สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

อุปาทานสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุปาทานสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานสมฺปยุตฺตํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ... ตีณิ ฯ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุปาทาน- วิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิจฺจสทิสํ อรูปํ ฯ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุปาทานสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิจฺจสทิสํ อรูปํ ฯ อุปาทานสมฺปยุตฺตญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุปาทานสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิจฺจสทิสํ อรูปํ ฯ

อุปาทานสัมปยุตตธรรม คลุกเคล้ากับอุปาทานสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานสัมปยุตตธรรม ฯลฯ มี ๓ นัย. อุปาทานวิปปยุตตธรรม คลุกเคล้ากับอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ อรูปภูมิ เหมือนกับปฏิจจวาร. อุปาทานวิปปยุตตธรรม คลุกเคล้ากับอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ อรูปภูมิ เหมือนกับปฏิจจวาร. อุปาทานสัมปยุตตธรรม คลุกเคล้ากับอุปาทานสัมปยุตตธรรม และอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ อรูปภูมิ เหมือนกับปฏิจจวาร.

เหตุยา ฉ อารมฺมเณ ฉ อธิปติยา ฉ สพฺพตฺถ ฉ วิปาเก เอกํ อวิคเต ฉ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอธิปติปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๖ ในวิปากปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๖.

อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

อุปาทานวิปปยุตตธรรม คลุกเคล้ากับอุปาทานวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่ เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา ฉ นปุเรชาเต ฉ นปจฺฉาชาเต ฉ นอาเสวเน ฉ นกมฺเม จตฺตาริ นวิปาเก ฉ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต ฉ ฯ เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๔ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๖ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๖การนับทั้งสอง นอกจากนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำอย่างนี้.