This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๗ โลมสกสฺสปชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๗. โลมสกัสสปชาดก ว่าด้วยตบะเป็นคุณธรรมอันประเสริฐ
๗. โลมสกัสสปชาดก (๔๓๓) ว่าด้วยโลมสกัสสปฤาษี (ท้าวสักกะตรัสกับพระราชาว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§60–68 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
อสฺส อินฺทสโม ราช อจฺจนฺตํ อชรามโร สเจ ตฺวํ ยญฺญํ ยเชยฺย อิสึ โลมสกสฺสปํ ฯ
ถ้าท่านนำเอาฤาษีชื่อโลมสกัสสปะมาบูชายัญได้ ท่านพึงได้เป็นพระราชา เสมอด้วยพระอินทร์ไม่รู้แก่ไม่รู้ตายเลย.
สสมุทฺทปริยายํ มหึ สาครกุณฺฑลํ น อิจฺเฉ สห นินฺทาย เอวํ เสยฺห วิชานหิ ฯ
อาตมาไม่ปรารถนาแผ่นดินซึ่งมีสมุทรล้อมรอบ มีสาครเป็นขอบเขต พร้อมกับความนินทา ดูกรไสยหะ ท่านจงทราบอย่างนี้เถิด.
ธิรตฺถุ ตํ ยสลาภํ ธนลาภญฺจ พฺราหฺมณ ยา วุตฺติ วินิปาเตน อธมฺมจรเณน วา ฯ
ดูกรพราหมณ์ เราติเตียนการได้ยศ การได้ทรัพย์ และความประพฤติ อันไม่เป็นธรรม มีแต่จะให้ถึงความพินาศ.
อปิ เจ ปตฺตมาทาย อนาคาโร ปริพฺพเช สาเยว ชีวิกา เสยฺโย ยา จาธมฺเมน เอสนา ฯ
ถึงแม้จะเป็นบรรพชิตต้องอุ้มบาตรหาเลี้ยงชีพ ความเป็นอยู่นั่นแหละดี กว่า การแสวงหาโดยไม่เป็นธรรมจะดีอะไร.
อปิ เจ ปตฺตมาทาย อนาคาโร ปริพฺพเช อญฺญํ อหึสยํ โลเก อปิ รชฺเชน ตํ วรํ ฯ
ถึงแม้จะเป็นบรรพชิตต้องอุ้มบาตรหาเลี้ยงชีพ แต่ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ความเป็นอยู่นั่นแหละประเสริฐกว่าความเป็นพระราชาในโลก.
พลํ จนฺโท พลํ สุริโย พลํ สมณพฺราหฺมณา พลํ เวลา สมุทฺทสฺส พลาติพลมิตฺถิโย ฯ
พระจันทร์มีกำลัง พระอาทิตย์มีกำลัง สมณะและพราหมณ์มีกำลัง ฝั่ง แห่งสมุทรก็มีกำลัง หญิงก็มีกำลังยิ่งกว่ากำลังทั้งหลาย.
ยถา อุคฺคตปํ สนฺตํ อิสึ โลมสกสฺสปํ ปิตุ อตฺถาย จนฺทวตี วาชเปยฺยํ อยาชยิ ฯ
เพราะพระนางจันทวดีทำให้ฤาษีชื่อโลมสกัสสปะ ผู้มีตบะกล้ามาบูชายัญ เพื่อประโยชน์แก่พระราชบิดาได้.
ตํ โลภปกตํ กมฺมํ กฏุกํ กามเหตุกํ ตสฺส มูลํ คเวสิสฺสํ เฉชฺชํ ราคํ สพนฺธนํ ฯ
กรรมที่บุคคลทำด้วยความโลภนั้น เป็นกรรมเผ็ดร้อน มีกามเป็นเหตุ เราจักค้นหามูลรากแห่งกรรมนั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูกเสีย.
ธิรตฺถุ กาเม สุพหูปิ โลเก ตโปว เสยฺโย กามคุเณหิ ราช ตโป กริสฺสามิ ปหาย กาเม ตเวว รฏฺฐํ จนฺทวตี จ โหตูติ ฯ โลมสกสฺสปชาตกํ สตฺตมํ ฯ ---------
ดูกรมหาบพิตร อาตมภาพติเตียนกามคุณทั้งหลายในโลกมากมาย ตบะ ธรรมเท่านั้นเป็นคุณธรรมอันประเสริฐกว่ากามคุณทั้งหลาย อาตมภาพจัก เลิกละกามคุณทั้งหลายเสียแล้ว บำเพ็ญตบะ รัฐก็ดี พระนางจันทวดี ก็ดี จงเป็นของพระองค์ตามเดิมเถิด. จบ โลมสกัสสปชาดกที่ ๗.
Mahachula edition, §60–68 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
ข้าแต่มหาราช หากพระองค์ให้ฤๅษีโลมสกัสสปะบูชายัญได้ พระองค์จะเป็นเหมือนพระอินทร์ ไม่แก่ ไม่ตายเลย (ฤๅษีโลมสกัสสปะกล่าวกับสัยหอำมาตย์ว่า)
อาตมาไม่ปรารถนาแผ่นดินอันมีสมุทรเป็นขอบเขต มีสาครล้อมรอบประดุจต่างหู พร้อมกับคำนินทา ท่านจงทราบอย่างนี้เถิด สัยหอำมาตย์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๑๐}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๙. นวกนิบาต] ๗. โลมสกัสสปชาดก (๔๓๓)
พราหมณ์ น่าติเตียนการได้ยศ และการได้ทรัพย์สำหรับเลี้ยงชีวิต ซึ่งเป็นเหตุให้ประสบความพินาศ หรือประพฤติไม่เป็นธรรม
ถึงแม้เราจะเป็นนักบวชถือบาตรเลี้ยงชีพ การเลี้ยงชีพเช่นนั้นแหละยังดีกว่าการแสวงหาโดยไม่ชอบธรรม
ถึงแม้เราจะเป็นนักบวชถือบาตรเลี้ยงชีพ ไม่เบียดเบียนผู้อื่นในโลก การเลี้ยงชีพเช่นนั้นแหละยังดีกว่าการครองราชสมบัติ (ประชาชนที่มาประชุมกันกล่าวว่า)
ดวงจันทร์ก็มีกำลัง ดวงอาทิตย์ก็มีกำลัง สมณะและพราหมณ์ทั้งหลายก็มีกำลัง ฝั่งสมุทรก็มีกำลัง แต่หญิงทั้งหลายมีกำลังเหนือกว่ากำลังทั้งหมด
เพราะพระนางจันทวดีได้ใช้ฤๅษีชื่อโลมสกัสสปะ ซึ่งมีตบะสูงบูชายัญชื่อ วาชเปยยะ เพื่อประโยชน์แก่พระบิดาได้ (ฤๅษีโลมสกัสสปะสลดใจ จึงกล่าวว่า)
กรรมที่กระทำด้วยความโลภมีกามเป็นเหตุนั้น เป็นกรรมเผ็ดร้อน เราจักค้นหารากเหง้าของกรรมนั้น จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูก
น่าติเตียน กามทั้งหลายแม้มากมายในโลก ขอถวายพระพรมหาบพิตร ตบะเท่านั้นประเสริฐกว่ากามคุณทั้งหลาย อาตมาจะละกาม บำเพ็ญตบะ ส่วนแว่นแคว้นและพระนางจันทวดี ขอถวายคืนมหาบพิตร โลมสกัสสปชาดกที่ ๗ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๑๑}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 71 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · โลมสกัสสปชาดก ว่าด้วย ตบะเป็นคุณธรรมอันประเสริฐThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item