จกฺขุนา รูปํ ปสฺสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ รูเปน รูปํ ปสฺสตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ รูเปน รูปํ ปสฺสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ รูเปน รูปํ ปฏิวิชานาตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ รูเปน รูปํ ปฏิวิชานาตีติ ฯ อามนฺตา ฯ รูปํ มโนวิญฺญาณนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อตฺถิ จกฺขุสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ นตฺถิ จกฺขุสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ นตฺถิ จกฺขุสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ โน วต เร วตฺตพฺเพ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสตีติ ฯ

สกวาที บุคคลเห็นรูปด้วยจักษุ หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. เห็นรูปด้วยรูป หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. เห็นรูปด้วยรูป หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. รับรู้รูปด้วยรูป หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. รับรู้รูปด้วยรูป หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. รูปเป็นมโนวิญญาณ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลเห็นรูปด้วยจักษุ หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของจักษุมีอยู่ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของจักษุไม่มี มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของจักษุไม่มี ก็ต้องไม่กล่าวว่าบุคคลเห็นรูปด้วยจักษุ

โสเตน สทฺทํ สุณาตีติ ฯเปฯ ฆาเนน คนฺธํ ฆายตีติ ฯเปฯ ชิวฺหาย รสํ สายตีติ ฯเปฯ

ส. บุคคลฟังเสียงด้วยโสตะ ฯลฯ สูดกลิ่นด้วยฆานะ ฯลฯ ลิ้มรสด้วย ชิวหา หรือ?

กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ รูเปน รูปํ ผุสตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ รูเปน รูปํ ผุสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ รูเปน รูปํ ปฏิวิชานาตีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ รูเปน รูปํ ปฏิวิชานาตีติ ฯ อามนฺตา ฯ รูปํ มโนวิญฺญาณนฺติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ อตฺถิ กายสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ นนุ นตฺถิ กายสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธีติ ฯ อามนฺตา ฯ หญฺจิ นตฺถิ กายสฺส อาวชฺชนา ฯเปฯ ปณิธิ โน วต เร วตฺตพฺเพ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ ฯเปฯ

ส. บุคคลถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ถูกต้องรูปด้วยรูป หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ถูกต้องรูปด้วยรูป หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. รับรู้รูปด้วยรูป หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. รับรู้รูปด้วยรูป หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. รูปเป็นมโนวิญญาณ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของกายมีอยู่ หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของกาย ไม่มี มิใช่หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. หากว่า ความนึก ฯลฯ ความตั้งใจของกายไม่มี ก็ต้องไม่กล่าวว่าบุคคลถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ฯเปฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ฯเปฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ฯเปฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ ฯ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสตีติกถา ฯ อฏฺฐารสโม วคฺโค ฯ ตสฺส อุทฺทานํ พุทฺโธ ภควา มนุสฺสโลเก อฏฺฐาสิ พุทฺเธน ภควตา ธมฺโม เทสิโต นตฺถิ พุทฺธสฺส ภควโต กรุณา พุทฺธสฺส ภควโต อุจฺจารปสฺสาโว อติวิย อญฺเญ คนฺธชาเต อธิคฺคณฺหาติ เอเกน อริยมคฺเคน จตฺตาริ สามญฺญผลานิ สจฺฉิกโรติ ฌานา ฌานํ สงฺกมติ อตฺถิ ฌานนฺตริกา สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาติ จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ ฯ ----------

ป. ไม่พึงกล่าวว่า บุคคลเห็นรูปด้วยจักษุ ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายหรือ? ส. ถูกแล้ว ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยเห็นรูปด้วยจักษุ ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริง มิใช่หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. ถ้าอย่างนั้น บุคคลก็เห็นรูปด้วยจักษุ ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายน่ะสิ จักขุนา รูปัง ปัสสตีติกถา จบ วรรคที่ ๑๘ จบ -----------------------------------------------------