เหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ หีนญฺจ นเหตุํ หีนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

หีนธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยหีนธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย หีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยหีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย หีนธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยหีนธรรมที่เป็นเหตุ และหีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว อาเสวเน นว กมฺเม นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

หีนธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยหีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ หีนญฺจ นเหตุํ หีนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ หีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ตีณิ ฯ

หีนธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยหีนธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย หีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยหีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย หีนธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยหีนธรรมที่เป็นเหตุ และหีนธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๙

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

เหตุ หีโน ธมฺโม เหตุสฺส หีนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

หีนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่หีนธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุ ปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ หีโน ธมฺโม เหตุสฺส หีนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ... อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ

หีนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่หีนธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สห-*ชาตาธิปติ

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ หีโน ธมฺโม เหตุสฺส หีนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

หีนธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่หีนธรรมที่เป็นเหตุ โดย อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี หัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ------- ปฏิจฺจวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร

เหตุํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

นเหตุํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

มัชฌิมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัชฌิมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอารมฺมเณ ตีณิ นอธิปติยา นว โนวิคเต ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อ ปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม เหตุสฺส มชฺฌิมสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ โดย เหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม เหตุสฺส มชฺฌิมสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ ... อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ

มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติสหชาตาธิปติ

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ มชฺฌิโม ธมฺโม เหตุสฺส มชฺฌิมสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัชฌิมธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นปฏิจจวาร

เหตุํ ปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ ปณีตญฺจ นเหตุํ ปณีตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปณีตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปณีตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปณีตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปณีตธรรมที่เป็นเหตุ และปณีตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๙ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุํ ปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปณีตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย

นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ฉ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖

นอธิปติปจฺจยา เหตุยา ฉ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

เหตุ ปณีโต ธมฺโม เหตุสฺส ปณีตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ โดย เหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุ ปณีโต ธมฺโม นเหตุสฺส ปณีตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ปณีตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ปณีตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุ ปณีโต ธมฺโม เหตุสฺส ปณีตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๙ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๙ ในนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๙ ในอาหารปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอินทริยปัจจัย มี " ๙ ในฌานปัจจัย มี " ๓ ในมัคคปัจจัย มี " ๙ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๙ ในอัตถิปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

เหตุ ปณีโต ธมฺโม เหตุสฺส ปณีตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปณีตธรรมที่เป็นเหตุ โดย สหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกหีนตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้นเหตุทุกหีนัตติกะ จบ -----------------------------------------------------