This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๓ สุลสาชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๓. สุลสาชาดก ผู้รอบรู้เหตุผลย่อมรอดพ้นศัตรู
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๘. อัฏฐกนิบาต] กัจจานิวรรค ๓. สุลสาชาดก (๔๑๙) ๓. สุลสาชาดก (๔๑๙) ว่าด้วยนางสุลสาหญิงงามเมือง (นางสุลสากล่าวกับสามีว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§18–26 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
อิทํ สุวณฺณกายูรํ มุตฺตา เวฬุริยา พหู สพฺพํ หรสฺสุ ภทฺทนฺเต มญฺจ ทาสีติ สาวย ฯ
สร้อยคอทองคำนี้ แก้วมุกดา แก้วไพฑูรย์มีมาก ท่านจงนำเอาทรัพย์นี้ ไปทั้งหมด ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน และจงประกาศข้าพเจ้าว่า เป็น ทาสีเถิดฯ
โอโรปยสฺสุ กลฺยาณึ มา พหุํ ปริเทวสิ น จาหํ อภิชานามิ อาคนฺตฺวา ธนมาภตํ ฯ
แน่ะแม่คนงาม เจ้าจงเปลื้องเครื่องประดับออก อย่ามัวร่ำไรให้มากเลย เราไม่รู้อะไรทั้งนั้น เรานำเจ้ามาเพื่อทรัพย์เท่านั้น.
ยโต สรามิ อตฺตานํ ยโต ปตฺตาสฺมิ วิญฺญุตํ เนวาหํ อภิชานามิ อญฺญํ ปิยตรํ ตยา ฯ
ฉันมานึกถึงตัวเอง นับตั้งแต่น้อยคุ้มใหญ่ ฉันไม่ได้รู้จักรักชายอื่นยิ่งไป กว่าท่านเลย.
เอหิ ตํ อุปคูหิสฺสํ กริสฺสํ จ ปทกฺขิณํ น หิทานิ ปุน อตฺถิ มม ตุยฺหญฺจ สงฺคโม ฯ
ขอเชิญท่านนั่งลง ฉันจักขอกอดรัดท่านให้สมรัก และจักกระทำ ประทักษิณท่านเสียก่อน เพราะว่าต่อแต่นี้ไป การคบหากันระหว่างฉัน กับท่านจะไม่มีอีก.
น หิ สพฺเพสุ ฐาเนสุ ปุริโส โหติ ปณฺฑิโต อิตฺถีปิ ปณฺฑิตา โหติ ตตฺถ ตตฺถ วิจกฺขณา ฯ
ชายจะเป็นบัณฑิตในที่ทุกแห่งก็หาไม่ แม้หญิงก็เป็นบัณฑิตมีปัญญา เฉลียวฉลาดในที่นั้นๆ ได้.
น หิ สพฺเพสุ ฐาเนสุ ปุริโส โหติ ปณฺฑิโต อิตฺถีปิ ปณฺฑิตา โหติ ลหุมตฺถํ วิจินฺติกา ฯ
ชายจะเป็นบัณฑิตในที่ทุกแห่งก็หาไม่ แม้หญิงก็เป็นบัณฑิตมีปัญญาดำริ เหตุผลได้รวดเร็ว.
ลหุญฺจ วต ขิปฺปญฺจ นิกฏฺเฐ สมเจตยิ มิคํ ปุณฺณายตเนว สุลสา สตฺตุกํ วธิ ฯ
นางสุลสาหญิงแพศยายืนอยู่ ณ ที่ใกล้โจร คิดอุบายจะฆ่าโจร ได้ฆ่าโจร สัตตุกะตายได้รวดเร็ว เหมือนนายพรานเนื้อผู้ฉลาดฆ่าเนื้อได้เร็วพลัน เมื่อมีธนูบริบูรณ์มากแล้ว ฉะนั้น.
