This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๘ ถุสชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๘. ถุสชาดก ว่าด้วยรู้จักแกลบหรือข้าวสารในที่มืด
๘. ถุสชาดก (๓๓๘) ว่าด้วยหนูไม่กินแกลบ (ในเวลาที่พระโอรสมีพระชนมายุ ๑๖ พรรษา ขณะที่กำลังเสวยพระกระยาหารเย็น พระราชาแห่งกรุงพาราณสีตรัสกับพระโอรสว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§149–152 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
วิทิตํ ถุสํ อุนฺทุรานํ วิทิตํ ปน ตณฺฑุลํ ถุสํ ถุสํ วิวชฺชิตฺวา ตณฺฑุลํ ปน ขาทเร ฯ
แกลบปรากฏโดยความเป็นแกลบแก่หนูทั้งหลาย และข้าวสารก็ปรากฏ โดยความเป็นข้าวสารแก่พวกมัน แม้ในที่มืด พวกมันเว้นแกลบเสีย เลือกกินแต่ข้าวสาร.
ยา มนฺตนา อรญฺญสฺมึ ยา จ คาเม นิกณฺณิกา ยญฺเจตํ อิติ จินฺตี จ เอตมฺปิ วิทิตํ มยา ฯ
การปรึกษาในป่าก็ดี การพูดกระซิบกันในบ้านก็ดี และการคิดหาโอกาส ด่าเราในบัดนี้ก็ดี เรารู้หมดแล้ว.
ธมฺเมน กิร ชาตสฺส ปิตา ปุตฺตสฺส มกฺกโฏ ทหรสฺเสว สนฺตสฺส ทนฺเตหิ ผลมจฺฉิทา ฯ
ได้ยินว่า ลิงตัวที่เป็นพ่อมันเอาฟันกัดภาวะบุรุษของลูกผู้เกิดตามสภาพ เสียแต่ยังเยาว์ทีเดียว.
ยเมตํ ปริสปฺปสิ อชกาโณว สาสเป โยปายํ เหฏฺฐโต เสติ เอตมฺปิ วิทิตํ มยาติ ฯ ถุสชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ ---------
การที่เจ้าดิ้นรนอยู่เหมือนแพะตาบอดในไร่ผักกาดก็ดี นอนอยู่ภายใต้ ที่นอนก็ดี เรารู้หมดสิ้นแล้ว. จบ ถุสชาดกที่ ๘.
Mahachula edition, §149–152 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
แกลบก็ปรากฏโดยความเป็นแกลบ และข้าวสารก็ปรากฏโดยความเป็นข้าวสารแก่หนูทั้งหลาย แต่พวกหนูเว้นแกลบเสียแล้วเคี้ยวกินเฉพาะข้าวสารเท่านั้น (ในเวลามีการเข้าเฝ้าเป็นการใหญ่ พระราชาตรัสว่า)
การปรึกษากันในป่าก็ดี การกระซิบกันในบ้านก็ดี การวางแผนฆ่าเราก็ดี ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้ว (ครั้นพระราชาประทับยืนอยู่ที่หัวบันได ก็ตรัสว่า)
ได้ยินว่า พ่อของลิงกัดผล(ลูกอัณฑะ)ของลูกลิง ที่เกิดตามธรรมชาติเสียตั้งแต่ยังเล็กอยู่ (พระราชาประทับยืนที่ธรณีประตู ตรัสอีกว่า)
การที่เจ้ากระสับกระส่ายอยู่เหมือนแพะตาบอดในไร่ผักกาด และเจ้านอนอยู่ใต้แท่นบรรทม ทั้งหมดนั้นเรารู้แล้ว ถุสชาดกที่ ๘ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๑๘๗}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 51 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ถุสชาดก ว่าด้วย รู้จักแกลบหรือข้าวสารในที่มืดThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item