This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

Pali

๖ ยุธญฺชยชาตกํ

Royal Thai

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ ๖. ยุธัญชยชาดก ว่าด้วยการผนวชของเจ้าชายยุธัญชัยและยุธิฏฐิละ

Mahachula Thai

๖. ยุธัญชยชาดก (๔๖๐) ว่าด้วยพระราชกุมารยุธัญชัย (พระโพธิสัตว์ทูลขอบรรพชาว่า)

This unit’s Mahachula text is shown as one range after the Royal items (§73–83 in Mahachula numbering) Go to the Mahachula text

Pali

มิตฺตามจฺจปริพฺยุฬฺหํ อหํ วนฺเท รเถสภ ปพฺพชิสฺสามหํ ราช ตํ เทโว อนุมญฺญตุ ฯ

Royal Thai

หม่อมฉันขอถวายบังคมพระองค์ ผู้เป็นจอมทัพมีมิตรและอำมาตย์แวด ล้อมแน่นขนัด ข้าแต่พระทูลกระหม่อม หม่อมฉันจักบวช ขอได้โปรด ทรงพระอนุญาตเถิด.

Pali

สเจ เต อูนํ กาเมหิ อหํ ปริปูรยามิ เต โย ตํ หึสติ วาเรมิ มา ปพฺพชฺช ยุธญฺชย ฯ

Royal Thai

ถ้าเธอยังบกพร่องด้วยกามทั้งหลาย ฉันจะเพิ่มเติมให้เต็ม ผู้ใดเบียด เบียนเธอ ฉันจักห้ามปราม พ่อยุธัญชัยอย่าเพิ่งบวชเลย.

Pali

น มตฺถิ อูนํ กาเมหิ หึสนฺโต เม น วิชฺชติ ทีปญฺจ กตฺตุมิจฺฉามิ ยํ ชรา นาภิกีรติ ฯ

Royal Thai

หม่อมฉันมิได้บกพร่องด้วยกามทั้งหลายเลย ไม่มีใครเบียดเบียนหม่อม ฉัน แต่หม่อมฉันปรารถนาจะทำที่พึ่ง ที่ชราครอบงำไม่ได้ พระเจ้าข้า.

Pali

ปุตฺโต วา ปิตรํ ยาเจ ปิตา วา ปุตฺตโมรสํ เนคโม ยาจเต ตาต มา ปพฺพชฺช ยุธญฺชย ฯ

Royal Thai

พระโอรสกราบทูลวิงวอนพระราชบิดา พระราชบิดาหรือก็ทรงวิงวอน พระราชโอรส พ่อเอ๋ย ชาวนิคมพากันวิงวอนว่า ข้าแต่พระยุธัญชัย อย่าทรงผนวชเลย.

Pali

มา มํ ตาต นิวาเรสิ ปพฺพชนฺตํ รเถสภ มาหํ กาเมหิ สมฺมตฺโต ชราย วสมนฺวคู ฯ

Royal Thai

ข้าแต่พระราชบิดาผู้เป็นจอมทัพ พระองค์อย่าทรงห้ามหม่อมฉันผู้จะ บวชเลย อย่าให้หม่อมฉันมัวเมาอยู่ด้วยกามทั้งหลาย เป็นไปตามอำนาจ ชราเลย พระเจ้าข้า.

Pali

อหํ ตํ ตาต ยาจามิ อหํ ปุตฺต นิวารเย จิรํ ตํ ทฏฺฐุมิจฺฉามิ มา ปพฺพชฺช ยุธญฺชย ฯ

Royal Thai

ลูกเอ๋ย แม่ขอร้องเธอ แม่ขอห้ามเธอ แม่ปรารถนาจะเห็นเธอนานๆ อย่าบวชเสียเลยนะพ่อยุธัญชัย.

Pali

อุสฺสาโวว ติณคฺคมฺหิ สุริยสฺสุคฺคมนํ ปติ เอวมายุ มนุสฺสานํ มา มํ อมฺม นิวารเย ฯ

Royal Thai

น้ำค้างบนยอดหญ้า พระอาทิตย์ขึ้นก็ตกไปฉันใด อายุของมนุษย์ทั้งหลาย ก็ฉันนั้น ขอทูลกระหม่อมแม่อย่าห้ามฉันเลย พระเจ้าข้า.

Pali

ตรมาโน อิมํ ยานํ อาโรเปตุ รเถสภ มา เม มาตา ตรนฺตสฺส อนฺตรายกรา อหุ ฯ

Royal Thai

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมเสนา ขอได้โปรดรีบตรัสให้พระมารดาเสด็จขึ้น สู่ยานนี้เสียเถิด พระมารดาอย่าได้ทรงทำอันตรายแก่หม่อมฉันผู้กำลัง รีบด่วนเสียเลย.

Pali

อภิธาวถ ภทฺทนฺเต สุญฺญํ เหสฺสติ รมฺมกํ ยุธญฺชโย อนุญฺญาโต สพฺพทตฺเตน ราชินา ฯ

Royal Thai

ท่านทั้งหลายจงช่วยวิ่งเต้นด้วยเถิด ขอความเจริญจงมีแก่ท่านเถิด รัมม- นครจักเปล่าเปลี่ยวเสียแล้ว พ่อยุธัญชัยพระเจ้าสัพพทัตทรงอนุญาต แล้วละ.

Pali

โยหุ เสฏฺโฐ มนุสฺสานํ ยุวา กญฺจนสนฺนิโภ โสยํ กุมาโร ปพฺพชิโต กาสายวสโน พลี ฯ

Royal Thai

เจ้าชายองค์ใดเป็นผู้ประเสริฐกว่ามนุษย์ทั้งหลาย ยังกำลังหนุ่มแน่น เปล่งปลั่งดังทองธรรมชาติ เจ้าชายองค์นั้นมีกำลังแข็งแรง มีผ้านุ่งห่ม ย้อมฝาดบวชแล้ว.

