สญฺโญชนญฺเจวสญฺโญชนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโนเจวสญฺโญชนิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ สญฺโญชนญฺเจวสญฺโญชนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโยเจวโนจสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชเน ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ {๔๘๒.๑} สญฺโญชนญฺเจวสญฺโญชนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโนเจวสญฺโญชนิโยจ สญฺโญชนิโยเจวโนจสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ จกฺกํ ฯ สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโยเจวโนจสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ยาว มหาภูตา ฯ {๔๘๒.๒} สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโนเจวสญฺโญชนิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนิเยเจวโนจสญฺโญชเน ขนฺเธ ปฏิจฺจ สญฺโญชนา ฯ สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโนเจว- สญฺโญชนิโยจ สญฺโญชนิโยเจวโนจสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา สญฺโญชนา จ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๔๘๒.๓} สญฺโญชนญฺเจวสญฺโญชนิยญฺจ สญฺโญชนิยญฺเจว- โนจสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโนเจวสญฺโญชนิโยจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามราคสญฺโญชนญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จกฺกํ ฯ สญฺโญชนญฺเจวสญฺโญชนิยญฺจ สญฺโญชนิยญฺเจว- โนจสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโยเจวโนจสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ สญฺโญชเน จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๔๘๒.๔} สญฺโญชนญฺเจวสญฺโญชนิยญฺจ สญฺโญชนิยญฺเจว- โนจสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโนเจวสญฺโญชนิโยจ สญฺโญชนิโยเจวโนจสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สญฺโญชนิยญฺเจวโนจสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามราคสญฺโญชนญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ฯ สญฺโญชนโคจฺฉเก ปฐมทุกสทิสํ เอวํ อิมมฺปิ ทุกํ วิตฺถาเรตพฺพํ นินฺนานากรณํ ฐเปตฺวา โลกุตฺตรํ ฯ สญฺโญชนสญฺโญชนิยทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------------

ธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรม และสัญโญชนิยธรรม อาศัย ธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ อาศัยกามราคสัญโญชน์พึงผูกจักรนัย ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมแต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยสัญโญชน-*ธรรมทั้งหลาย ธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม และธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกามราคสัญโญชน์ พึงผูกจักรนัย ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสัญโญชนิย-*ธรรมแต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ ตลอดถึงมหาภูตรูป ธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรม และสัญโญชนิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัญโญชนธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสัญโญชนิยธรรมแต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม ธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม และธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมแต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ สัญโญชนธรรมทั้งหลาย และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสัญโญชนธรรม และ สัญโญชนิยธรรม และ ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมแต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ อาศัยกามราคสัญโญชน์ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย พึงผูกจักรนัย ธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม และธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรมแต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสัญโญชนิย-*ธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม และสัญโญชนธรรมทั้งหลาย ขันธ์ ๒ ฯลฯ ธรรมที่เป็นสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม และธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งสัญโญชนธรรมและสัญโญชนิยธรรม และธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชน-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐิสัญโญชน์ อวิชชาสัญโญชน์ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสัญโญชนิยธรรม แต่ไม่ใช่สัญโญชนธรรม และกามราคสัญโญชน์ ขันธ์ ๒ ฯลฯ พึงผูกจักรนัย เหมือนปฐมทุกะในสัญโญชนโคจฉกะ ทุกะแม้นี้พึงให้พิสดารอย่างนั้นไม่มีแตกต่างกัน เว้นโลกุตตระ สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์เกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (พึงเพิ่มข้อความจนถึงมหาภูตรูป) (๑) สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์และเป็นอารมณ์ของสังโยชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สังโยชน์อาศัยขันธ์ที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์เกิดขึ้น (๒) สภาวธรรมที่เป็นสังโยชน์เป็นอารมณ์ของสังโยชน์และที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ สังโยชน์และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์แต่ไม่เป็นสังโยชน์เกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ (๓)