This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
อฏฺฐมํ อุตฺติยตฺเถราปทานํ (๒๘)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ อุตติยเถราปทานที่ ๘ (๒๘) ว่าด้วยผลแห่งการส่งข้ามฟาก
๘. อุตติยเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระอุตติยเถระ (พระอุตติยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
|๓๐.๑๗๑| จนฺทภาคานทีตีเร สุํสุมาโร อหํ ตทา สโภชนปสุตาหํ นทีติตฺถํ อคญฺฉหํ ฯ |๓๐.๑๗๒| สิทฺธตฺโถ ตมฺหิ สมเย สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล นทึ ตริตุกาโม โส นทีติตฺถํ อุปาคมิ ฯ |๓๐.๑๗๓| โอปาคเต จ สมฺพุทฺเธ อหํปิ ตตฺถุปาคมึ อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ อิมํ วาจํ อุทีรยึ ฯ |๓๐.๑๗๔| อภิรุยฺห มหาวีร ตาริสฺสามิ อหํ ตุวํ เปตฺติกํ วิสยํ มยฺหํ อนุกมฺป มหามุนิ ฯ |๓๐.๑๗๕| มม อุคฺคชฺชนํ สุตฺวา อภิรูหิ มหามุนิ หฏฺโฐ หฏฺเฐน จิตฺเตน ตาเรสึ โลกนายกํ ฯ |๓๐.๑๗๖| นทิยา ปาริเม ตีเร สิทฺธตฺโถ โลกนายโก อสฺสาเสสิ มมํ ตตฺถ อมตํ ปาปุณิสฺสสิ ฯ |๓๐.๑๗๗| ตมฺหา กายา จวิตฺวาน เทวโลกํ อคญฺฉหํ ทิพฺพํ สุขํ อนุภวึ อจฺฉราหิ ปุรกฺขโต ฯ |๓๐.๑๗๘| สตฺตกฺขตฺตุญฺจ เทวินฺโท เทวรชฺชํ อกาสหํ ตีณิขตฺตุํ จกฺกวตฺติ มหิยา อิสฺสโร อหํ ฯ |๓๐.๑๗๙| วิเวกมนุยุตฺโตหํ นิปโก จ สุสํวุโต ธาเรมิ อนฺติมํ เทหํ สมฺมา สมฺพุทฺธสาสเน ฯ |๓๐.๑๘๐| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ตาเรสึ ยํ นราสภํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ตรณาย อิทํ ผลํ ฯ |๓๐.๑๘๑| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุตฺติโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ อุตฺติยตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
เวลานั้น เราเป็นจระเข้อยู่ใกล้ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา เราขวนขวายหาเหยื่อของ ตน ได้ไปยังท่าน้ำ สมัยนั้น พระสยัมภูผู้อัครบุคคลพระนามว่าสิทธัตถะ พระองค์ประสงค์จะเสด็จข้ามแม่น้ำ จึงเสด็จเข้ามาสู่ท่าน้ำ ก็เมื่อ พระสัมพุทธเจ้าเสด็จมาถึง แม้เราก็มาถึงที่ท่าน้ำนั้น เราได้เข้าไปใกล้ พระสัมพุทธเจ้าแล้ว ได้กราบทูลดังนี้ว่า เชิญเสด็จขึ้น (หลังข้าพระองค์) เถิดพระมหาวีรเจ้า ข้าพระองค์จักข้ามส่งพระองค์ ขอพระองค์ทรงอนุ- เคราะห์วิสัยของบิดาข้าพระองค์เถิด พระมหามุนี พระมหามุนีทรงสดับ คำทูลเชิญของเราแล้วเสด็จขึ้น (หลัง) เราร่าเริง มีจิตยินดี ได้ข้าม ส่งพระผู้มีพระภาค ผู้นายกของโลก ที่ฝั่งแม่น้ำโน้น พระผู้มีพระภาค สิทธัตถะนายกของโลก ทรงยังเราให้พอใจ ณ ที่นั้นว่า ท่านจักได้บรรลุ อมตธรรม เราเคลื่อนจากกายนั้นแล้ว ได้ไปสู่เทวโลก แวดล้อมด้วย นางอัปสร เสวยสุขอันเป็นทิพย์อยู่ เราได้เป็นจอมเทวดา เสวยเทวรัช สมบัติอยู่ ๗ ครั้ง ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ๓ ครั้ง เราขวนขวายในวิเวก มีปัญญาและสำรวมแล้วด้วยดี ทรงกายอันเป็น ที่สุดอยู่ในศาสนาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เรา ได้ข้ามส่งพระนราสภ ด้วยกรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่ง การข้ามส่งพระนราสภ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จ แล้ว ฉะนี้แล. ทราบว่า ท่านพระอุตติยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ อุตติยเถราปทาน. -----------------------------------------------------
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นจระเข้อาศัยอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำจันทภาคา ข้าพเจ้าขวนขวายหาเหยื่อของตนจึงได้ไปยังท่าน้ำ
สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระสยัมภู ผู้ทรงเป็นบุคคลผู้เลิศ พระนามว่าสิทธัตถะ พระองค์ประสงค์จะเสด็จข้ามแม่น้ำ จึงเสด็จเข้ามายังท่าน้ำ
เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาถึงแล้ว แม้ข้าพเจ้าก็เข้าไปถึงที่ท่าน้ำนั้น ข้าพเจ้าเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วกราบทูลคำนี้ว่า
ข้าแต่พระองค์ผู้มีความเพียรมาก ขอเชิญพระองค์เสด็จขึ้น(หลังข้าพระองค์)เถิด ข้าพระองค์จักพาพระองค์ข้าม นั้นเป็นวิสัยของบิดาและปู่ของข้าพระองค์ ข้าแต่พระมหามุนี ขอพระองค์ทรงอนุเคราะห์ด้วยเถิด
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๔๕}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓. สุภูติวรรค] ๘. อุตติยเถราปทาน
พระผู้มีพระภาคผู้มหามุนี ทรงสดับคำทูลเชิญของข้าพเจ้าแล้วเสด็จขึ้น(หลัง) ข้าพเจ้ามีจิตร่าเริงเบิกบาน จึงพาพระผู้มีพระภาคผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลกข้ามไป
ที่ฝั่งแม่น้ำฝั่งโน้น พระผู้มีพระภาค พระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก ทรงทำให้ข้าพเจ้าพอใจ ณ ที่นั้นว่า ท่านจักได้บรรลุอมตธรรม
ข้าพเจ้าจุติจากกายนั้นแล้วได้ไปเกิดยังเทวโลก มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม ได้เสวยทิพยสุข
ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพ ได้ครองเทวสมบัติ ๗ ชาติ และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ๓ ชาติ
ข้าพเจ้าประกอบวิเวกอยู่เนืองๆ มีปัญญารักษาตนและสำรวมดีแล้ว ทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้ายอยู่ในศาสนา ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้พาพระผู้มีพระภาคผู้องอาจกว่านรชนข้ามแล้ว จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการพาพระผู้มีพระภาคข้าม
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระอุตติยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้อุตติยเถราปทานที่ ๘ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๑๔๖}
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 19 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓. สุภูติวรรค ๘. อุตติยเถราปทาน (๒๘)This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
In this unit: 0 by SuttaCentral references · 11 by inference — no pair has been checked by a person yet