This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Front matter of the printed edition

Pali

ทสมํ สุมงฺคลตฺเถราปทานํ (๒๐)

Royal Thai

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ สุมังคลเถราปทานที่ ๑๐ (๒๐) ว่าด้วยผลแห่งการถวายอาหาร

Mahachula Thai

๑๐. สุมังคลเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระสุมังคลเถระ (พระสุมังคลเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

Pali

|๒๒.๑๒๓| อาหุตึ ยิฏฺฐุกาโมหํ ปฏิยาเทตฺวาน โภชนํ พฺราหฺมเณ ปฏิมาเนนฺโต วิสาเล มาฬเก ฐิโต ฯ |๒๒.๑๒๔| อถทฺทสาสึ สมฺพุทฺธํ ปิยทสฺสึ มหายสํ สพฺพโลกํ วิเนตารํ สยมฺภุํ อคฺคปุคฺคลํ ฯ |๒๒.๑๒๕| ภควนฺตํ ชุติมนฺตํ สาวเกหิ ปุรกฺขตํ อาทิจฺจมิว โรจนฺตํ รถิยํ ปฏิปนฺนกํ ฯ |๒๒.๑๒๖| อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ มนสาว นิมนฺเตสึ อาคจฺฉตุ มหามุนิ ฯ |๒๒.๑๒๗| มม สงฺกปฺปมญฺญาย สตฺถา โลเก อนุตฺตโร ขีณาสวสหสฺเสหิ มม ทฺวารํ อุปาคมิ ฯ |๒๒.๑๒๘| นโม เต ปุริสาชญฺญ นโม เต ปุริสุตฺตม ปาสาทํ อภิรูหิตฺวา สีหาสเน นิสีทตุ ฯ |๒๒.๑๒๙| ทนฺโต ทนฺตปริวาโร ติณฺโณ ตารยตํ วโร ปาสาทํ อภิรูหิตฺวา นิสีทิ ปวราสเน ฯ |๒๒.๑๓๐| ยํ เม อตฺถิ สเก เคเห อามิสํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ ตาหํ พุทฺธสฺส ปาทาสึ ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ ฯ |๒๒.๑๓๑| ปสนฺนจิตฺโต สุมโน เวทชาโต กตญฺชลี พุทฺธเสฏฺฐํ นมสฺสามิ อโห พุทฺธสฺสุฬารตา ฯ |๒๒.๑๓๒| อฏฺฐนฺนํ ปยิรุปาสตํ ภุญฺชํ ขีณาสวา พหู ตุยฺเหเวโส อานุภาโว สรณนฺตํ อุเปมหํ ฯ |๒๒.๑๓๓| ปิยทสฺสี จ ภควา โลกเชฏฺโฐ นราสโภ ภิกฺขุสงฺเฆ นิสีทิตฺวา อิมา คาถา อภาสถ ฯ |๒๒.๑๓๔| โย โส สงฺฆํ อโภเชสิ อุชุภูตํ สมาหิตํ ตถาคตญฺจ สมฺพุทฺธํ สุณาถ มม ภาสโต ฯ |๒๒.๑๓๕| สตฺตวีสติกฺขตฺตุํ โส เทวรชฺชํ กริสฺสติ สกกมฺมาภิรทฺโธ โส เทวโลเก รมิสฺสติ ฯ |๒๒.๑๓๖| ทส จ อฏฺฐกฺขตฺตุํ โส จกฺกวตฺติ ภวิสฺสติ ปฐพฺยา รชฺชํ ปญฺจสตํ วสุธํ อาวสิสฺสติ ฯ |๒๒.๑๓๗| อรญฺญํ วนโมคฺคยฺห กานนํ พฺยคฺฆเสวิตํ ปธานํ ปทหิตฺวาน กิเลสา ฌาปิตา มยา ฯ |๒๒.๑๓๘| อฏฺฐารเส กปฺปสเต ยํ ทานมททึ ตทา ทุคฺคตึ นาภชานามิ ภตฺตทานสฺสิทํ ผลํ ฯ |๒๒.๑๓๙| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สุมงฺคโล เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ สุมงฺคลตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ อุทฺทานํ สีหาสนี เอกตฺถมฺภี นนฺโท จ จุลฺลปนฺถโก ปิลินฺทราหุโล เจว วงฺคนฺโต รฏฺฐปาลโก ฯ โสปาโก มงฺคโล เจว ทเสว ทุติเย วคฺเค สตญฺจ สตฺตตึสา จ คาถา เจตฺถ ปกาสิตา ฯ สีหาสนิยวคฺโค ทุติโย ฯ -----------

