This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
๓ ธมฺมเทวปุตฺตชาตกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๓. ธรรมเทวปุตตชาดก ว่าด้วยเรื่องธรรมชนะอธรรม
๓. ธัมมเทวปุตตชาดก (๔๕๗) ว่าด้วยธรรมเทพบุตร (ธรรมเทพบุตรเชิญอธรรมเทพบุตรมาแล้วกล่าวว่า)
This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§26–36 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text
ยโสกโร ปุญฺญกโรหมสฺมิ สทตฺถุโต สมณพฺราหฺมณานํ มคฺคารโห เทวมนุสฺสปูชิโต ธมฺโม อหํ เทหิ อธมฺม มคฺคํ ฯ
ดูกรอธรรมเทพบุตร ข้าพเจ้าเป็นผู้ไม่ค้ายศ ไม่ค้าบุญ สมณะและพราหมณ์ สรรเสริญทุกเมื่อ ข้าพเจ้าเป็นผู้มีธรรม อันเทวดาและมนุษย์บูชาแล้ว คู่ควรแก่หนทาง ท่านจงให้หนทางแก่เรา.
อธมฺมยานํ ทฬฺหมารุหิตฺวา อสนฺตสนฺโต พลวาหมสฺมิ ส กิสฺส เหตุมฺหิ ตวชฺช ทชฺชํ มคฺคํ อหํ ธมฺม อทินฺนปุพฺพํ ฯ
ดูกรธรรมเทพบุตร เราผู้ชื่อว่าอธรรมขึ้นสู่ยามแห่งอธรรมอันมั่นคง ไม่ เคยกลัวใคร มีกำลังเข้มแข็ง เราจะพึงให้ทางที่ไม่เคยให้ใครแก่ท่านใน วันนี้ เพราะเหตุอะไรเล่า?
ธมฺโม หเว ปาตุรโหสิ ปุพฺเพ ปจฺฉา อธมฺโม อุทปาทิ โลเก เชฏฺโฐ จ เสฏฺโฐ จ สนนฺตโน จ อุยฺยาหิ เชฏฺฐสฺส กนิฏฺฐ มคฺคา
ธรรมแลปรากฏก่อน ภายหลังอธรรมจึงเกิดขึ้นในโลก เราเป็นผู้เจริญ กว่า ประเสริฐกว่า ทั้งเก่ากว่า ขอจงให้ทางแก่เราเถิด น้องเอ๋ย.
น ยาจนาย นปิ ปาฏิรูปา น อรหตฺตา เตหํ ทเทยฺย มคฺคํ ยุทฺธญฺจ โน โหตุ อุภินฺนมชฺช ยุทฺธสฺมิ โย ชิสฺสติ ตสฺส มคฺโค ฯ
เราจะไม่ให้หนทางแก่ท่าน เพราะการขอร้องหรือเพราะความเป็นผู้สมควร ในวันนี้เราทั้งสองจงมารบกัน แล้วหนทางจะเป็นของผู้ชนะในการรบ.
สพฺพา ทิสา อนุวิสฺสโฏหมสฺมิ มหพฺพโล อมิตยโส อตุโลฺย คุเณหิ สพฺเพหิ อุเปตรูโป ธมฺโม อธมฺม ตฺวํ กถํ วิเชสฺสสิ ฯ
เราผู้ชื่อว่าธรรม เป็นผู้ฤาชาปรากฏไปทั่วทุกทิศ มีกำลังมาก มียศประมาณ ไม่ได้ ไม่มีผู้เสมอเหมือน ประกอบด้วยคุณทั้งปวง อธรรมเอ๋ย ท่าน จักชนะได้อย่างไร?
โลเหน เว หญฺญติ ชาตรูปํ น ชาตรูเปน หนนฺติ โลหํ สเจ อธมฺโม หญฺญติ ธมฺมมชฺช อโย สุวณฺณํ วิย ทสฺสเนยฺยํ ฯ
เขาเอาค้อนเหล็กตีทองอย่างเดียว หาได้เอาทองตีเหล็กไม่ ถ้าหากว่าเรา ผู้ชื่อว่าอธรรม ฆ่าท่านผู้ชื่อว่าธรรมในวันนี้ได้ เหล็กจะน่าดู น่าชมเหมือน ทองคำ ฉะนั้น.
