นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯเปฯ

เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- *ธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณปุเรชาตํ วตฺถุปุเรชาตํ ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๘ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอินทริยปัจจัย มี " ๑ ในมัคคปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๘

อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม นเหตุสฺส เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสส-*เนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนาย-*ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหา-*ตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ เนววิปากนวิปากธมฺมธมฺโม เหตุสฺส เนววิปากนวิปาก- ธมฺมธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่ เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนาย-*ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

นเหตุธรรม ที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกวิปากตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------- เหตุทุกอุปาทินฺนตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร

นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัย นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนาย-*ปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพ-*ธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว ฯเปฯ กมฺเม นว วิปาเก นว ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕

นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

เหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ เหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุ- *ธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นเนวทัสสเนนนภาวนายปหาตัพพธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘ ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๐ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

นเหตุํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อุปาทินฺนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นวิปากปจฺจยา: ฯ ... นอาหารปจฺจยา: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๔

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว นอนนฺตเร ตีณิ นสมนนฺตเร ตีณิ นอญฺญมญฺเญ ตีณิ นอุปนิสฺสเย ตีณิ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นวิปาเก เอกํ นอาหาเร เอกํ นอินฺทฺริเย เอกํ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต นว โนนตฺถิยา ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๘แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นทัสสนัตติกเหตุทุกะ จบ