This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๔ กุณฺฑกกุจฺฉิสินฺธวชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๔. กุณฑกกุจฉิสินธวชาดก รู้ว่าเขาดีก็ต้องเลี้ยงให้สมดี
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๓. ติกนิบาต] ๑. สังกัปปวรรค ๕. สุกชาดก (๒๕๕) ๔. กุณฑกกุจฉิสินธวชาดก (๒๕๔) ว่าด้วยม้าสินธพกินรำข้าว (พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลพ่อค้าเมื่อจะทดลองลูกม้าสินธพ จึงกล่าวว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§10–14 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
ภุตฺวา ติณปริฆาสํ ภุตฺวา อาจามกุณฺฑกํ เอตํ เต โภชนํ อาสิ กสฺมาทานิ น ภุญฺชสิ ฯ
ท่านเคยบริโภคหญ้าที่เป็นเดน เคยบริโภครำและข้าวตังมาแล้วจนเติบโต นี่เคยเป็นอาหารของท่านมาแล้ว เพราะเหตุไร บัดนี้ ท่านจึงไม่บริโภค เล่า?
ยตฺถ โปสํ น ชานนฺติ ชาติยา วินเยน วา ปหุํ ตตฺถ มหาพฺรหฺเม อปิ อาจามกุณฺฑกํ ฯ
ข้าแต่ท่านพราหมณ์ ในที่ใด ชนทั้งหลายไม่รู้จักสัตว์ โดยชาติ หรือโดย วินัย ในที่นั้น รำ และข้าวตังมีเป็นอันมาก.
ตฺวญฺจ โข มํ ปชานาสิ ยาทิสายํ หยุตฺตโม ชานนฺโต ชานมาคมฺม น เต ภกฺขามิ กุณฺฑกนฺติ ฯ กุณฺฑกกุจฺฉิสินฺธวชาตกํ จตุตฺถํ ฯ ---------
ก็ท่านรู้จักข้าพเจ้าดีแล้วว่า ม้าตัวนี้ เป็นม้าอุดมเช่นไร ข้าพเจ้ารู้สึกตน อยู่ เพราะอาศัยท่านผู้รู้ จึงไม่บริโภครำของท่าน. จบ กุณฑกกุจฉิสินธวชาดกที่ ๔.
Mahachula edition, §10–14 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
หญ้าอันเป็นเดน ข้าวตัง และรำข้าวเจ้าเคยกินมาแล้ว นั่นเป็นอาหารของเจ้า เพราะเหตุใดบัดนี้เจ้าจึงไม่กิน (ลูกม้าสินธพได้กล่าวว่า)
มหาพราหมณ์ สถานที่ใดประชาชนไม่รู้จัก สัตว์เลี้ยงโดยชาติ โดยวินัย สถานที่นั้นมีข้าวตังและรำข้าวอยู่เป็นจำนวนมาก
ส่วนท่านรู้จักข้าพเจ้าดีว่า ม้านี้เป็นม้าชั้นยอดชนิดใด ข้าพเจ้ารู้อยู่ เพราะอาศัยท่านผู้รู้ จึงไม่กินรำข้าวของท่านกุณฑกกุจฉิสินธวชาดกที่ ๔ จบ ๕. สุกชาดก (๒๕๕) ว่าด้วยลูกนกแขกเต้า (พระศาสดาครั้นทรงนำเรื่องในอดีตมาแล้ว จึงได้ตรัสว่า)
นกแขกเต้าตัวนั้นรู้ประมาณในการกินอาหารเพียงใด จะมีอายุยืนและเลี้ยงดูมารดาบิดาได้นานเพียงนั้น
แต่เมื่อกลืนกินอาหารมากเกินไป มันจึงจมลงแล้วในสมุทรนั้น เพราะว่ามันไม่รู้จักประมาณ @เชิงอรรถ : @ วินัย ในที่นี้หมายถึงความประพฤติ (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๑/๒๔)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๒๒}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 45 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · กุณฑกกุจฉิสินธวชาดก ว่าด้วย รู้ว่าเขาดีก็ต้องเลี้ยงให้สมดีThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item