สเจ ตุวํ ยุทฺธพโล อธมฺม น ตุยฺห วุฑฺฒา จ ครู จ อตฺถิ มคฺคญฺจ เต ทมฺมิ ปิยาปฺปิเยน วาจาทุรุตฺตานิปิ เต ขมามิ ฯ
ดูกรอธรรมเทพบุตร ถ้าหากว่าท่านเป็นผู้มีกำลังในการรบไซร้ ผู้หลัก ผู้ใหญ่ และครูของท่านมิได้มี เราจะย่อมให้หนทางอันเป็นที่รักด้วย อาการอันไม่เป็นที่รักของท่าน ทั้งจะขออดทนถ้อยคำชั่วๆ ของท่าน.
อิทญฺจ สุตฺวา วจนํ อธมฺโม อวํสิโร ปติโต อุทฺธปาโท ยุทฺธตฺถิโกเว น ลภามิ ยุทฺธํ เอตฺตาวตา โหติ หโต อธมฺโม ฯ
อธรรมเทพบุตรได้ฟังคำนี้แล้ว ก็เป็นผู้มีศีรษะลงเบื้องต่ำ มีเท้าขึ้นเบื้อง สูง ตกลงจากรถ รำพันเพ้อว่าเราปรารถนาจะรบก็ไม่ได้รบ อธรรม เทพบุตรถูกตัดรอนเสียแล้ว ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้.
ขนฺตีพโล ยุทฺธพลํ วิเชตฺวา หนฺตฺวา อธมฺมํ นิหนิตฺว ภูมฺยา ปายาสิ จิตฺโต อภิรุยฺห สนฺทนํ มคฺเคเนว อติพโล สจฺจนิกฺกโม ฯ
ธรรมเทพบุตรผู้มีขันติเป็นกำลัง มีจิตเที่ยงตรง มีกำลังมาก มีความบาก บั่นอย่างแท้จริง ชำนะกำลังรบ ได้ฆ่าอธรรมเทพบุตรฝังเสียในแผ่นดิน แล้ว ขึ้นสู่รถของตนไปโดยหนทางนั่นเทียว.
มาตา ปิตา สมณพฺราหฺมณา จ อสมฺมานิตา ยสฺส สเก อคาเร อิเธว นิกฺขิปฺป สรีรเทหํ กายสฺส เภทา นิรยํ วชนฺติ เต ยถา อธมฺโม ปติโต อวํสิโร ฯ
มารดา บิดา และสมณพราหมณ์ ไม่ได้รับความนับถือในเรือนของชน เหล่าใด ชนเหล่านั้น ครั้นทอดทิ้งร่างกายไว้ในโลกนี้ ตายไปแล้วย่อม ต้องพากันไปสู่นรก เหมือนอธรรมเทพบุตรผู้มีศีรษะลงในเบื้องต่ำตกไป แล้วฉะนั้น.
มาตา ปิตา สมณพฺราหฺมณา จ สุสมฺมานิตา ยสฺส สเก อคาเร อิเธว นิกฺขิปฺป สรีรเทหํ กายสฺส เภทา สุคตึ วชนฺติ เต ยถาปิ ธมฺโม อภิรุยฺห สนฺทนนฺติ ฯ ธมฺมเทวปุตฺตชาตกํ ตติยํ ฯ ---------
มารดา บิดา และสมณพราหมณ์ ได้รับความนับถือเป็นอย่างดีในเรือน ของชนเหล่าใด ชนเหล่านั้น ครั้นทอดทิ้งร่างกายไว้ในโลกนี้ ตายไปแล้ว ย่อมพากันไปสุคติ เหมือนธรรมเทพบุตรขึ้นสู่รถของตนไปสู่เทวโลก ฉะนั้น. จบ ธรรมเทวปุตตชาดกที่ ๓.
