This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๘ ชวสกุณชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๘. ชวสกุณชาดก ผู้ไม่มีกตัญญูไม่ควรคบ
๘. ชวสกุณชาดก (๓๐๘) ว่าด้วยราชสีห์ไม่รู้คุณนกหัวขวาน (นกหัวขวานโพธิสัตว์กล่าวกับราชสีห์ว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§29–32 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
อกรมฺหาว เต กิจฺจํ ยํ พลํ อหุวมฺหเส มิคราช นโม ตฺยตฺถุ อปิ กิญฺจิ ลภามเส ฯ
ข้าแต่พระยาเนื้อ ขอนอบน้อมแด่ท่าน ข้าพเจ้าได้ทำกิจอย่างหนึ่งแก่ ท่าน ตามกำลังของข้าพเจ้าที่มีอยู่ ข้าพเจ้าจะได้อะไรตอบแทนบ้าง?
มม โลหิตภกฺขสฺส นิจฺจํ ลุทฺทานิ กุพฺพโต ทนฺตนฺตรคโต สนฺโต ตํ พหุํ ยมฺปิ ชีวสิ ฯ
การที่ท่านเข้าไปอยู่ในระหว่างฟันของเรา ผู้มีเลือดเป็นภักษาหาร ผู้ทำ- กรรมอันหยาบช้าอยู่เป็นนิตย์ ท่านยังเป็นอยู่ได้ นั่นก็เป็นคุณมากอยู่แล้ว.
อกตญฺญุมกตฺตารํ กตสฺส อปฺปฏิการกํ ยสฺมึ กตญฺญุตา นตฺถิ นิรตฺถา ตสฺส เสวนา ฯ
น่าติเตียนคนที่ไม่รู้คุณที่เขาทำแล้ว ผู้ไม่ทำคุณให้ใคร และผู้ที่ไม่ทำ ตอบแทนคุณที่เขาทำก่อน ความกตัญญูไม่มีในคนใด การคบคนนั้น ย่อมไร้ประโยชน์.
ยตฺถ สมฺมุขจิณฺเณน มิตฺตธมฺโม น ลพฺภติ อนุสฺสูยมนกฺโกสํ สณิกํ ตมฺหา อปกฺกเมติ ฯ ชวสกุณชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ ---------
บุคคลไม่ได้มิตรธรรมด้วยอุปการคุณที่ตนประพฤติต่อหน้าในผู้ใด ผู้นั้น บัณฑิตไม่ต้องริษยา ไม่ต้องด่าว่า พึงค่อยๆ หลีกออกห่างจากผู้นั้นไป เสีย. จบ ชวสกุณชาดกที่ ๘.
Mahachula edition, §29–32 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
พญาเนื้อ ข้าพเจ้าขอนอบน้อมท่าน ข้าพเจ้าได้กระทำกิจอย่างหนึ่งแก่ท่านตามกำลังที่ตนมีอยู่ ข้าพเจ้าจะได้อะไรเป็นเครื่องตอบแทนบ้าง (ราชสีห์กล่าวว่า)
เจ้าอยู่ในระหว่างฟันของเราผู้มีเลือดเป็นอาหาร ผู้กระทำกรรมโหดร้ายอยู่เป็นนิตย์ การรอดชีวิตไปได้ก็นับว่าเป็นบุญอย่างใหญ่หลวง (นกหัวขวานโพธิสัตว์กล่าวว่า)
ผู้ไม่รู้อุปการคุณที่ผู้อื่นทำแล้ว ผู้ที่ไม่เคยทำความดีอย่างใดอย่างหนึ่งแก่ใคร ผู้ที่ไม่ตอบแทนอุปการคุณที่ผู้อื่นทำให้แล้ว น่าตำหนิ ความกตัญญูไม่มีในผู้ใด การคบหาผู้นั้นก็ไร้ประโยชน์
แม้ด้วยอุปการคุณที่กระทำต่อหน้า มิตรธรรมยังหาไม่ได้ในบุคคลใด บัณฑิตไม่ริษยา ไม่ด่าว่าบุคคลนั้น พึงค่อยๆ หลีกห่างจากเขาไปเสีย ชวสกุณชาดกที่ ๘ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๖๒}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 24 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · จตุกกนิบาตชาดก กาลิงควรรค ชวสกุณชาดก ว่าด้วยผู้ไม่มีกตัญญูไม่ควรคบThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item