Royal Thai

เราประสงค์จะบูชาเครื่องเซ่นสรวง จึงให้ตกแต่งโภชนาหารยืนอยู่ที่โรง- ใหญ่ คอยต้อนรับพราหมณ์ทั้งหลาย ครั้งนั้นเราได้เห็นพระผู้มีพระภาค สัมพุทธเจ้า พระนามว่าปิยทัสสีทรงมียศมาก ทรงนำโลกทั้งปวงให้วิเศษ เป็นสยัมภูอัครบุคคลผู้โชติช่วง อันพระสาวกทั้งหลายแวดล้อม รุ่งเรือง ดังพระอาทิตย์ เสด็จดำเนินไปในถนน จึงประนมอัญชลียังจิตของตนให้ เลื่อมใส นิมนต์ด้วยใจเท่านั้นว่า ขอเชิญพระมหามุนีเสด็จมา พระ ศาสดาผู้ยอดเยี่ยมในโลก ทรงทราบความดำริของเราเสด็จมาสู่ประตู (เรือน) เรากับพระขีณาสพหนึ่งพัน (เราทูลว่า) ขอนอบน้อมแด่พระองค์ผู้บุรุษ อาชาไนย ขอนอบน้อมแด่พระองค์ผู้อุดมบุรุษ ขอเชิญเสด็จขึ้นปราสาท ประทับนั่งบนอาสนะอันอุดมเถิด พระเจ้าข้า พระผู้มีพระภาคทรงฝึกพระ องค์แล้ว มีบริวารอันฝึกแล้วทรงข้ามพ้นแล้ว ประเสริฐกว่าบรรดาผู้ข้าม เสด็จขึ้นปราสาทแล้ว ประทับนั่งบนอาสนะอันประเสริฐ อามิสใดที่เรา รวบรวมไว้อันมีอยู่ในเรือนตน เรามีจิตเลื่อมใส ได้ถวายอามิสนั้น แด่ พระพุทธเจ้าด้วยมือทั้งสองของตนโดยเคารพ เรามีจิตเลื่อมใส มีใจ ผ่องแผ้ว เกิดโสมนัส ประนมอัญชลีนมัสการพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ว่า โอ พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ ในระหว่างพระอริยบุคคล ๘ นั่งฉันอยู่ มีพระขีณาสพเป็นอันมาก อานุภาพนี้ของท่านทั้งหลาย เรานับถือพระผู้มี พระภาคนั้นเป็นสรณะ พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปิยทัสสี เชษฐบุรุษ ของโลกประเสริฐกว่านระ ประทับนั่งในท่ามกลางภิกษุสงฆ์แล้วได้ตรัส พระคาถาเหล่านี้ว่า ผู้ใดได้นิมนต์สงฆ์ผู้ซื่อตรง มีจิตมั่นคง และพระ ตถาคตสัมพุทธเจ้าให้ฉัน เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรา กล่าว ผู้นั้นจักได้เสวยเทวราชสมบัติ ๒๗ ครั้ง จักปรารภในกรรมของตน รื่นรมย์อยู่ในเทวโลก จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๘๐ ครั้ง จักได้เป็น พระราชาในแผ่นดินครอบครองพสุธา ๕๐๐ ครั้ง เราเข้าป่าไพรวันอันสัตว์ ร้าย (เสือโคร่ง) อาศัยอยู่ เริ่มตั้งความเพียรแล้ว เผากิเลสได้ ในกัลป ที่ ๑๘๐๐ เราได้ให้ทานใดในเวลานั้น ด้วยผลแห่งทานนั้น เราไม่รู้ทุคติ เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายอาหาร คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ ทำเสร็จแล้ว ฉะนี้แล. ทราบว่า ท่านพระสุมังคลเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ สุมังคลเถราปทาน ----------------------------------------------------- รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สีหาสนทายกเถราปทาน ๒. เอกถัมภิกเถราปทาน ๓. นันทเถราปทาน ๔. จุลลปันถกเถราปทาน ๕. ปิลินทวัจฉเถราปทาน ๖. ราหุลเถราปทาน ๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน ๘. รัฏฐปาลเถราปทาน ๙. โสปากเถราปทาน ๑๐. สุมังคลเถราปทานในวรรคนี้ท่านประกาศคาถาไว้ ๑๓๗ คาถา. จบ สีหาสนิยวรรคที่ ๒. -----------------------------------------------------

