This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๑๐ ทีปิชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๑๐. ทีปิชาดก ว่าด้วยคนร้ายไม่ต้องการเหตุผล
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๘. อัฏฐกนิบาต] กัจจานิวรรค ๑๐. ทีปิชาดก (๔๒๖) ๑๐. ทีปิชาดก (๔๒๖) ว่าด้วยเสือเหลือง (แพะกล่าวกับเสือเหลืองว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§88–95 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
ขมนียํ ยาปนียํ กจฺจิ มาตุล เต สุขํ สุขํ เต อมฺมา อวจ สุขกามา หิ เต มยํ ฯ
คุณลุงคะ ท่านพออดทนหรือ พอจะเยียวยาอัตภาพไปได้อยู่หรือ ท่าน มีความสุขดีหรือ มารดาของฉันได้ถามถึงความสุขของท่าน เราทั้งหลาย ปรารถนาความสุขแก่ท่านเหมือนกัน.
นงฺคุฏฺฐํ เม อปกฺกมฺม เหฐยิตฺวาน เอฬกิ สาชฺช มาตุลวาเทน มุญฺจิตพฺพา นุ มญฺญสิ ฯ
แน่ะแม่แพะ เจ้ามารังแกเหยียบหางของเราได้ วันนี้เจ้าสำคัญว่า จะพึง พ้นความตายด้วยวาทะว่าลุงหรือ?
ปุรตฺถาภิมุโข นิสินฺโนสิ อหนฺเต มุขมาคตา ปจฺฉโต ตุยฺหํ นงฺคุฏฺฐํ กถํ โขหํ อวกฺกมิ ฯ
ท่านนั่งผินหน้าตรงทิศบูรพา ฉันก็ได้มานั่งอยู่ตรงหน้าท่าน ไฉน ฉันจะ เข้าไปเหยียบหางของท่าน ซึ่งอยู่เบื้องหลังได้เล่า.
ยาวตา จตุโร ทีปา สสมุทฺทา สปพฺพตา ตาวตา มยฺหํ นงฺคุฏฺฐํ กถํ โข ตฺวํ วิวชฺชสิ ฯ
ทวีปทั้งสี่ ทั้งมหาสมุทรและภูเขา มีประมาณเท่าใด เราเอาหางของเรา วงที่มีประมาณเท่านั้นไว้หมด เจ้าจะงดเว้นที่ที่เราเอาหางวงไว้นั้นได้ อย่างไร?
ปุพฺเพว เมตํ อกฺขึสุ มาตา ปิตา จ ภาตโร ทีฆํ ทุฏฺฐสฺส นงฺคุฏฺฐํ สามฺหิ เวหายสาคตา ฯ
ในกาลก่อน มารดาบิดาก็ดี พี่น้องทั้งหลายก็ดี ได้บอกความเรื่องนี้แก่ ฉันแล้ว ว่าหางของท่านผู้ประทุษร้ายยาว ฉันจึงมาทางอากาศ.
ตญฺจ ทิสฺวาน อายนฺตึ อนฺตลิกฺขสฺมิ เอฬกิ มิคสงฺโฆ ปลายิตฺถ ภกฺโข เม นาสิโต ตยา ฯ
แน่ะแม่แพะ ก็เพราะว่าฝูงเนื้อเห็นเจ้ามาในอากาศ จึงพากันหนีไปเสีย ภักษาหารของเรา เจ้าทำให้พินาศหมดแล้ว.
อิจฺเจวํ วิลปนฺติยา เอฬกิยา รุหคฺฆโส คลกํ อนฺวาวมทฺทิ นตฺถิ ทุฏฺเฐ สุภาสิตํ ฯ
เมื่อแม่แพะวิงวอนอยู่อย่างนี้ เสือเหลืองผู้มีเลือดเป็นภักษาหารก็ขม้ำคอ วาจาสุภาษิตมิได้มีในบุคคลประทุษร้าย.
