This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๖ การนฺทิยชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๖. การันทิยชาดก ว่าด้วยการทำที่เหลือวิสัย
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๕. ปัญจกนิบาต] ๑. มณิกุณฑลวรรค ๖. การันทิยชาดก (๓๕๖) ๖. การันทิยชาดก (๓๕๖) ว่าด้วยการันทิยพราหมณ์ (อาจารย์เจรจากับการันทิยโพธิสัตว์ว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§34–38 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
เอโก อรญฺเญ คิริกนฺทรายํ ปคฺคยฺห มหนฺตเสลํ ปเวชฺฌสิ ปุนปฺปุนํ สนฺตรมานรูโป การนฺทิย โกนุ ตวยิธตฺโถ ฯ
ท่านผู้เดียวรีบร้อน ยกเอาก้อนหินใหญ่กลิ้งลงไปในซอกภูเขาในป่า ดูกรการันทิยะ จะเป็นประโยชน์อะไรแก่ท่านด้วยการทิ้งก้อนหินลงใน ซอกเขานี้เล่าหนอ?
อหญฺหิมํ สาครเสวิตนฺตํ สมํ กริสฺสามิ ยถาปิ ปาณึ วิกีริย สานูนิ จ ปพฺพตานิ ตสฺมา เสลํ กนฺทรายํ ปกฺขิปามิ ฯ
ข้าพเจ้าเกลี่ยหินก้อนเล็กก้อนใหญ่ลง จักกระทำแผ่นดินใหญ่นี้ซึ่งมี มหาสมุทรสี่เป็นขอบเขต ให้ราบเรียบเพียงดังฝ่ามือ เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงได้ทิ้งหินลงในซอกเขา.
นยิมํ มหึ อรหติ ปาณิกปฺปํ สมํ มนุสฺโส กรณายเมโก มญฺญามิ มญฺเญว ทรึ ชิคึสํ การนฺทิย หายสิ ชีวโลกํ ฯ
ดูกรการันทิยะ เราสำคัญว่า มนุษย์คนเดียว ย่อมไม่สามารถจะทำ แผ่นดินให้ราบเรียบดังฝ่ามือได้ ท่านพยายามจะทำซอกเขานี้ให้เต็มขึ้น ท่านก็จักละชีวโลกนี้ไปเสียเปล่าเป็นแน่.
สเจ อยํ ภูตธรํ น สกฺโก สมํ มนุสฺโส กรณายเมโก เอวเมว ตฺวํ พฺรเหฺม อิเม มนุสฺเส นานาทิฏฺฐิเก นานยิสฺสสิ เต ฯ
ข้าแต่ท่านพราหมณ์ หากว่า มนุษย์คนเดียวไม่สามารถจะทำแผ่นดินใหญ่ นี้ให้ราบเรียบได้ ฉันใด ท่านก็จักนำมนุษย์เหล่านี้ผู้มีทิฏฐิต่างๆ กันมา ไม่ได้ ฉันนั้นเหมือนกัน.
สงฺขิตฺตรูเปน ภวํ มมตฺถํ อกฺขาสิ การนฺทิย เอวเมตํ ยถา น สกฺกา ปฐวี สมายํ กาตุํ มนุสฺเสน ตถา มนุสฺสาติ ฯ การนฺทิยชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ ---------
ดูกรการันทิยะ ท่านได้บอกความจริงโดยย่อแก่เรา ข้อนั้น เป็น อย่างนี้ แผ่นดินนี้มนุษย์ไม่สามารถจะทำให้ราบเรียบได้ ฉันใด เราก็ไม่ อาจจะทำให้มนุษย์ทั้งหลายมาอยู่ในอำนาจของเราได้ ฉันนั้น. จบ การันทิยชาดกที่ ๖.
Mahachula edition, §34–38 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
เจ้าคนเดียวรีบเกินไป ยกหินก้อนใหญ่ทิ้งลงไปที่ซอกเขาในป่า นี่เจ้าการันทิยะ จะมีประโยชน์อะไรแก่เจ้า ด้วยการทิ้งก้อนหินลงที่ซอกเขานี้ (การันทิยโพธิสัตว์ฟังคำของท่านแล้ว ประสงค์จะปลุกอาจารย์ให้รู้สึก จึงกล่าวว่า)
กระผมเกลี่ยก้อนดินและก้อนหินลงไป จะกระทำแผ่นดินใหญ่นี้ซึ่งมีสาครเป็นขอบเขต ให้เรียบเสมอดังฝ่ามือ เพราะฉะนั้น กระผมจึงทิ้งก้อนหินลงไปที่ซอกเขา (พราหมณ์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
มนุษย์คนเดียวไม่สามารถทำแผ่นดินนี้ให้สม่ำเสมอดังฝ่ามือได้ นี่เจ้าการันทิยะ เราสำคัญว่า เจ้าเมื่อปรารถนาจะทำซอกเขานี้ให้เต็ม จะต้องละชีวโลกไปเสียก่อน (การันทิยโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
ถ้ามนุษย์คนเดียวไม่สามารถจะทำแผ่นดินใหญ่ให้เสมอได้ ท่านพราหมณ์ ท่านก็เหมือนกัน จักนำมนุษย์เหล่านี้ ซึ่งมีความเห็นต่างๆ กันมาสู่อำนาจของตนไม่ได้ (อาจารย์ได้ฟังดังนั้นรู้ว่าตัวพลาดไปแล้ว จึงกล่าวว่า)
เจ้าการันทิยะ เจ้าได้บอกข้อความที่เป็นจริงแก่เราโดยย่อ ข้อนี้เป็นเช่นนั้น แผ่นดินนี้มนุษย์ไม่สามารถจะทำให้เสมอได้ฉันใด มนุษย์ทั้งหลายก็ฉันนั้น การันทิยชาดกที่ ๖ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๐๕}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 38 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · การันทิยชาดก ว่าด้วย การทำที่เหลือวิสัยThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item