Mahachula §124· Matched by SuttaCentral reference numbers

ข้าพเจ้าประสงค์จะถวายเครื่องบูชาสักการะ จึงให้จัดเตรียมโภชนาหาร ยืนต้อนรับพราหมณ์ทั้งหลายอยู่ที่โรงกว้างใหญ่

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๑๙}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. สีหาสนิยวรรค] ๑๐. สุมังคลเถราปทาน

Mahachula §125· Matched by SuttaCentral reference numbers

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นพระผู้มีพระภาคสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าปิยทัสสี ผู้มีพระยศยิ่งใหญ่ ผู้ทรงแนะนำสัตว์โลกทั้งปวงโดยวิเศษ ผู้เป็นพระสยัมภู ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ

Mahachula §126· Matched by SuttaCentral reference numbers

ผู้โชติช่วง มีหมู่สาวกห้อมล้อม รุ่งเรืองดังดวงอาทิตย์เสด็จพุทธดำเนินไปที่ถนน

Mahachula §127· Matched by SuttaCentral reference numbers

ข้าพเจ้าจึงประคองอัญชลี ทำจิตของตนให้เลื่อมใส ทูลนิมนต์ด้วยใจเท่านั้นว่า ขอเชิญพระมหามุนีเสด็จมาเถิด

Mahachula §128· Matched by SuttaCentral reference numbers

พระศาสดาผู้ยอดเยี่ยมในโลก ทรงทราบความดำริของข้าพเจ้าแล้ว ได้เสด็จมายังประตูเรือนของข้าพเจ้า พร้อมกับพระขีณาสพ ๑,๐๐๐ รูป

Mahachula §129· Matched by SuttaCentral reference numbers

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นบุรุษอาชาไนย ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้สูงสุดแห่งบุรุษ ข้าพระองค์ขอนอบน้อมพระองค์ ขอเชิญเสด็จขึ้นปราสาท ประทับนั่งบนอาสนะสูงสุดเถิด พระพุทธเจ้าข้า

Mahachula §130· Matched by SuttaCentral reference numbers

พระผู้มีพระภาคผู้ทรงฝึกพระองค์แล้ว มีบริวารที่ฝึกแล้ว ทรงข้ามพ้นแล้ว ประเสริฐกว่าเจ้าลัทธิทั้งหลาย เสด็จขึ้นปราสาทแล้ว ประทับนั่งบนอาสนะที่ประเสริฐ

Mahachula §131· Matched by SuttaCentral reference numbers

อามิสใดที่ข้าพเจ้าจัดเตรียมไว้ มีอยู่ในเรือนตน ข้าพเจ้าเป็นผู้เลื่อมใสได้ถวายอามิสนั้น แด่พระพุทธเจ้าด้วยมือทั้ง ๒ ของตน

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๒๐}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. สีหาสนิยวรรค] ๑๐. สุมังคลเถราปทาน

Mahachula §132· Matched by SuttaCentral reference numbers

ข้าพเจ้าเป็นผู้มีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี เกิดโสมนัส จึงประนมมือ นอบน้อมพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดว่า โอหนอ พระพุทธเจ้ายิ่งใหญ่จริงหนอ

Mahachula §133· Matched by SuttaCentral reference numbers

บรรดาพระอริยบุคคล ๘ ผู้นั่งฉันอยู่ มีพระขีณาสพจำนวนมาก นี้คืออานุภาพของพระองค์ ข้าพระองค์ขอถึงพระองค์ว่าเป็นสรณะ

Mahachula §134· Matched by SuttaCentral reference numbers

และพระผู้มีพระภาคพระนามว่าปิยทัสสี ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

Mahachula §135· Matched by SuttaCentral reference numbers

เราจักพยากรณ์ผู้ที่ได้นิมนต์พระสงฆ์ผู้ซื่อตรง มีจิตมั่นคงและพระตถาคตสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ฉัน ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

Mahachula §136· Matched by SuttaCentral reference numbers

ผู้นั้นจักครองเทวสมบัติ ๒๗ ชาติ เขาจักพอใจกรรมของตน รื่นรมย์อยู่ในเทวโลก

Mahachula §137· Matched by SuttaCentral reference numbers

ผู้นั้นจักเกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑๘ ชาติ จักเป็นพระเจ้าแผ่นดินครองแผ่นดิน ๕๐๐ ชาติ

Mahachula §138· Matched by SuttaCentral reference numbers

กิเลสทั้งหลายอันข้าพเจ้าเข้าไปยังป่าดงทึบ ที่เสือโคร่งอาศัยอยู่ ตั้งความเพียร เผาได้แล้ว

Mahachula §139· Matched by SuttaCentral reference numbers

ในกัปที่ ๑๑๘ (นับจากกัปนี้ไป) ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายภัตตาหาร

Mahachula §140· Matched by SuttaCentral reference numbers

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระสุมังคลเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้สุมังคลเถราปทานที่ ๑๐ จบ สีหาสนิยวรรคที่ ๒ จบบริบูรณ์

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๒๑}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. สีหาสนิยวรรค] รวมอปทานที่มีในวรรค รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สีหาสนทายกเถราปทาน ๒. เอกถัมภิกเถราปทาน ๓. นันทเถราปทาน ๔. จูฬปันถกเถราปทาน ๕. ปิลินทวัจฉเถราปทาน ๖. ราหุลเถราปทาน ๗. อุปเสนวังคันตปุตตเถราปทาน ๘. รัฏฐปาลเถราปทาน ๙. โสปากเถราปทาน ๑๐. สุมังคลเถราปทาน ในวรรคที่ ๒ มี ๑๐ เรื่องเท่านั้น ในวรรคนี้ท่านประกาศคาถาไว้ ๑๓๘ คาถา

{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๒๒}

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

Commentary

Later explanatory literature — not the Buddha’s word

Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก

1 work(s) · 47 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page

Open this edition’s own page · ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๒. สีหาสนิวรรค ๑๐. สุมังคลเถราปทาน (๒๐)

This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

How Mahachula paragraphs are matched

Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar

In this unit: 17 by SuttaCentral references · 0 by inference — no pair has been checked by a person yet

Editions used and their licences

พระไตรปิฎกบาลี อักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

pli-siamrath · Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 2026-08-25

ฉบับสยามรัฐ จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๔๖๘–๒๔๗๑ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/pali/

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง

th-chabab-luang · Public domain (term expired) — operator determination · evidence checked 2026-08-24

ฉบับหลวง จัดพิมพ์โดยทางราชการ พ.ศ. ๒๕๑๔ · พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ ๒๕๓๗ ม.๑๙–๒๒ อายุคุ้มครองงานนิติบุคคล ๕๐ ปีนับแต่โฆษณา · การพิจารณาของผู้ดำเนินการ ไม่ใช่ความเห็นที่ปรึกษากฎหมาย — https://84000.org/tipitaka/

พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ

th-mahachula · ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์ — บันทึกจากคำยืนยันของผู้ดำเนินการ ยังไม่มีเอกสารประกอบ