เนว ทุฏฺเฐ นโย อตฺถิ น ธมฺโม น สุภาสิตํ นิกฺกมํ ทุฏฺเฐ ยุญฺเชถ โส จ สพฺภิ น รชฺชตีติ ฯ ทีปิชาตกํ ทสมํ ฯ กจฺจานิวคฺโค ฯ --------- ตสฺสุทฺทานํ ปริสุทฺธามนาวิลา วตฺถธรา พกราชสฺส กายุรํ ทณฺฑวโร อถ องฺคาร เจติย เทวิลินา อถ อาทิตฺต คงฺคา ทเสฬกินา ฯ อฏฺฐกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------
เหตุผล สภาพธรรม วาจาสุภาษิต มิได้มีในบุคคลผู้ประทุษร้ายเลย บุคคลพึงพยายามหลีกไปให้พ้นบุคคลผู้ประทุษร้าย ก็บุคคลผู้ประทุษร้าย นั้น ย่อมไม่ยินดีคำสุภาษิตของสัตบุรุษทั้งหลาย. จบ ทีปิชาดกที่ ๑๐. จบ กัจจานิวรรค. -----------------------------------------------------รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. กัจจานิชาดก ๒. อัฏฐสัททชาดก ๓. สุลสาชาดก ๔. สุมังคลชาดก ๕. คังคมาลชาดก ๖. เจติยราชชาดก ๗. อินทริยชาดก ๘. อาทิตตชาดก ๙. อัฏฐานชาดก ๑๐. ทีปิชาดก. จบ อัฏฐกนิบาตชาดก. -----------------------------------------------------
Mahachula edition, §88–95 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
ท่านลุงลำบากไหม พอหากินได้สะดวกไหม สบายดีไหม แม่ของข้าพเจ้าได้ถามถึงความสุขของลุง พวกเราต้องการให้ลุงมีความสุข (เสือเหลืองกล่าวกับแพะว่า)
นี่เจ้าแพะน้อย เจ้าเหยียบหางเบียดเบียนเรา วันนี้ เจ้านั้นคงคิดซิว่า จะรอดพ้นด้วยการกล่าวคำว่า ลุง (แพะกล่าวว่า)
ลุงนั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ข้าพเจ้าเดินมาข้างหน้าของลุง หางของลุงอยู่ข้างหลัง ข้าพเจ้าเหยียบหางของลุงได้อย่างไรเล่า (เสือเหลืองกล่าวว่า)
ทวีปทั้ง ๔ พร้อมทั้งสมุทรและภูเขามีประมาณเท่าใด หางของเราก็ครอบคลุมไปประมาณเท่านั้น เจ้าจะหลบหางของเรานั้นได้อย่างไร (แพะกล่าวว่า)
เมื่อก่อน พ่อแม่และพี่ชายของข้าพเจ้า ได้บอกเรื่องนี้แก่ข้าพเจ้าเหมือนกันว่า หางของสัตว์ดุร้ายยาว ข้าพเจ้านั้นจึงได้เลี่ยงมาทางอากาศ (เสือเหลืองกล่าวว่า)
เจ้าแพะน้อย ก็ฝูงเนื้อเห็นเจ้าเหาะมาจึงได้หนีไป ภักษาของเราเจ้าได้ทำให้พินาศไปแล้ว
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๙๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๘. อัฏฐกนิบาต] กัจจานิวรรค รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ (พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า)
เมื่อแม่แพะคร่ำครวญอยู่อย่างนี้ เจ้าเสือเหลืองสัตว์กินเนื้อเลือดก็ปราดเข้าขย้ำคอ ถ้อยคำเป็นสุภาษิตย่อมไม่มีในคนโหดร้าย
ในคนโหดร้ายไม่มีเหตุ ไม่มีผล ไม่มีถ้อยคำเป็นสุภาษิตในคนโหดร้าย บุคคลพึงทำการหลบหลีกไป เพราะคำของคนดีมันก็ไม่ชอบ ทีปิชาดกที่ ๑๐ จบ กัจจานิวรรค จบ รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. กัจจานิชาดก ๒. อัฏฐสัททชาดก ๓. สุลสาชาดก ๔. สุมังคลชาดก ๕. คังคมาลชาดก ๖. เจติยราชชาดก ๗. อินทริยชาดก ๘. อาทิตตชาดก ๙. อัฏฐานชาดก ๑๐. ทีปิชาดก อัฏฐกนิบาต จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๐๐}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 66 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ทีปิชาดก ว่าด้วย คนร้ายไม่ต้องการเหตุผลThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item