This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๑๐ มณิชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๑๐. มณิชาดก ว่าด้วยแก้วมณี
๑๐. มณิชาดก (๓๙๕) ว่าด้วยกาถูกกระเบื้องแขวนคอแทนแก้วมณี (นกพิราบโพธิสัตว์เห็นกาแล้วเมื่อจะเยาะเย้ย จึงกล่าวว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§134–139 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
จิรสฺสํ วต ปสฺสามิ สหายํ มณิธารินํ สุกตา มสฺสุกุตฺติยา โสภเต วต เม สขา ฯ
นานมาแล้วหนอ เราเพิ่งเห็นสหายประดับแก้วมณี เพื่อนของเราแต่ง หนวดเสียเรียบร้อยงดงามจริงหนอ.
ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม อหํ กมฺเม สุพฺยาวโฏ จิรสฺสํ นหาปิตํ ลทฺธา โลมนฺตมชฺชหารยิ ฯ
เรามัวยุ่งอยู่ในราชการ หาโอกาสไม่ได้ จึงมีเล็บและขนปีกยาวรุงรัง เป็นเวลานานแล้ว เราเพิ่งได้ช่างกัลบกในวันนี้ จึงให้ถอนขนออก จนหมด.
ยํ นุ โลมํ อหาเรสิ ทุลฺลภํ ลทฺธกปฺปกํ อถ กิญฺจิ หิ เต สมฺม กณฺเฐ กึนิกิลายติ ฯ
ท่านได้ช่างกัลบกที่หาได้ยาก แล้วให้ถอนขนออกเช่นนี้ ท่านชอบใจ เราจะให้เขาทำให้บ้าง ดูกรสหาย เออก็อะไรเล่า แขวนอยู่ที่คอของท่าน.
มนุสฺสสุขุมาลานํ มณิ กณฺเฐสุ ลมฺพติ เตสาหํ อนุสิกฺขามิ มา ตฺวํ มญฺญิ ทวา กตํ ฯ
แก้วมณีของมนุษย์ผู้สุขุมาลชาติห้อยอยู่ที่คอเรา เราสำเหนียกตามอย่าง ของมนุษย์ผู้สุขุมาลชาติเหล่านั้น ท่านอย่าสำคัญว่า เราทำเล่น.
สเจปิมํ ปิหยสิ มสฺสุกุตฺตึ สุการิตํ การยิสฺสามิ เต สมฺม มณึ จาปิ ททามิ เต ฯ
ดูกรสหาย ถ้าแม้ท่านปรารถนาจะให้แต่งหนวดให้เรียบร้อยเหมือน อย่างเรา เราก็จะให้เขาทำให้แก่ท่าน แก้วมณีเราก็จะให้แก่ท่านด้วย.
ตฺวญฺเญว มณินา ฉนฺโน สุกตาย จ มสฺสุยา อามนฺต โข ตํ คจฺฉามิ ปิยํ เม ตว ทสฺสนนฺติ ฯ มณิชาตกํ ทสมํ ฯ ขุรปุตฺตวคฺโค ทุติโย ฯ --------- ตสฺสุทฺทานํ อถ ปสฺส สสูจิ จ ตุณฺฑิลโก มิค มยฺหกปญฺจมปกฺขิวโร อถ ปญฺชลิ วาริช มชฺฌ ปุน อถ วฏฺฏก กโปฏวเรน ทส ฯ --------- ตตฺร วคฺคุทฺทานํ ภวติ ฯ อถ วคฺคํ ปกิตฺติสฺสํ ฉนิปาตํ วรุตฺตเม อาวาริยา จ สูจิ จ เทฺว จ วุตฺตา สุพฺยญฺชนา ฯ ฉกฺกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------
ท่านผู้เดียวเท่านั้น สมควรแก่แก้วมณีและหนวดที่เขาแต่งดีแล้วด้วย การที่ได้พบเห็นท่านเป็นที่พอใจของเรา เพราะฉะนั้น เราขอลาท่าน ไปก่อน. จบ มณิชาดกที่ ๑๐. จบ ขุรปุตตวรรคที่ ๒. ----------------------------------------------------- รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ขุรปุตตชาดก ๒. สูจิชาดก ๓. ตุณฑิลชาดก ๔. สุวรรณกักกฏชาดก ๕. มัยหกสกุณชาดก ๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก ๗. อุปสิงฆปุปผกชาดก ๘. วิฆาสาทชาดก ๙. วัฏฏกชาดก ๑๐. มณิชาดก. รวมวรรคในฉักกนิบาตนี้มี ๒ วรรค คือ ๑. อาวาริยวรรค ๒. ขุรปุตตวรรค. จบ ฉักกนิบาตชาดก. -----------------------------------------------------
Mahachula edition, §134–139 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — external evidence places a paragraph in another unit
นานแล้วหนอ เราเพิ่งจะได้เห็นเพื่อนประดับแก้วมณี เพื่อนของเราให้ช่างตกแต่งขนปากงามจริงหนอ (กาได้ฟังดังนั้น จึงได้กล่าวว่า)
เรามัวยุ่งอยู่กับงานราชการ เล็บและขนปีกจึงงอกยาวรุงรัง เป็นเวลานานจึงได้ช่างกัลบก ถอนออกเสียจนหมดในวันนี้ (นกพิราบโพธิสัตว์กล่าวว่า)
เจ้าได้ช่างกัลบกที่หาได้ยากแล้วให้ถอนขนออกไป เพื่อนเอ๋ย เมื่อเป็นเช่นนั้น อะไรเล่า ส่งเสียงดังกริ่งๆ อยู่ที่คอของท่าน (กาได้กล่าวว่า)
ผู้ดีทั้งหลายห้อยแก้วมณีไว้ที่คอ เราเลียนแบบพวกเขา เจ้าอย่าเข้าใจว่า เราทำเล่น
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๕๓}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๖. ฉักกนิบาต] ๒. ขรปุตตวรรค รวมวรรคที่มีในนิบาตนี้
แม้หากเจ้าพอใจการตกแต่งขนปาก ที่นายช่างตกแต่งได้อย่างสวยงามอย่างนี้ เพื่อนเอ๋ย เราจะให้เขาช่วยตกแต่งให้ท่าน และแก้วมณีเราก็จะมอบให้ท่าน (นกพิราบโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
ท่านเท่านั้นสมควรแก่แก้วมณี และการตกแต่งขนปากอย่างสวยงาม การไม่เห็นท่านเป็นที่พอใจของเรา เราขอลาท่านไปก่อน มณิชาดกที่ ๑๐ จบ ขรปุตตวรรคที่ ๒ จบ รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ขรปุตตชาดก ๒. สูจิชาดก ๓. ตุณฑิลชาดก ๔. สุวัณณกักกฏกชาดก ๕. มัยหกสกุณชาดก ๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก ๗. อุปสิงฆปุปผชาดก ๘. วิฆาสาทชาดก ๙. วัฏฏกชาดก ๑๐. มณิชาดก รวมวรรคที่มีในนิบาตนี้ คือ ๑. อวาริยวรรค ๒. ขรปุตตวรรค ฉักกนิบาต จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๕๔}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 49 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · มณิชาดก ว่าด้วย แก้วมณีThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
external evidence places a paragraph in another unit