นเหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม นเหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ ตีณิ อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุ อสงฺกิลิฏฺฐอสงฺกิเลสิโก ธมฺโม เหตุสฺส อสงฺกิลิฏฺฐ- อสงฺกิเลสิกสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตต-*ธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณ-*ธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตต-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ ตีณิ ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกสงฺกิลิฏฺฐตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ --------- เหตุทุกวิตกฺกตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร

เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตต-*ธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรมโดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณ-*ธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ นัย

เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ สวิตกฺกสวิจารญฺจ นเหตุํ สวิตกฺกสวิจารญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตต-*ธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรมโดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณ-*ธรรม โดยอนันตรปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรมโดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว ฯเปฯ กมฺเม นว วิปาเก นว ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปริตต- *ธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย

นเหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ กมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: เทฺว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุํ สวิตกฺกสวิจารํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว ฯเปฯ นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในอธิปติปัจจัย มี " ๙ ในวิคตปัจจัย มี " ๕ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม นเหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ นเหตุ สวิตกฺกสวิจาโร จ ธมฺมา เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๕

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕

เหตุ สวิตกฺกสวิจาโร ธมฺโม เหตุสฺส สวิตกฺกสวิจารสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็น ปริตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคต-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นมหัคคตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรมโดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณ-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอัปปมาณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นปริตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็น ปริตตธรรม โดยอธิปติปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๑๑ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๗ ในนิสสยปัจจัย มี " ๑๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓

เหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ นเหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๑๕

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว ฯเปฯ กมฺเม นว วิปาเก นว ฯเปฯ อวิคเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗

เหตุํ อวิตกฺกวิจารมตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ อวิตกฺกวิจารมตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นปริตตัตติกเหตุทุกะ จบ