อตีเตน สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ อตีตํ นิรุทฺธํ วิคตํ วิปริณตํ อตฺถงฺคตํ อพฺภตฺถงฺคตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อตีตํ นิรุทฺธํ วิคตํ วิปริณตํ อตฺถงฺคตํ อพฺภตฺถงฺคตํ โน วต เร วตฺตพฺเพ อตีเตน สมนฺนาคโตติ ฯ

สกวาที บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอดีต หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. อดีตดับไปแล้ว ปราศไปแล้ว แปรไปแล้ว อัสดงคตแล้ว สาบสูญไปแล้ว มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า อดีตดับไปแล้ว ปราศไปแล้ว แปรไปแล้ว อัสดงคตแล้วสาบสูญไปแล้ว ก็ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอดีต

อนาคเตน สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ อนาคตํ อชาตํ อภูตํ อสญฺชาตํ อนิพฺพตฺตํ อนภินิพฺพตฺตํ อปาตุภูตนฺติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อนาคตํ อชาตํ อภูตํ อสญฺชาตํ อนิพฺพตฺตํ อนภินิพฺพตฺตํ อปาตุภูตํ โน วต เร วตฺตพฺเพ อนาคเตน สมนฺนาคโตติ ฯ

ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอนาคต หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. อนาคตยังไม่เกิด ยังไม่เป็น ยังไม่เกิดพร้อม ยังไม่บังเกิด ยังไม่บังเกิดขึ้น ยังไม่ปรากฏ มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า อนาคต ยังไม่เกิด ยังไม่เป็น ยังไม่เกิดพร้อม ยังไม่บังเกิดยังไม่บังเกิดขึ้น ยังไม่ปรากฏ ก็ต้องไม่กล่าวว่า บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอนาคต

อตีเตน รูปกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต อนาคเตน รูปกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺเนน รูปกฺขนฺเธน สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ตีหิ รูปกฺขนฺเธหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีเตหิ ปญฺจหิ ขนฺเธหิ สมนฺนาคโต อนาคเตหิ ปญฺจหิ ขนฺเธหิ สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺเนหิ ปญฺจหิ ขนฺเธหิ สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ปนฺนรสหิ ขนฺเธหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยรูปขันธ์ที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยรูปขันธ์ที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยรูปขันธ์ที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยรูปขันธ์ ๓ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยขันธ์ ๕ ที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยขันธ์ ๕ที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยขันธ์ ๕ ที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยขันธ์ ๑๕ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อตีเตน จกฺขายตเนน สมนฺนาคโต อนาคเตน จกฺขายตเนน สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺเนน จกฺขายตเนน สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ตีหิ จกฺขายตเนหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีเตหิ ทฺวาทสหิ อายตเนหิ สมนฺนาคโต อนาคเตหิ ทฺวาทสหิ อายตเนหิ สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺเนหิ ทฺวาทสหิ อายตเนหิ สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ฉตฺตึสายตเนหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยจักขายตนะที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยจัก-ขายตนะที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยจักขายตนะที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยจักขายตนะ ๓ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอายตนะ ๑๒ ที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยอายตนะ ๑๒ ที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยอายตนะ ๑๒ ที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยอายตนะ ๓๖ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อตีตาย จกฺขุธาตุยา สมนฺนาคโต อนาคตาย จกฺขุธาตุยา สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺนาย จกฺขุธาตุยา สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ตีหิ จกฺขุธาตูหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีตาหิ อฏฺฐารสหิ ธาตูหิ สมนฺนาคโต อนาคตาหิ อฏฺฐารสหิ ธาตูหิ สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺนาหิ อฏฺฐารสหิ ธาตูหิ สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ จตุปญฺญาสธาตูหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยจักขุธาตุที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยจักขุธาตุที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยจักขุธาตุที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยจักขุธาตุ ๓ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยธาตุ ๑๘ ที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยธาตุ๑๘ ที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยธาตุ ๑๘ ที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยธาตุ ๕๔ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อตีเตน จกฺขุนฺทฺริเยน สมนฺนาคโต อนาคเตน จกฺขุนฺทฺริเยน สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺเนน จกฺขุนฺทฺริเยน สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ตีหิ จกฺขุนฺทฺริเยหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อตีเตหิ พาวีสตินฺทฺริเยหิ สมนฺนาคโต อนาคเตหิ พาวีสตินฺทฺริเยหิ สมนฺนาคโต ปจฺจุปฺปนฺเนหิ พาวีสตินฺทฺริเยหิ สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ ฉสฏฺฐินฺทฺริเยหิ สมนฺนาคโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยจักขุนทรีย์ที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยจักขุน-ทรีย์ที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยจักขุนทรีย์ที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยจักขุนทรีย์ ๓ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอินทรีย์ ๒๒ ที่เป็นอดีต เป็นผู้ประกอบด้วยอินทรีย์ ๒๒ ที่เป็นอนาคต เป็นผู้ประกอบด้วยอินทรีย์ ๒๒ ที่เป็นปัจจุบัน หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. เป็นผู้ประกอบด้วยอินทรีย์ ๖๖ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ อตีตานาคเตหิ สมนฺนาคโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ อตฺถิ อฏฺฐวิโมกฺขฌายี จตุนฺนํ ฌานานํ นิกามลาภี นวนฺนํ อนุปุพฺพวิหารสมาปตฺตีนํ ลาภีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ อตฺถิ อฏฺฐวิโมกฺขฌายี จตุนฺนํ ฌานานํ นิกามลาภี นวนฺนํ อนุปุพฺพวิหารสมาปตฺตีนํ สมาปตฺตีนํ ลาภี เตน วต เร วตฺตพฺเพ อตีตานาคเตหิ สมนฺนาคโตติ ฯ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนกถา ฯ นวโม วคฺโค ฯ ตสฺส อุทฺทานํ อานิสํสทสฺสาวิสฺส สญฺโญชนานํ ปหานํ อมตารมฺมณํ สญฺโญชนํ รูปํ สารมฺมณํ อนุสยา อนารมฺมณา เอวเมว ญาณํ อตีตานาคตารมฺมณํ จิตฺตํ สพฺพํ จิตฺตํ วิตกฺกานุปติตํ สพฺพโส วิตกฺกยโต วิจารยโต วิตกฺกวิปฺผาโร สทฺโท นยถาจิตฺตสฺส วาจา ตเถว กายกมฺมํ อตีตานาคเตหิ สมนฺนาคโตติ ฯ -------

ป. ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลประกอบด้วยอดีตและอนาคต หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. บุคคลผู้มีปกติเพ่งวิโมกข์ ๘ (สมาบัติ ๘) ผู้ได้ตามปรารถนาซึ่งฌาน ๔ผู้มีปกติได้อนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙ มีอยู่ มิใช่หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. หากว่า บุคคลผู้มีปกติเพ่งวิโมกข์ ๘ ผู้ได้ตามปรารถนาซึ่งฌาน ๔ ผู้มีปกติได้อนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙ มีอยู่ ด้วยเหตุนั้นนะ จึงต้องกล่าวว่าบุคคลผู้ประกอบด้วยอดีตและอนาคต อตีตานาคตปัจจุปปันนกถา จบ วรรคที่ ๙ จบ -----------------------------------------------------