This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
อฏฺฐมํ ติณมุฏฺฐิทายกตฺเถราปทานํ (๓๔๘)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ ติณมุฏฐิทายกเถราปทานที่ ๘ (๓๔๘) ว่าด้วยผลแห่งการถวายหญ้ากำมือเดียว
๘. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระติณมุฏฐิทายกเถระ (พระติณมุฏฐิทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
|๓๕๐.๔๘| หิมวนฺตสฺสวิทูเร ลมฺพโก นาม ปพฺพโต อุปติสฺโส นาม สมฺพุทฺโธ อพฺโภกาสมฺหิ จงฺกมิ ฯ |๓๕๐.๔๙| มิคลุทฺโธ ปุเร อาสึ อรญฺเญ กานเน อหํ ทิสฺวาน ตํ เทวเทวํ สยมฺภุํ อปราชิตํ ฯ |๓๕๐.๕๐| วิปฺปสนฺเนน จิตฺเตน ตทา ตสฺส มเหสิโน นิสีทนตฺถํ พุทฺธสฺส ติณมุฏฺฐิมทาสหํ ฯ |๓๕๐.๕๑| ทตฺวาน เทวเทวสฺส ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ สมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา ปกฺกามิ อุตฺตรามุโข ฯ |๓๕๐.๕๒| อจิรํ คตมตฺตํ มํ มิคราชา อเหฐยิ สีเหน ปาติโต สนฺโต ตตฺถ กาลํ กโต อหํ ฯ |๓๕๐.๕๓| อาสนฺเน เม กตํ กมฺมํ พุทฺธเสฏฺเฐ อนาสเว สุมุตฺโต สรเวโคว เทวโลกํ อคจฺฉหํ ฯ |๓๕๐.๕๔| ยูโป ตตฺถ สุโภ อาสิ ปุญฺญกมฺมาภินิมฺมิโต สหสฺสกณฺโฑ สตฺตเคณฺฑุ ธชาลุ หริตามโย ฯ |๓๕๐.๕๕| ปภา นิทฺธาวเต ตสฺส สตรํสีว อุคฺคโต อากิณฺโณ เทวกญฺญาหิ อาโมทึ กามกามิหํ ฯ |๓๕๐.๕๖| เทวโลกา จวิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต อาคนฺตฺวาน มนุสฺสตฺตํ ปตฺโตมฺหิ อาสวกฺขยํ ฯ |๓๕๐.๕๗| จตุนวุเต อิโต กปฺเป นิสีทนมทาสหํ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ติณมุฏฺฐิยิทํ ผลํ ฯ |๓๕๐.๕๘| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติณมุฏฺฐิทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ ติณมุฏฺฐิทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
มีภูเขาชื่อลัมพกะ อยู่ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมวันต์ พระสัมพุทธเจ้าพระนามว่า อุปติสสะ เสด็จจงกรมอยู่ในที่แจ้ง ในกาลก่อนเราเป็นพรานเนื้ออยู่ (เที่ยวไป) ในป่าใหญ่ ได้พบพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ผู้ประเสริฐกว่า เทวดา เป็นสยัมภูผู้ไม่แพ้อะไรๆ ขณะนั้น เรามีจิตเลื่อมใสยิ่งนัก ได้ ถวายหญ้ากำมือหนึ่งสำหรับประทับนั่ง แด่พระพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณอัน ใหญ่หลวงพระองค์นั้น ครั้นถวายแก่พระองค์ผู้ประเสริฐกว่าเทวดาแล้ว ยังจิตให้เลื่อมใสอย่างยิ่ง ถวายบังคมพระสัมพุทธเจ้า แล้วบ่ายหน้ากลับไป ทางทิศอุดร พอเราไปได้ไม่นานสีหะได้เบียดเบียนเรา เราถูกสีหะทำให้ ล้มลงแล้ว ทำกาลกิริยา ณ ที่นั้น (เพราะ) กรรมที่เราทำแล้วในสำนัก พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐ ไม่มีอาสวะ เราได้ไปสู่เทวโลก เหมือนกำลังลูกศร พ้นจากแล่ง ในเทวโลกนั้น มีปราสาทงามอันบุญกรรมนิรมิต (ใน ปราสาทนั้น) มีเครื่องประดับพันหนึ่ง ลูกคลีหนัง ๗ ลูก ธงสีเขียว รัศมีของปราสาทนั้นพุ่งออกขึ้นไปสูงเหมือนพระจันทร์ เราเกลื่อนกล่น ด้วยนางเทพกัญญา เบิกบานด้วยวัตถุกามและกิเลสกาม เราอันกุศลมูล มูลตักเตือนแล้ว จุติจากเทวโลกมาสู่ความเป็นมนุษย์แล้ว ได้บรรลุความ สิ้นอาสวะ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้ เราได้ถวายที่นั่ง ด้วยทานนั้น เรา ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งหญ้ากำมือเดียว คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระ- พุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้. ทราบว่า ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล. จบ ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน.
ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อลัมพกะ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๒๘}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๕. เอกปทุมวรรค] ๘. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าอุปติสสะ เสด็จจงกรมอยู่ ณ ที่กลางแจ้ง
เมื่อก่อน ข้าพเจ้าเป็นนายพรานเนื้ออยู่ในป่าดงทึบ ได้เห็นพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ทรงเป็นพระสยัมภู ผู้ไม่ทรงพ่ายแพ้
ครั้งนั้น ข้าพเจ้ามีจิตผ่องใส ได้ถวายหญ้ากำมือหนึ่งสำหรับประทับนั่งแด่พระพุทธเจ้า ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่พระองค์นั้น
ครั้นถวายแด่พระองค์ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพแล้ว ก็ทำจิตให้เลื่อมใสอย่างยิ่ง ถวายอภิวาทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วบ่ายหน้าหลีกไปทางทิศเหนือ
พอข้าพเจ้าไปได้ไม่นาน ราชสีห์ได้เบียดเบียนข้าพเจ้า ข้าพเจ้าถูกราชสีห์ทำให้ล้มลงได้สิ้นชีวิตลงในที่นั้น
(เพราะ)กรรมที่ข้าพเจ้าทำแล้วในสำนักของพระพุทธเจ้า ผู้ประเสริฐที่สุดผู้ไม่มีอาสวะ ข้าพเจ้าจึงได้ไปเกิดยังเทวโลก ดุจความเร็วแห่งลูกศรที่หลุดแล่นไปดีแล้ว
ในเทวโลกนั้น มีปราสาทงดงาม ที่บุญกรรมเนรมิตไว้แล้วสูง ๑,๐๐๐ ชั่วธนู มี ๗ ชั้น สะพรั่งไปด้วยธง พราวไปด้วยแก้วมณีสีเขียว
รัศมีของปราสาทนั้นพวยพุ่งดุจดวงอาทิตย์อุทัย ปราสาทแออัดด้วยเหล่านางเทพกัญญา ข้าพเจ้าบันเทิงเริงรมย์ด้วยวัตถุกามและกิเลสกาม
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๕๒๙}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๓๕. เอกปทุมวรรค] ๙. ตินทุกผลทายกเถราปทาน
ข้าพเจ้าอันกุศลมูลตักเตือนแล้ว จุติจากเทวโลกมาเกิดเป็นมนุษย์แล้ว ได้บรรลุความสิ้นอาสวะ
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ถวายที่นั่งไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายหญ้ากำมือหนึ่ง
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ติณมุฏฐิทายกเถราปทานที่ ๘ จบ
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 3 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๓๕. เอกปทุมวรรค ๘. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน (๓๔๘)This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
In this unit: 11 by SuttaCentral references · 0 by inference — no pair has been checked by a person yet