เพื่อประโยชน์ในการประกอบกิจการอันเป็นสาธารณูปโภคหรือการอันจำเป็น ในการป้องกันประเทศหรือการสงวนรักษาหรือการได้มาซึ่งทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม หรือป้องกันหรือบรรเทำการขาดแคลนอาหารยาหรือสิ่งอุปโภคบริโภคอย่างอื่นอย่างรุนแรงหรือ เพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นกระทรวงทบวงกรมอาจใช้สิทธิตามสิทธิบัตรอย่างใดอย่างหนึ่ง ตามมาตรา ๓๖โดยกระทำการดังกล่าวเองหรือให้บุคคลอื่นกระทำแทนในการใช้สิทธิดังกล่าว กระทรวงทบวงกรมจะต้องเสียค่าตอบแทนแก่ผู้ทรงสิทธิบัตรหรือผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา ๔๘วรรคสองและจะต้องแจ้งให้ผู้ทรงสิทธิบัตรทราบเป็นหนังสือโดยไม่ ชักช้าทั้งนี้ โดยไม่อยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขมาตรา ๔๖มาตรา ๔๗และมาตรา ๔๗ทวิ ในการนี้ให้ยื่นคำขอเสนอค่าตอบแทนและเงื่อนไขในการใช้สิทธิตามสิทธิบัตรต่ออธิบดี การกำหนดค่าตอบแทนให้เป็นไปตามความตกลงระหว่างกระทรวงทบวงกรมซึ่งประสงค์ใช้สิทธิ ตามสิทธิบัตรกับผู้ทรงสิทธิบัตรหรือผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตรและให้นำ มาตรา ๕๐มาใช้บังคับโดยอนุโลม