This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Front matter of the printed edition
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๘ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๘ ปริวาร คาถาส่งท้าย
พระวินัยปิฎก ปริวาร [ปัญจวรรค] ปริโยสานคาถา ปริโยสานคาถา ก็พระวินัยธร ผู้เรืองนาม มีปัญญามาก ทรงสุตะ มีวิจารณญาณ ถามแนวทางของท่านบูรพาจารย์ในที่นั้นๆ คิดแล้วให้เขียนข้อพิสดารและสังเขปนี้ไว้ในสายกลาง ตามแนวทางที่วางไว้ ซึ่งจะนำความสะดวกมาให้แก่เหล่าศิษย์ คัมภีร์นี้เรียกว่า “ปริวาร” มีทุกเรื่องพร้อมทั้งลักษณะ มีอรรถโดยอรรถในสัทธรรม มีธรรมโดยธรรมในบัญญัติ ห้อมล้อมพระศาสนา ดุจสาครล้อมรอบชมพูทวีป ฉะนั้น พระวินัยธรเมื่อไม่รู้คัมภีร์ปริวาร ไฉนจะวินิจฉัยธรรมได้ ความเคลือบแคลงของพระวินัยธรที่เกิดในวิบัติ วัตถุ บัญญัติ อนุบัญญัติ บุคคล เอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติ โลกวัชชะ และปัณณัตติวัชชะ ย่อมขาดสิ้นไปด้วยคัมภีร์ปริวาร พระเจ้าจักรพรรดิสง่างามในกองทัพ ฉันใด ไกรสรสง่างามในท่ามกลางฝูงมฤค ฉันใด พระอาทิตย์แผ่สร้านด้วยรัศมีเจิดจ้า ฉันใด พระจันทร์ส่องสว่างงดงามในหมู่ดาว ฉันใด พระพรหมสง่างามในหมู่พรหม ฉันใด ท่านผู้นำสง่างามในท่ามกลางหมู่ชน ฉันใด พระสัทธรรมและพระวินัยย่อมสง่างามด้วยคัมภีร์ปริวาร ฉันนั้นแล จบบริบูรณ์ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๘ หน้า : ๗๒๑} พระไตรปิฎกเล่มที่ ๘ วินัยปิฎกที่ ๘ ปริวาร จบ
ปุพฺพาจริยมคฺคญฺจ ปุจฺฉิตฺวา ว ตหึ ตหึ ทีปนาโม มหาปญฺโญ สุตธโร วิจกฺขโณ อิมํ วิตฺถารสงฺเขปํ สชฺฌามคฺเคน มชฺฌิเม จินฺตยิตฺวา ลิขาเปสิ สิสฺสกานํ สุขาวหํ ฯ ปริวารนฺติ ยํ วุตฺตํ สพฺพํ วตฺถุํ สลกฺขณํ อตฺถํ อตฺเถน สทฺธมฺเม ธมฺมํ ธมฺเมน ปญฺญตฺเต สาสนํ ปริวาเรสิ ชมฺพูทีปํว สาคโร ฯ ปริวารํ อชานนฺโต กุโต ธมฺมวินิจฺฉยํ ฯ วิปตฺติ วตฺถุ ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ ปุคฺคโล เอกโต อุภโต เจว โลกปณฺณตฺติวชฺชโต ยสฺส ชายติ วิมติ ปริวาเรน ฉิชฺชติ จกฺกวตฺติ มหาเสเน มิคมชฺเฌว เกสรี รวิ รํสิปริกิณฺโณ จนฺโท ตารคเณ ยถา พฺรหฺมา พฺรหฺมปริสาย คณมชฺเฌว นายโก ฯ เอวํ สทฺธมฺมวินโย ปริวาเรน โสภตีติ ฯ
ก็พระวินัยธร ผู้เรืองนาม มีปัญญามาก ทรงสุตะ มีวิจารณญาณสอบสวนแนวทางของท่านบูรพาจารย์ในที่นั้นๆ แล้วคิดเขียนข้อพิสดารและสังเขปนี้ไว้ในสายกลาง ตามแนวทางที่วางไว้ ซึ่งจะนำความสะดวกมาให้แก่เหล่าศิษย์. คัมภีร์นี้เรียกว่าปริวาร มีทุกเรื่องพร้อมทั้งลักษณะ มีอรรถโดยอรรถในสัทธรรม มีธรรมโดยธรรมในบัญญัติ ห้อมล้อมพระศาสนาดุจสาครล้อมรอบชมพูทวีป ฉะนั้น. พระวินัยธรเมื่อไม่รู้คัมภีร์ปริวาร ไฉนจะวินิจฉัยโดยธรรมได้. ความเคลือบแคลงของพระวินัยธรใดที่เกิดในวิบัติ วัตถุ บัญญัติ อนุบัญญัติ บุคคลเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติ โลกวัชชะ และปัณณัตติวัชชะ ย่อมขาดสิ้นไปด้วยคัมภีร์ปริวาร, พระเจ้าจักรพรรดิ สง่างามในกองทัพใหญ่ฉันใดไกรสรสง่างามในท่ามกลางฝูงมฤคฉันใด พระอาทิตย์แผ่สร้านด้วยรัศมีย่อมสง่างามฉันใด พระจันทร์สง่างามในหมู่ดาราฉันใด พระพรหมสง่างามในหมู่พรหมฉันใด ท่านผู้นำสง่างามในท่ามกลางหมู่ชนฉันใด พระสัทธรรมวินัยย่อมงามสง่าด้วยคัมภีร์ปริวาร ฉันนั้นแล. พระวินัยปิฎก จบบริบูรณ์. -----------------------------------------------------
This collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
Commentary
Later explanatory literature — not the Buddha’s word
Text layerอรรถกถาexplains the พระไตรปิฎก1 work(s) · 66 paragraphs — loaded when you open it, not part of this page
Open this edition’s own page · ปริวาร คาถาส่งท้ายThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
How Mahachula paragraphs are matched
Three editions per item, in the order Pali → Royal Thai → Mahachula Thai · show all three or one at a time from the toolbar
the Mahachula unit has no numbered paragraphs