Mahachula edition, §26–36 of this unit
Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item
ข้าพเจ้าเป็นผู้สร้างยศ เป็นผู้สร้างบุญ จนเป็นที่ชมเชยของสมณะและพราหมณ์ทั้งหลายทุกเมื่อ อธรรมเทพบุตร ข้าพเจ้าเป็นฝ่ายธรรม เป็นผู้ที่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายบูชาแล้ว จึงเป็นผู้ควรแก่หนทาง ขอท่านจงให้หนทางเถิด (อธรรมเทพบุตรกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าขึ้นยานฝ่ายอธรรมอย่างมั่นคง มิได้หวาดหวั่น เป็นผู้ทรงพลัง เพราะเหตุไร ข้าพเจ้านั้นจะต้องให้หนทาง ที่ไม่เคยให้แก่ท่านในวันนี้เล่า (ธรรมเทพบุตรกล่าวว่า)
ธรรมแลปรากฏขึ้นก่อน ภายหลังอธรรมจึงเกิดขึ้นในโลก ข้าพเจ้าเป็นผู้เจริญที่สุด ประเสริฐที่สุด และเก่าแก่กว่า เพราะเหตุนั้น จงหลีกทางให้พี่ไปเถิด น้องชาย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๕๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๑. เอกาทสกนิบาต] ๓. ธัมมเทวปุตตชาดก (๔๕๗) (อธรรมเทพบุตรกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าก็จะไม่ให้หนทางแก่ท่านเพราะการขอร้อง เพราะการเจรจาได้ถูกต้อง หรือเพราะเป็นผู้ควรแก่หนทาง วันนี้เราทั้ง ๒ จงรบกันเถิด ผู้ใดชนะในการรบ หนทางเป็นของผู้นั้น (ธรรมเทพบุตรกล่าวว่า)
ข้าพเจ้าเป็นผู้ขึ้นชื่อลือชาไปทั่วทิศ มีพลังมหาศาล มียศหาประมาณมิได้ ไม่มีผู้เทียมเท่า ประกอบด้วยคุณทั้งปวง เป็นฝ่ายธรรม อธรรมเทพบุตร ท่านจะชนะได้อย่างไร
คนเขาใช้เหล็กเท่านั้นตีทอง หาใช้ทองตีเหล็กไม่ วันนี้ถ้าอธรรมกำจัดธรรมได้ เหล็กก็จะพึงน่าดูเหมือนทองคำ
อธรรมเทพบุตร ถ้าท่านมีกำลังในการรบ ผู้หลักผู้ใหญ่และครูของท่านก็จะไม่มี จะด้วยความพอใจหรือไม่พอใจก็ตาม ข้าพเจ้าก็จะยอมให้หนทางแก่ท่าน แม้คำหยาบคายของท่าน ข้าพเจ้าก็ยกโทษให้ (พระผู้มีพระภาคครั้นทรงทราบข้อความนี้จึงได้ตรัสว่า)
ก็อธรรมเทพบุตรครั้นได้สดับคำนี้แล้ว ก็ล้มศีรษะปักลง เท้าชี้ขึ้น รำพึงรำพันอยู่ว่า เราต้องการจะต่อสู้ ยังไม่ทันได้ต่อสู้ อธรรมเทพบุตรได้ถูกกำจัดแล้วด้วยเหตุเพียงเท่านี้
ธรรมเทพบุตรผู้มีขันติเป็นพลังชนะแล้ว ฆ่าอธรรมเทพบุตรผู้มีพลังในการรบได้แล้ว ให้ตกไป ณ ภาคพื้น มีจิตใจปลาบปลื้ม มีพลังกล้าแข็ง มีความบากบั่นอย่างแท้จริง ขึ้นรถขับไปตามทางนั่นแล
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๕๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๑. เอกาทสกนิบาต] ๔. อุทยชาดก (๔๕๘)
ผู้ใดไม่ยกย่องนับถือมารดาบิดา สมณะและพราหมณ์ในเรือนของตน ผู้เช่นนั้นหลังจากตายไป ทอดทิ้งร่างกายไว้ในโลกนี้แล้ว ย่อมตกนรกเหมือนอธรรมเทพบุตรล้มศีรษะปักลงแล้ว
ส่วนผู้ใดยกย่องนับถือมารดาบิดา สมณะและพราหมณ์ในเรือนของตน ผู้เช่นนั้นหลังจากตายไป ทอดทิ้งร่างกายไว้ในโลกนี้แล้ว ย่อมไปสู่สุคติเหมือนธรรมเทพบุตรขึ้นรถขับไปธัมมเทวปุตตชาดกที่ ๓ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 51 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ธรรมเทวปุตตชาดก ว่าด้วย เรื่องธรรมชนะอธรรมThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item