This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๔ มาตุโปสกคิชฺฌชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก เมื่อถึงคราวพินาศความคิดย่อมวิบัติ
๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก (๓๙๙) ว่าด้วยพญาแร้งโพธิสัตว์เลี้ยงมารดา (แร้งรำพึงรำพันว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§22–28 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
เต กถนฺนุ กริสฺสนฺติ วุฑฺฒา คิริทรีสยา อหํ พนฺโธสฺมิ ปาเสน นิลิยสฺส วสํ คโต ฯ
มารดาและบิดาของเราแก่เฒ่าชราแล้ว นอนอยู่ในถ้ำจักทำอย่างไรหนอ เราก็ติดบ่วงตกอยู่ในอำนาจของนายพราน?
กึ คิชฺฌ ปริเทเวสิ กา นุ เต ปริเวทนา นเม สุโต วา ทิฏฺโฐ วา ภาสนฺโต มานุสึ ทิโช ฯ
ดูกรแร้ง เหตุไรท่านจึงคร่ำครวญอยู่เล่า การคร่ำครวญของท่านเป็นอย่าง ไรหนอ แร้งพูดภาษามนุษย์ เราไม่เคยได้ยินหรือเห็นมาเลย.
ภรามิ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเย เต กถนฺนุ กริสฺสนฺติ อหํ วสํ คโต ตว ฯ
ข้าพเจ้าเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรานอนอยู่ในถ้ำ มารดาบิดาท่านจักทำ อย่างไร เพราะข้าพเจ้าตกอยู่ในอำนาจของท่านเสียแล้ว.
ยนฺนุ คิชฺโฌ โยชนสตํ กุณปานิ อเวกฺขติ กสฺมา ชาลญฺจปาสญฺจ อาสชฺชาปิ น พุชฺฌสิ ฯ
เขาพูดกันว่า แร้งมองเห็นซากศพได้ไกลถึงร้อยโยชน์ เหตุไฉนท่าน แม้จะมาถึงข่าย และบ่วงก็ไม่รู้สึก.
ยทา ปราภโว โหติ โปโส ชีวิตสงฺขเย อถ ชาลญฺจ ปาสญฺจ อาสชฺชาปิ น พุชฺฌติ ฯ
เมื่อใด จะมีความพินาศ สัตว์จะถึงความสิ้นชีวิต เมื่อนั้นถึงแม้จะมา ถึงข่าย และบ่วงก็ไม่รู้สึกเลย.
ภรสฺสุ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเย มยา ตฺวํ สมนุญฺญาโต โสตฺถึ ปสฺสาหิ ญาตเก ฯ
ท่านจงไปเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรา นอนอยู่ในถ้ำ เราอนุญาตให้ ท่านกลับไปหาพวกญาติโดยสวัสดี.
เอวํ ลุทฺทก นนฺทสฺสุ สห สพฺเพหิ ญาติภิ ภริสฺสํ มาตาปิตโร วุฑฺเฒ คิริทรีสเยติ ฯ มาตุโปสกคิชฺฌชาตกํ จตุตฺถํ ฯ ---------
ดูกรนายพราน เมื่อเป็นเช่นนั้น ท่านจงเพลิดเพลินพร้อมด้วยญาติทั้ง ปวงเถิด ข้าพเจ้าจะไปเลี้ยงดูมารดาบิดาผู้แก่เฒ่าชรานอนอยู่ในถ้ำ. จบ มาตุโปสกคิชฌชาดกที่ ๔.
Mahachula edition, §22–28 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
พ่อแม่ของเราแก่เฒ่าอาศัยอยู่ที่ซอกเขา จักกระทำอย่างไรหนอ เราก็ติดบ่วง ตกอยู่ในอำนาจของนายพรานนิลียะ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๕๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๗. สัตตกนิบาต] ๑. กุกกุวรรค ๔. มาตุโปสกคิชฌชาดก (๓๙๙) (ลูกนายพรานถามว่า)
นี่นกแร้ง เจ้ากำลังคร่ำครวญหรือ คร่ำครวญไปทำไม เราไม่เคยได้ยิน ไม่เคยเห็นนกที่พูดภาษามนุษย์ได้ (แร้งตอบว่า)
เราเลี้ยงพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอาศัยอยู่ที่ซอกเขา ท่านทั้ง ๒ นั้นจักทำอย่างไรหนอ เพราะเราตกอยู่ในอำนาจของท่านเสียแล้ว (ลูกนายพรานกล่าวว่า)
ธรรมดานกแร้งย่อมเห็นซากศพได้ ไกลถึงร้อยโยชน์มิใช่หรือ เพราะเหตุไร เจ้าแม้มาใกล้ข่ายและบ่วงแล้วก็ไม่รู้ (แร้งกล่าวว่า)
เมื่อใดสัตว์มีความเสื่อมในขณะจะสิ้นชีวิต เมื่อนั้นถึงจะมาใกล้ข่ายและบ่วงก็ไม่รู้ (ลูกนายพรานกล่าวว่า)
เจ้าจงเลี้ยงพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอาศัยอยู่ที่ซอกเขาเถิด เราอนุญาต เจ้าจงไปพบพวกญาติโดยความสวัสดีเถิด (แร้งกล่าวว่า)
เมื่อเป็นเช่นนั้น นายพราน ขอท่านจงบันเทิงใจพร้อมกับหมู่ญาติทั้งหมดเถิด เราจักเลี้ยงพ่อแม่ผู้แก่เฒ่าซึ่งอาศัยอยู่ที่ซอกเขา มาตุโปสกคิชฌชาดกที่ ๔ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๕๙}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 26 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · มาตุโปสกคิชฌชาดก ว่าด้วย เมื่อถึงคราวพินาศความคิดย่อมวิบัติThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item