กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจว- สงฺกิลิฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โลภํ ปฏิจฺจ โมโห ทิฏฺฐิ ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปํ ฯ จกฺกํ ฯ กิเลสญฺเจว- สงฺกิลิฏฺฐญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺกิลิฏฺโฐเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กิเลเส ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิลิฏฺโฐจ สงฺกิลิฏฺโฐเจวโนจกิเลโส จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: โลภํ ปฏิจฺจ โมโห ทิฏฺฐิ ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา ฯ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺกิลิฏฺโฐเจว- โนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สงฺกิลิฏฺฐญฺเจว- โนจกิเลสํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๕๔๖.๑} สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจว- สงฺกิลิฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สงฺกิลิฏฺเฐเจวโนจ- กิเลเส ขนฺเธ ปฏิจฺจ กิเลสา ฯ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิลิฏฺโฐจ สงฺกิลิฏฺโฐเจวโนจกิเลโส จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา กิเลสา จ ฯ กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจว- โนจกิเลสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิลิฏฺโฐ จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: โลภญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ โมโห ทิฏฺฐิ ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปํ ฯ จกฺกํ ฯ {๕๔๖.๒} กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สงฺกิลิฏฺโฐเจวโนจกิเลโส ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ เอกํ ขนฺธญฺจ กิเลเส จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิลิฏฺโฐจ สงฺกิลิฏฺโฐเจวโนจกิเลโส จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ เอกํ ขนฺธญฺจ โลภญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา โมโห ทิฏฺฐิ ถีนํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปํ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ จกฺกํ ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐ-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือโมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อาศัยโลภะ. พึงกระทำจักรนัย ธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยกิเลสธรรมทั้งหลาย. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม และธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมอาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโลภะ. ธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ กิเลสธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม และธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมอาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และกิเลสธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรมและธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อาศัยโลภะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย. พึงกระทำจักรนัย. ธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรมและธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม และกิเลสธรรมทั้งหลาย ขันธ์ ๒ ฯลฯ. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม และธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมอาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม และธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ โมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรม และโลภะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ. พึงกระทำจักรนัย.

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว สพฺพตฺถ นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙.

กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจว- สงฺกิลิฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉํ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต โมโห อุทฺธจฺจํ ปฏิจฺจ อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิลิฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ กิเลสญฺเจวสงฺกิลิฏฺฐญฺจ สงฺกิลิฏฺฐญฺเจวโนจกิเลสญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กิเลโสเจวสงฺกิลิฏฺโฐจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ จ วิจิกิจฺฉญฺจ อุทฺธจฺจญฺจ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกิเลส และสังกิลิฏฐ-*ธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อาศัยวิจิกิจฉา โมหะ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะอาศัยอุทธัจจะ. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐะแต่ไม่ใช่กิเลสธรรมเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ. ธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งกิเลสและสังกิลิฏฐธรรมและธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐธรรม แต่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และวิจิกิจฉา และอุทธัจจะ.

นเหตุยา ตีณิ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิโส ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙. โดยนัยนี้ การนับทั้งสอง นอกจากนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดีสังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร.