This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๘ ธูมการิชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๘. ธูมการีชาดก เศร้าโศกเพราะได้ใหม่ลืมเก่า
๘. ธูมการิชาดก (๔๑๓) ว่าด้วยพราหมณ์ผู้ก่อไฟรมควัน (พระศาสดาตรัสขยายอาการถามของพระธนญชัยในอดีตว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§128–134 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
ราชา อปุจฺฉิ วิธูรํ ธมฺมกาโม ยุธิฏฺฐิโล อปิ พฺราหฺมณ ชานาสิ โก เอโก พหุ โสจติ ฯ
พระเจ้ายุธิฏฐิละผู้ทรงพอพระทัยในธรรม ได้ตรัสถามวิธูรบัณฑิตว่า ดูกร พราหมณ์ ท่านรู้บ้างไหมว่า ใครผู้เดียวเศร้าโศกเป็นอันมาก?
พฺราหฺมโณ อชยูเถน พหุเตนฺโท วเน วสํ ธูมํ อกาสิ วาเสฏฺโฐ รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต ฯ
พราหมณ์วาเสฏฐโคตรผู้เป็นใหญ่ในฝูงแพะมากด้วยกัน ไม่เกียจคร้านทั้ง กลางคืนกลางวัน เมื่ออยู่ในป่า ได้ก่อไฟให้เกิดควัน.
ตสฺส ตํธูมคนฺเธน สรภา มกสทฺทิตา วสฺสาวาสํ อุปคจฺฉุํ ธูมการิสฺส สนฺติเก ฯ
ชะมดทั้งหลายถูกเหลือบยุงรบกวน ก็พากันเข้าไปอาศัยอยู่ในสำนักของ พราหมณ์ธูมการีตลอดฤดูฝน เพราะกลิ่นควันของพราหมณ์นั้น.
สรเภสุ มนํ กตฺวา อชา โส นาวพุชฺฌถ อาคจฺฉนฺติ วชนฺติ วา ตสฺส ตา วินสุํ อชา ฯ
พราหมณ์นั้นเอาใจใส่อยู่กับพวกชะมด ไม่เอาใจใส่ถึงพวกแพะ ว่าจะ มาเข้าคอกหรือไม่มา แพะของเขาเหล่านั้นได้หายไป.
สรภา สรเท กาเล ปหีนมกเส วเน ปาวึสุ คิริทุคฺคานิ นทีนํ ปภวานิ จ ฯ
พอถึงสารทสมัย และในป่ามียุงซาลงแล้ว พวกชะมดก็พากันเข้าไปสู่ ภูเขาทางที่กันดาร และต้นแม่น้ำทั้งหลาย ฯ
สรเภ จ คเต ทิสฺวา อชา จ วิภวํ คตา กีโส จ วิวณฺโณ อาสิ ปณฺฑุโรคี จ พฺราหฺมโณ ฯ
พราหมณ์เห็นพวกชะมดหนีไปหมด และแพะทั้งหลายหายไป ก็ซูบผอม มีผิวพรรณซูบซีด เป็นโรคผอมเหลือง.
เอวํ โย สนฺนิรงฺกตฺวา อาคนฺตุํ กุรุเต ปิยํ โส เอโก พหุ โสจติ ธูมการีว พฺราหฺมโณติ ฯ ธูมการิชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ
เป็นอย่างนี้แหละ ผู้ใดละเลยคนเก่าเสียมากระทำความรักกับคนใหม่ ผู้นั้นเป็นคนเดียว เศร้าโศกอยู่มาก เหมือนพราหมณ์ธูมการี ฉะนั้น. จบ ธูมการีชาดกที่ ๘.
Mahachula edition, §128–134 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
พระเจ้ายุธิฏฐิละผู้ใคร่ธรรม ได้ตรัสถามวิธุรบัณฑิตว่า พราหมณ์ เจ้าทราบบ้างไหม มีใครคนหนึ่งเศร้าโศกมาก (พระโพธิสัตว์กราบทูลพระราชาว่า)
มีพราหมณ์วาเสฏฐโคตร บูชาไฟอยู่ในป่ากับฝูงแพะ ไม่เกียจคร้าน ก่อไฟรมควันทั้งกลางวันและกลางคืน
ด้วยกลิ่นควันไฟนั้นของเขา พวกละมั่งถูกยุงรบกวน จึงได้เข้าไปอยู่ใกล้พราหมณ์ผู้ก่อไฟรมควันตลอดฤดูฝน
เขาพอใจพวกละมั่ง เลยไม่เอาใจใส่พวกแพะ มันจะมาหรือจะไปก็ไม่รับรู้ แพะเหล่านั้นของเขาจึงพินาศไป
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๗๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๗. สัตตกนิบาต] ๒. คันธารวรรค ๙. ชาครชาดก (๔๑๔)
เมื่อป่าไร้ยุงในฤดูใบไม้ร่วง พวกละมั่งก็พากันเข้าไปยังซอกเขาและต้นน้ำลำธาร
พราหมณ์เห็นพวกละมั่งจากไปแล้ว และพวกแพะก็ถึงความพินาศ จึงซูบผอม มีผิวพรรณหม่นหมองและเป็นโรคผอมเหลือง
ด้วยประการเช่นนี้ ผู้ใดไม่สนใจคนเก่าของตน รักแต่คนมาใหม่ ผู้นั้นก็จะโดดเดี่ยว เศร้าโศกมากเหมือนดังพราหมณ์ผู้ก่อไฟรมควันธูมการิชาดกที่ ๘ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 38 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ธูมการีชาดก ว่าด้วย เศร้าโศกเพราะได้ใหม่ลืมเก่าThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item