This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
ปจฺจยวาโร
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๒ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๙ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ ปัจจยวาร
๒๐. สัญโญชนทุกะ ๓. ปัจจยวาร ๑. ปัจจยานุโลมเป็นต้น เหตุปัจจัย
สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ปฏิจฺจสทิสํ ฯ โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ขนฺเธ ปจฺจยา วตฺถุ วตฺถุํ ปจฺจยา ขนฺธา เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ วตฺถุํ ปจฺจยา โนสญฺโญชนา ขนฺธา ฯ {๔๒๔.๑} โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนสญฺโญชเน ขนฺเธ ปจฺจยา สญฺโญชนา ฯ โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา สญฺโญชนญฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนา มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนา สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ฯ {๔๒๔.๒} สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามราคสญฺโญชนญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปจฺจยา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ กามราคสญฺโญชนญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ {๔๒๔.๓} สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ สญฺโญชเน จ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... จกฺกํ สญฺโญชเน จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนสญฺโญชนา ขนฺธา ฯ สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามราคสญฺโญชนญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... จกฺกํ กามราคสญฺโญชนญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา จกฺกํ ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ
สัญโญชนธรรม อาศัยสัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย เหมือนกับ ปฏิจจวาร ธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่สัญโญชน-*ธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยหทัยวัตถุ สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัญโญชนธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม สัญโญชนธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ สัญโญชนธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ สัญโญชนธรรมทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ จิตตสมุฏฐานรูปทั้งหลาย อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย สัญโญชนธรรมและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ สัญโญชนธรรม อาศัยสัญโญชนธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ อาศัยกามราคสัญโญชน์ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ อาศัยกามราค-*สัญโญชน์ และหทัยวัตถุ พึงผูกจักรนัย ธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยสัญโญชนธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่สัญโญชน-*ธรรม และสัญโญชนธรรมทั้งหลาย ขันธ์ ๒ ฯลฯ พึงผูกจักรนัย ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยสัญโญชนธรรมทั้งหลายและหทัยวัตถุ สัญโญชนธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยสัญโญชน-*ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม และกามราคสัญโญชน์ ขันธ์ ๒ ฯลฯ พึงผูกจักรนัย ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ และสัมปยุตตขันธ์ อาศัยกามราค-สัญโญชน์ และหทัยวัตถุ พึงผูกจักรนัย ฯลฯ
สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (เหมือนกับปฏิจจวาร) สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสังโยชน์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๒ หน้า : ๒๗๘}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกปัฏฐาน] ๒๐. สัญโญชนทุกะ ๓. ปัจจยวาร ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ฯลฯ ทำขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ หทัยวัตถุทำขันธ์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ขันธ์ทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ทำมหาภูตรูป ๑ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปและกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปทำมหาภูตรูปให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นขันธ์ที่ไม่เป็นสังโยชน์ทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑) สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สังโยชน์ทำขันธ์ที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น สังโยชน์ทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒) สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์และที่ไม่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ สังโยชน์และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ฯลฯ ทำขันธ์ ๒ ฯลฯ สังโยชน์ทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นสังโยชน์และสัมปยุตตขันธ์ทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)
สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์และที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ทิฏฐิสังโยชน์และอวิชชาสังโยชน์ทำกามราคสังโยชน์และสัมปยุตตขันธ์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ทิฏฐิสังโยชน์และอวิชชา-สังโยชน์ทำกามราคสังโยชน์และหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (พึงผูกเป็นจักกนัย) (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์และที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ที่ไม่เป็นสังโยชน์และทำสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ฯลฯ ทำขันธ์ ๒ ฯลฯ (พึงผูกเป็นจักกนัย) ขันธ์ที่ไม่เป็นสังโยชน์ทำสังโยชน์และหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒) สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์และที่ไม่เป็นสังโยชน์ทำสภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์และที่ไม่เป็นสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ ทิฏฐิสังโยชน์อวิชชาสังโยชน์และจิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นสังโยชน์และทำกามราคสังโยชน์ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ทำขันธ์ ๒ ฯลฯ (พึงผูกเป็นจักกนัย) ทิฏฐิสังโยชน์อวิชชาสังโยชน์ และสัมปยุตตขันธ์ทำกามราคสังโยชน์และหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (พึงผูกเป็นจักกนัย ย่อ) (๓)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๒ หน้า : ๒๗๙}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลม [ทุกปัฏฐาน] ๒๐. สัญโญชนทุกะ ๗. ปัญหาวาร
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว สพฺพตฺถ นว วิปาเก เอกํ อวิคเต นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ทุกปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาระ) วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นเหตุยา จตฺตาริ ฯ ยตฺถ ยตฺถ วตฺถุ ลพฺภติ ตตฺถ ตตฺถ นินฺนานํ กาตพฺพํ ฯ นอารมฺมเณ ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ เอวํ อิตเรปิ เทฺว คณนา จ นิสฺสยวาโร จ กาตพฺพา ฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในที่ใดๆ ได้ หทัยวัตถุ ในที่นั้น พึงกระทำให้มีหทัยวัตถุ เช่นเดียวกัน ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓ การนับทั้งสองแม้นอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงกระทำอย่างนี้
นเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ (ในที่ที่มีหทัยวัตถุได้พึงทำให้ไม่แตกต่างกัน) นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (พึงเพิ่มการนับ ๒ อย่างนอกนี้ และนิสสยวารอย่างนี้)
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 2 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ สัญโญชนทุกะ ปัจจยวารThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
In this unit: 4 by SuttaCentral references · 0 by inference — no pair has been checked by a person yet