โยธ อุปฺปติตํ อตฺถํ น ขิปฺปมนุพุชฺฌติ โส หญฺญเต มนฺทมตี โจโรว คิริคพฺภเร ฯ
ในโลกนี้ ผู้ใดไม่รู้เหตุผลที่เกิดขึ้นได้ฉับพลัน ผู้นั้นมีปัญญาเขลาย่อม ถูกฆ่าตาย เหมือนโจรถูกฆ่าตายที่ซอกภูเขา ฉะนั้น.
โยธ อุปฺปติตํ อตฺถํ ขิปฺปเมว นิโพธติ มุจฺจเต สตฺตุสมฺพาธา สุลสา สตฺตุกามิวาติ ฯ สุลสาชาตกํ ตติยํ
ในโลกนี้ ผู้ใดย่อมรอบรู้เหตุผลที่เกิดขึ้นได้ฉับพลัน ผู้นั้นย่อมพ้นจาก ความเบียดเบียนของศัตรูได้ เหมือนนางสุลสาหญิงแพศยาหลุดพ้นไป จากโจรสัตตุกะ ฉะนั้น. จบ สุลสาชาดกที่ ๓.
Mahachula edition, §18–26 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
นี้สร้อยทองคำ แก้วมุกดา แก้วไพฑูรย์ เป็นจำนวนมาก ขอเชิญพี่ขนไปทั้งหมด ขอพี่จงมีความเจริญ และจงประกาศดิฉันว่าเป็นนางทาสี (สามีกล่าวว่า)
แม่โฉมงาม เธอจงเปลื้องออกมาเถิด อย่าคร่ำครวญไปนักเลย เราจะไม่รับรู้อะไรทั้งนั้น ฆ่าเจ้าแล้วจึงนำทรัพย์ไป (นางสุลสากล่าวว่า)
ตั้งแต่ดิฉันรู้เดียงสา ดิฉันจำตัวเองได้ว่า ยังไม่เคยรู้จักรักชายอื่นยิ่งกว่าพี่เลย
มานี้เถิด ดิฉันจักสวมกอดพี่ และจักกระทำประทักษิณ เพราะตั้งแต่นี้ต่อไป ดิฉันและพี่จะไม่พบกันอีก (เทวดาผู้สถิตอยู่ที่ยอดเขากล่าวว่า)
ใช่ว่าชายจะเป็นบัณฑิตในที่ทุกสถานก็หาไม่ แม้หญิงมีปัญญาเห็นประจักษ์ในเรื่องนั้นๆ ก็เป็นบัณฑิตได้
ใช่ว่าชายจะเป็นบัณฑิตในที่ทุกสถานก็หาไม่ แม้หญิงมีปัญญาคิดเนื้อความได้ฉับพลันก็เป็นบัณฑิตได้
นางสุลสาเผชิญหน้าโจร คิดอุบายได้อย่างเร็วพลันหนอ ได้ฆ่าโจรสัตตุกะเหมือนนายพรานเนื้อผู้ฉลาด เมื่อธนูมีลูกศรพร้อมย่อมฆ่าเนื้อได้เร็วพลัน
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๘๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๘. อัฏฐกนิบาต] กัจจานิวรรค ๔. สุมังคลชาดก (๔๒๐)
อนึ่ง ผู้ใดไม่รู้เท่าทันเหตุที่เกิดขึ้นโดยฉับพลัน ผู้นั้นเป็นคนมีปัญญาน้อย ย่อมถูกฆ่าเหมือนโจรที่ถูกฆ่าทิ้งที่ซอกเขา
ส่วนผู้ใดรู้เท่าทันเหตุที่เกิดขึ้นโดยฉับพลัน ผู้นั้นย่อมพ้นจากความคับขันอันเกิดจากศัตรู เหมือนนางสุลสาพ้นจากโจรสัตตุกะสุลสาชาดกที่ ๓ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 49 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · สุลสาชาดก ว่าด้วย ผู้รอบรู้เหตุผลย่อมรอดพ้นศัตรูThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item