This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๙ ธมฺมทฺธชชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๙. ธัมมัทธชชาดก พูดอย่างหนึ่งทำอย่างหนึ่ง
๙. ธัมมัทธชชาดก (๓๘๔) ว่าด้วยการมีธรรมเป็นธงชัย (กาเรียกนกทั้งหลายมากล่าวว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§64–69 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
ธมฺมํ จรถ ญาตโย ธมฺมํ จรถ ภทฺท โว ธมฺมจารี สุขํ เสติ อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ ฯ
ดูกรญาติทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงประพฤติธรรม ท่านทั้งหลายจง ประพฤติธรรมอยู่เสมอๆ เถิด ความเจริญจะมีแก่ท่านทั้งหลาย ผู้ ประพฤติธรรม ย่อมอยู่เป็นสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า.
ภทฺทโก วตายํ ปกฺขี ทิโช ปรมธมฺมิโก เอกปาเทน ติฏฺฐนฺโต ธมฺมเมวานุสาสติ ฯ
กาตัวนี้เจริญดีจริงหนอ ประพฤติธรรมอย่างสูง ยืนอยู่ด้วยเท้าข้างเดียว ย่อมพร่ำสอนแต่ธรรมเท่านั้นแก่พวกเรา.
นาสฺส สีลํ วิชานาถ อนญฺญาย ปสํสถ ภุตฺวา อณฺฑญฺจ ฉาเป จ ธมฺโม ธมฺโมติ ภาสติ ฯ
ท่านทั้งหลายไม่รู้จักปกติของมัน จึงพากันสรรเสริญเพราะความไม่รู้ เท่าทัน มันกินไข่และลูกนกแล้วก็ร้องว่า ธัมโม ธัมโม.
อญฺญํ ภณติ วาจาย อญฺญํ กาเยน กุพฺพติ วาจาย โน จ กาเยน น ตํ ธมฺมํ อธิฏฺฐิโต ฯ
กาตัวนี้พูดด้วยวาจาเป็นอย่างหนึ่ง กระทำด้วยกายเป็นอย่างหนึ่ง ประพฤติ ธรรมเพียงวาจา แต่ไม่กระทำด้วยกาย เพราะฉะนั้น มันไม่ได้ตั้งอยู่ใน ธรรมเลย.
วาจาย สขิโล โหติ มโนปวิทุคฺโค สิยา ปฏิจฺฉนฺโน กูปสฺสโย กณฺหสปฺโปว ธมฺมทฺธโช คามนิคมาสุ สาธุ สมฺมโต ทุชฺชาโน อยํ ปุริเสน พาลิเสน ฯ
กานี้เป็นสัตว์มีถ้อยคำอ่อนหวาน มีใจรู้ได้ยาก เปรียบเหมือนงูเห่าปกปิด ร่างกายด้วยปล่อง หรือเปรียบเหมือนคนผู้เอาธรรมบังหน้า คนโง่ไม่รู้ จริงพากันยกย่องว่า เป็นคนดีในหมู่บ้านและในนิคม ฉะนั้น.
อิมํ ตุณฺเฑหิ ปกฺเขหิ ปาทา จิมํ วิเหฐถ ฉวํ หิมํ วินาเสถ นายํ สํวาสนารโหติ ฯ ธมฺมทฺธชชาตกํ นวมํ ฯ ---------
ท่านทั้งหลายจงช่วยกันประหารกาลามกตัวนี้ ด้วยจะงอยปาก ด้วยปีก และด้วยเท้าให้มันพินาศไป กาตัวนี้ไม่ควรจะอยู่ร่วมกับพวกเรา. จบ ธัมมัทธชชาดกที่ ๙.
Mahachula edition, §64–69 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — external evidence places a paragraph in another unit
พี่น้องทั้งหลาย พวกท่านจงประพฤติธรรมเถิด จงประพฤติธรรมเถิด พวกท่านจะมีแต่ความเจริญ เพราะว่าผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า (นกทั้งหลายเมื่อไม่รู้จึงพากันสรรเสริญกาทุศีลนั้นว่า)
กานี้เจริญจริงหนอ ประพฤติธรรมได้ยอดเยี่ยม ยืนด้วยขาข้างเดียวสอนธรรมอยู่
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๓๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๖. ฉักกนิบาต] ๑. อวาริยวรรค ๑๐. นันทิยมิคราชชาดก (๓๘๕) (พญานกโพธิสัตว์เรียกฝูงนกมาสั่งให้คอยจับกาว่า)
พวกเจ้าไม่รู้ปกติของมัน เพราะไม่รู้ จึงพากันสรรเสริญมัน มันกินทั้งไข่และลูกอ่อนแล้วพูดว่า ธรรมะ ธรรมะ
มันพูดอย่างหนึ่งแต่ทำอย่างหนึ่ง มันประพฤติธรรมแต่ปาก แต่กายไม่ประพฤติธรรม เพราะฉะนั้น มันจึงชื่อว่าไม่ทรงธรรม
มันปากหวาน รู้ใจได้ยาก แสร้งทำตัวว่ามีธรรมเป็นธงชัย เหมือนงูเห่าซ่อนตัวอยู่ในรู ให้เขายกย่องว่าเป็นผู้ดีทุกบ้านทุกตำบล คนทุศีลประเภทนี้คนโง่รู้ได้ยาก
พวกท่านจงใช้จะงอยปาก ปีก และเท้าจิกตีกาตัวนี้ ทำให้กาเลวทรามพินาศไป กาตัวนี้ไม่สมควรอยู่ร่วมกับพวกเราธัมมัทธชชาดกที่ ๙ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 48 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ธัมมัทธชชาดก ว่าด้วย พูดอย่างหนึ่งทำอย่างหนึ่งThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
external evidence places a paragraph in another unit