Pali

อุโภ กุมารา ปพฺพชิตา ยุธญฺชโย ยุธิฏฺฐิโล ปหาย มาตาปิตโร สงฺคํ เฉตฺวาน มจฺจุโนติ ฯ ยุธญฺชยชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ

Royal Thai

เจ้าชายทั้งสององค์ คือยุธัญชัยกับยุธิฏฐิละทรงละทิ้งพระราชมารดาและ พระราชบิดาแล้ว ทางตัดเครื่องข้องแห่งมัจจุราช เสด็จออกผนวชแล้ว. จบ ยุธัญชยชาดกที่ ๖.

Mahachula edition, §73–83 of this unit

Shown as one range for the whole unit, not placed under Royal items — at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item

Mahachula §73

ขอเดชะพระมหาราช ข้าพระองค์ขอถวายบังคมพระองค์ ผู้ทรงเป็นจอมทัพ ซึ่งแวดล้อมไปด้วยมิตรและอำมาตย์ ข้าพระองค์จักบวช ขอพระองค์ผู้สมมติเทพ โปรดพระราชทานการบวชนั้นเถิด (พระราชาตรัสห้ามว่า)

Mahachula §74

ถ้าเจ้ายังมีความพร่องด้วยกามทั้งหลาย พ่อจะเพิ่มเติมให้แก่เจ้า พ่อจะห้ามคนที่เบียดเบียนเจ้า ลูกยุธัญชัยอย่าบวชเลย (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

Mahachula §75

ข้าพระองค์ไม่มีความพร่องด้วยกามทั้งหลาย คนที่เบียดเบียนข้าพระองค์ก็ไม่มี แต่ข้าพระองค์ปรารถนาจะกระทำที่พึ่งซึ่งชรากำจัดไม่ได้

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๖๖}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๑. เอกาทสกนิบาต] ๖. ยุธัญชยชาดก (๔๖๐) (พระศาสดาประกาศข้อความนั้นว่า)

Mahachula §76

พระราชบุตรทูลวิงวอนพระราชบิดา และพระราชบิดาก็ทรงวิงวอนพระราชบุตร ชาวนิคมก็ทูลวิงวอนว่า พ่อยุธัญชัยกุมาร อย่าผนวชเลย พ่อเอ๋ย (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

Mahachula §77

ข้าแต่ทูลกระหม่อมผู้ทรงเป็นจอมทัพ พระองค์โปรดอย่าทรงห้ามข้าพระองค์ผู้จะบวชเลย ขอข้าพระองค์อย่าได้ชื่อว่า เป็นผู้ประมาทเพราะกามทั้งหลาย อย่าตกอยู่ในอำนาจของชราเลย (พระมารดาตรัสว่า)

Mahachula §78

ลูกเอ๋ย แม่ขอร้องลูก ขอห้ามลูก แม่ต้องการเห็นลูกนานๆ ลูกยุธัญชัย อย่าบวชเลย (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

Mahachula §79

อายุของมนุษย์ทั้งหลายเหมือนน้ำค้างที่ยอดหญ้า พอพระอาทิตย์ขึ้นก็แห้งไป หม่อมแม่ พระองค์อย่าทรงห้ามหม่อมฉันเลย (พระโพธิสัตว์ทูลเชิญพระราชบิดามาแล้วกราบทูลว่า)

Mahachula §80

ขอเดชะพระองค์ผู้ทรงเป็นจอมทัพ ขอทรงให้ราชบุรุษรีบเชิญเสด็จพระราชมารดานี้ขึ้นพระราชยานเถิด ขอพระราชมารดาอย่าทรงทำอันตรายแก่ข้าพระองค์ ผู้กำลังจะข้ามทางกันดารเลย (พระเทวีทรงคร่ำครวญอยู่ว่า)

Mahachula §81

รีบไปกราบทูลว่า ขอพระองค์ทรงพระเจริญ รัมมนครจะเป็นเมืองร้าง ถ้าพระเจ้าสัพพทัตทรงอนุญาต ให้ยุธัญชัยราชบุตรทรงผนวชแล้ว

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๓๖๗}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๑๑. เอกาทสกนิบาต] ๗. ทสรถชาดก (๔๖๑)

Mahachula §82

พระราชกุมารพระองค์ใดประเสริฐกว่าพระราชบุตรพันพระองค์ ยังทรงพระเยาว์ มีพระฉวีวรรณประดุจทองคำ พระราชกุมารพระองค์นี้นั้นยังทรงมีพระกำลังแข็งแรง ทรงนุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์ผนวชแล้ว (พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

Mahachula §83

พระราชกุมารทั้ง ๒ พระองค์ คือ ยุธัญชัยกุมาร และยุธิฏฐิลกุมารทรงละพระราชมารดาและพระราชบิดา ตัดเครื่องข้องของมฤตยูผนวชแล้ว ยุธัญชัยชาดกที่ ๖ จบ

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Commentary

Later explanatory literature — not the Buddha’s word

Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก

1 work(s) · 67 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page

Open this edition’s own page · ยุธัญชยชาดก ว่าด้วย การผนวชของเจ้าชายยุธัญชัยและยุธิฏฐิละ

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

How Mahachula paragraphs are matched

Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar

at least one paragraph pairing fell below the threshold, so none is placed item by item rather than risk a wrong item

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกบาลี อักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

pli-siamrath · Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 2026-08-25

ฉบับสยามรัฐ จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๔๖๘–๒๔๗๑ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/pali/

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

th-chabab-luang · Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 2026-08-24

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