๖. กฬายมุฏฐิชาดก

ข้าแต่พระองค์ผู้จอมชน ลิงที่เที่ยวไปตามกิ่งไม้นี้ เป็นลิงโง่แท้ๆ ลิงตัวนี้ไม่มีปัญญา มันซัดลูกเดือยทั้งกำจนหมด แล้วเที่ยวหาลูกเดือยที่ตกลงไปยังพื้นดินกินทีละเม็ด (ครั้นพระโพธิสัตว์กราบทูลอย่างนี้แล้ว จึงกราบทูลว่า)

ข้าแต่มหาราช พวกเราก็ดี ชนเหล่าอื่นก็ดี ที่มีความโลภจัด จะเสื่อมจากประโยชน์ส่วนมาก เพราะประโยชน์ส่วนน้อยเหมือนลิงเสื่อมจากลูกเดือยกฬายมุฏฐิชาดกที่ ๖ จบ

พาโล วตายํ ทุมสาขโคจโร ปญฺญา ชนินฺท นยิมสฺส วิชฺชติ กฬายมุฏฺฐึ อวกิริย เกวลํ เอกํ กฬายํ ปติตํ คเวสติ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งชน ลิงผู้เที่ยวหาอาหารตามกิ่งไม้นี้ โง่ เขลายิ่งนัก ปัญญาของมันก็ไม่มี มันสาดถั่วทั้งกำเสียหมดสิ้น แล้ว เที่ยวค้นหาถั่วเมล็ดเดียวที่ตกลงยังพื้นดิน.

เอวเมว มยํ ราช เย จญฺเญ อติโลภิโน อปฺเปน พหุํ เชยฺยาม กฬาเยเนว วานโรติ ฯ กฬายมุฏฺฐิชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ ---------

ข้าแต่พระราชา พวกเราก็ดี ชนเหล่าอื่นที่โลภจัดก็ดี จะต้องละทิ้ง ของมากเพราะของน้อย เปรียบเหมือนวานรเสื่อมจากถั่วทั้งหมด เพราะ ถั่วเมล็ดเดียว ฉะนั้น.