ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་ཡང་མཐུ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་སྟེ། འདིའི་ནུས་པས་གང་གིས་ཀྱང་འཚེ་བར་མི་ནུས་པའོ། །

རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་ཡིས། །བཅོམ་ལྡན་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དྲི་ཟ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲུལ་བུམ་དང་། ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གདོན་ཀྱིས་ཀྱང་འཚེ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་

རྒྱས་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྣང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བར་ཆོད་བྱེད་ཅིང་གླགས་ལྟ་བ་རྣམས་གླགས་མི་རྙེད་ཅིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱས་ན། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཚིགས་

Vol. 72 · folio 333b

སུ་བཅད་པའི་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་མཚན་མོ་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ནང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བཞི་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པའི་ནམ་ལ་འདས་པའོ། །ནམ་ལངས་ནས། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་གུང་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་རྟོག་གསུམ་དང་

བྲལ་བའི་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དབུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བཞི་དང་བཅས་པའོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དགེ་སློང་དག་

མདང་སུམ་དག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་བུ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། འཁོར་རྣམས་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་འོངས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གླགས་ཚོལ་བ་སྟེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་གླགས་ཚོལ་མི་ནུས་པར་གནས་པའོ། །ངའི་

རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་བཞི་དང་། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱས་ནས་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། འབྱུང་

པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ངའི་ཐད་དུ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་བརྗོད་ནས་དོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་བཞི་ལ་བཀའ་སྩལ་ཞིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྟན་

པའོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །བཙུན་པ་དེ་ལྟར་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་ཞེས་

བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པའོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་མཉན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་

Vol. 72 · folio 334a

བྱས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆད་པ་མེད་ཅིང་ཚིག་ལ་ཡང་དག་པ་ཁྱབ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ། རིག་པ་ཕྱི་ནང་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀུན་དགའ་བོས་བསྡུས་པའོ། །དགེ་སློང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །དགེ་སློང་མ་དང་ཞེས་

བྱ་བ་ནི་གྲགས་འཛིན་མ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བསྙེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བསྙེན་མ་དེ་དག་ཡི་རངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་སྐྱེས་དགྲའི་བཙུན་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་

དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྨོན་ལམ་

སྟོབས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་མུ་གྱེར་བཙས། །མཁས་པར་གྲགས་པ་མི་མཉམ་རྡོ་རྗེའི་སྲས། །སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱར་སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིས། །རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །གསང་སྔགས་གདམས་པ་མ་ལུས་ཐུགས་ལ་མངའ་བ་ཅན། །མཚན་ཡང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པར་གྲགས། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་

དབང་གིས་བོད་ཡུལ་དབུས་སུ་བྱོན། །སྨོན་ལམ་སྟོབས་ཀྱིས་དམ་པ་འབྲོ་ལོའི་བླ་མར་གྱུར། །འཛམ་གླིང་བྱང་ཕྱོགས་བྲག་དམར་དཔལ་གྱི་བསམ་ཡས་སུ། །རྒྱལ་པོ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཁྲི་པའི་གདུང་རྒྱུད་སྲས། །ལྷ་གཅིག་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལྷ་ལྕམ་དར་སྒྲོན་གྱིས། །བཀྲ་ཤིས་ཕོ་བྲང་རྡོ་ལུང་

དགོན་པ་རུ། །ལོ་པཎ་ཞབས་ནས་བཏེག་ནས་དམ་ཆོས་འདི་བསྒྱུར་བ། །བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་བསགས་པ་དེས། །བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་ཀུན། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤོག།། །།

Source and licence

Text: Esukhia’s Derge Tengyur e-text (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · public domain

Licence Public Domain · Evidence

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

No translation — Tibetan only: there is no translation we are licensed to publish (84000’s translations are no-derivatives, non-commercial)

  • Shown: the woodblock reading — Esukhia’s editorial marks ({original,normalised} · (error?,suggestion) · […] · #) are all kept in the data
  • The Tibetan text is not in the collection search yet — the available tokenizer drops Tibetan vowel signs and would match the wrong words