ตสฺสุทฺทานํ

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๗ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒ หัวข้อประจำขันธกะ

รวมเรื่องที่มีในสังฆเภทขันธกะ เรื่องเจ้าศากยะผู้มีชื่อเสียงออกบวชขณะที่พระผู้มีพระภาค ประทับที่อนุปิยนิคม เจ้าอนุรุทธศากยะผู้สุขุมาลชาติ ไม่ปรารถนาจะทรงผนวช เจ้ามหานามะผู้พี่จึงสอนวิธีไถนา หว่านข้าว ไขน้ำเข้า ระบายน้ำออก ถอนหญ้า เกี่ยวข้าว ขนข้าว ตั้งลอม นวดข้าว สางฟาง ฝัดข้าวลีบ ฝัดละอองออก ขนขึ้นฉาง เจ้าอนุรุทธะจึงตัดสินใจออกบวช เพราะทรงเห็นการงาน ไม่มีที่จบสิ้น แม้มารดาบิดา ปู่ย่าตายายจะตายไปหมด พระเจ้าภัททิยศากยะ เจ้าอนุรุทธศากยะ เจ้าอานนท์ เจ้าภคุ เจ้ากิมพิละ ถือตัวว่าเป็นศากยวงศ์ เพื่อจะตัดมานะจึงยอมให้อุบาลีบวชก่อน {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๗ หน้า : ๒๒๐} พระวินัยปิฎก จูฬวรรค [๗. สังฆเภทขันธกะ] รวมเรื่องที่มีในสังฆเภทขันธกะ พระผู้มีพระภาคประทับที่เมืองโกสัมพี พระเทวทัตทำกรรมเลวทราม เสื่อมจากฤทธิ์ กกุธโกฬิยเทพบุตรเข้าไปแจ้งข่าวแก่พระมหาโมคคัลลานะ สงฆ์ลงปกาสนียกรรมพระเทวทัต อชาตศัตรูกุมารถูกพระเทวทัตยุยงให้ปลงพระชนม์พระชนก พระเทวทัตส่งบุรุษไปลอบปลงพระชนม์พระผู้มีพระภาคแต่ไม่สำเร็จ พระเทวทัตกลิ้งศิลาหวังจะปลงพระชนม์พระผู้มีพระภาคด้วยตนเอง สั่งให้คนปล่อยช้างนาฬาคิรีเพื่อทำร้ายพระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคจึงทรงบัญญัติโภชนะที่คน ๓ คนพึงบริโภค เพราะอำนาจประโยชน์ ๓ อย่าง ต่อจากนั้น พระเทวทัตทูลขอวัตถุ ๕ ประการ พยายามทำลายสงฆ์ การทำลายสงฆ์มีโทษหนัก พระเทวทัตทำลายสงฆ์ ชักชวนภิกษุ ๕๐๐ รูปเข้าเป็นพรรค พวกพาหนีไปอยู่ที่คยาสีสประเทศ พระผู้มีพระภาครับสั่งให้ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะไปตามภิกษุ ๕๐๐ รูปกลับ ให้พวกภิกษุผู้ประพฤติตามภิกษุผู้ทำลายสงฆ์แสดงอาบัติถุลลัจจัย เรื่ององค์ ๘ มี ๓ เรื่อง คือ ๑. ภิกษุผู้ควรเป็นทูตมีคุณสมบัติ ๘ อย่าง ๒. พระสารีบุตรประกอบด้วยคุณสมบัติของทูต ๘ อย่าง ๓. พระเทวทัตถูกอสัทธรรม ๘ อย่างครอบงำ พระเทวทัตถูกอสัทธรรม ๓ อย่างครอบงำ เรื่องอาการที่เรียกว่า “สังฆราชี” “สังฆเภท” สังฆเภทขันธกะ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๗ หน้า : ๒๒๑}