This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๒ มโนชชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๒. มโนชชาดก คบคนชั่วไม่ได้ความสุขยั่งยืน
๒. มโนชชาดก (๓๙๗) ว่าด้วยราชสีห์มโนชะ (สุนัขจิ้งจอกปรารภกับตนเองว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§8–14 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
ยถา จาโป นินฺนมติ ชิยา จาปิ นิกุชฺชติ หญฺญเต นูน มโนโช มิคราชา สขา มม ฯ
เหตุใดลูกศรจึงไม่หลุดไปจากแหล่ง และสายจึงหดหู่เข้ามา พระยาเนื้อ ชื่อมโนชะสหายของเรา คงถูกเขาฆ่าตายเป็นแน่.
หนฺททานิ วนนฺตานิ ปกฺกมามิ ยถาสุขํ เนตาทิสา สขา โหนฺติ ลพฺภา เม ชีวโต สขา ฯ
ผิฉะนั้น บัดนี้ เราจะหลีกไปชายป่าตามความสบาย ธรรมดาสหายผู้ ตายแล้วเช่นนี้ไม่มี เราผู้มีชีวิตอยู่พึงได้สหาย.
น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตํ สุขเมธติ มโนชํ ปสฺส เสมานํ คิริยสฺสานุสาสนี ฯ
บุคคลผู้คบหากับปาปชน ย่อมไม่ได้ความสุขยืนนาน จงดูพระยาเนื้อ ชื่อมโนชะ มาคบกับสุนัขจิ้งจอก ทำตามคำสอนของสุนัขจิ้งจอก
น ปาปสมฺปวงฺเกน มาตา ปุตฺเตน นนฺทติ มโนชํ ปสฺส เสมานํ อจฺฉนฺนํ สมฺหิ โลหิเต ฯ
มารดาย่อมไม่ยินดีกับบุตรผู้คบหาปาปชน จงดูแต่พระยาเนื้อชื่อมโนชะ คบกับสุนัขจิ้งจอก นอนจมเลือดอยู่.
เอวมาปชฺชเต โปโส ปาปิโย จ นิคจฺฉติ โย เว หิตาน วจนํ น กโรติ อตฺถทสฺสินํ ฯ
บุรุษมาถึงความเป็นอย่างนั้นบ้าง จะต้องถึงความเลวทรามต่ำช้า ผู้ใดไม่ ทำตามคำของบุคคลผู้หวังความเกื้อกูล ช่วยชี้ประโยชน์ให้ ผู้นั้นเป็น ผู้เลวทรามต่ำช้า.
เอวญฺจ โส โหติ ตโตว ปาปิโย โย อุตฺตโม อธมชนูปเสวี ปสฺสุตฺตมํ อธมชนูปเสวึ มิคาธิปํ สรวรเวคนิทฺธุตํ ฯ
อนึ่ง ผู้ใดเป็นคนชั้นสูงแต่มาคบหากับคนชั้นต่ำ ผู้นั้นเป็นคนเลวทราม ต่ำช้ากว่าเขาเสียอีก อย่างนี้ จงดูแต่ราชสีห์เป็นสัตว์ชั้นสูงเป็นใหญ่กว่า มฤคชาติ แต่มาคบหากับสุนัขจิ้งจอกผู้ชั่วช้า ต้องตายด้วยกำลังลูกศร ของนายพราน.
นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี น จ หาเยถ กทาจิ ตุลฺยเสวี เสฏฺฐมุปคมญฺจ อุเทติ ขิปฺปํ ตสฺมา อตฺตโน อุตฺตรํ ภเชถาติ ฯ มโนชชาตกํ ทุติยํ ฯ ---------
บุรุษผู้คบหากับคนเลวทราม ย่อมเลวทราม ผู้คบหากับคนที่เสมอกับตน ย่อมไม่เสื่อมในกาลไหนๆ เมื่อจะเข้าไปคบหากับคนที่ดีกว่าตน ควรรีบ เข้าไปคบหา เพราะฉะนั้น จงคบแต่ผู้ที่ดีกว่าตน. จบ มโนชชาดกที่ ๒.
Mahachula edition, §8–14 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
เพราะคันธนูโก่งและสายธนูส่งเสียงดัง พญาเนื้อมโนชะสหายของเราจึงถูกฆ่า
ทางที่ดี เราจะหนีเข้าป่าไปตามสบายเสียแต่เดี๋ยวนี้แหละ ผู้ที่ตายแล้วเช่นนี้เป็นเพื่อนกันไม่ได้ เราเมื่อยังมีชีวิตอยู่ต้องได้เพื่อนใหม่ (พ่อราชสีห์มโนชะกล่าวว่า)
ผู้ที่คบคนชั่ว ย่อมไม่ได้รับความสุขอย่างแท้จริง ดูเถิด เจ้ามโนชะนอนตายเพราะคำสั่งสอนของสุนัขจิ้งจอกคิริยะ (แม่ราชสีห์มโนชะกล่าวว่า)
แม่ไม่ยินดีเลย ลูกคบคนชั่ว จงดูเถิดเจ้ามโนชะนอนตายจมกองเลือดของตนเอง (น้องสาวราชสีห์มโนชะกล่าวว่า)
บุคคลผู้ไม่กระทำตามถ้อยคำของผู้เกื้อกูลแนะประโยชน์ ต้องเป็นเช่นนี้ และประสบแต่ความเลว
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๕๖}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๗. สัตตกนิบาต] ๑. กุกกุวรรค ๓. สุตนชาดก (๓๙๘) (เมียราชสีห์มโนชะกล่าวว่า)
ผู้ที่เป็นคนชั้นสูงแต่มาคบคนชั้นต่ำ ย่อมเป็นคนเลวกว่าคนชั้นต่ำนั้นเสียอีก จงดูเถิด พญาเนื้อชั้นสูงมาคบสุนัขจิ้งจอกชั้นต่ำ ถูกกำลังลูกศรกำจัดแล้วด้วยประการฉะนี้ (พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)
คนคบคนเลวก็เลวตาม คนคบคนเสมอกันย่อมไม่เสื่อมในกาลไหนๆ การคบคนที่ดีกว่าย่อมเจริญเร็วพลัน เพราะเหตุนั้น จงคบคนที่ดีกว่าตนเถิดมโนชชาดกที่ ๒ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 37 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · มโนชชาดก ว่าด้วย คบคนชั่วไม่ได้ความสุขยั่งยืนThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item