๖. การันทิยชาดก

เจ้าคนเดียวรีบเกินไป ยกหินก้อนใหญ่ทิ้งลงไปที่ซอกเขาในป่า นี่เจ้าการันทิยะ จะมีประโยชน์อะไรแก่เจ้า ด้วยการทิ้งก้อนหินลงที่ซอกเขานี้ (การันทิยโพธิสัตว์ฟังคำของท่านแล้ว ประสงค์จะปลุกอาจารย์ให้รู้สึก จึงกล่าวว่า)

กระผมเกลี่ยก้อนดินและก้อนหินลงไป จะกระทำแผ่นดินใหญ่นี้ซึ่งมีสาครเป็นขอบเขต ให้เรียบเสมอดังฝ่ามือ เพราะฉะนั้น กระผมจึงทิ้งก้อนหินลงไปที่ซอกเขา (พราหมณ์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

มนุษย์คนเดียวไม่สามารถทำแผ่นดินนี้ให้สม่ำเสมอดังฝ่ามือได้ นี่เจ้าการันทิยะ เราสำคัญว่า เจ้าเมื่อปรารถนาจะทำซอกเขานี้ให้เต็ม จะต้องละชีวโลกไปเสียก่อน (การันทิยโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

ถ้ามนุษย์คนเดียวไม่สามารถจะทำแผ่นดินใหญ่ให้เสมอได้ ท่านพราหมณ์ ท่านก็เหมือนกัน จักนำมนุษย์เหล่านี้ ซึ่งมีความเห็นต่างๆ กันมาสู่อำนาจของตนไม่ได้ (อาจารย์ได้ฟังดังนั้นรู้ว่าตัวพลาดไปแล้ว จึงกล่าวว่า)

เอโก อรญฺเญ คิริกนฺทรายํ ปคฺคยฺห มหนฺตเสลํ ปเวชฺฌสิ ปุนปฺปุนํ สนฺตรมานรูโป การนฺทิย โกนุ ตวยิธตฺโถ ฯ

ท่านผู้เดียวรีบร้อน ยกเอาก้อนหินใหญ่กลิ้งลงไปในซอกภูเขาในป่า ดูกรการันทิยะ จะเป็นประโยชน์อะไรแก่ท่านด้วยการทิ้งก้อนหินลงใน ซอกเขานี้เล่าหนอ?

อหญฺหิมํ สาครเสวิตนฺตํ สมํ กริสฺสามิ ยถาปิ ปาณึ วิกีริย สานูนิ จ ปพฺพตานิ ตสฺมา เสลํ กนฺทรายํ ปกฺขิปามิ ฯ

ข้าพเจ้าเกลี่ยหินก้อนเล็กก้อนใหญ่ลง จักกระทำแผ่นดินใหญ่นี้ซึ่งมี มหาสมุทรสี่เป็นขอบเขต ให้ราบเรียบเพียงดังฝ่ามือ เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงได้ทิ้งหินลงในซอกเขา.

นยิมํ มหึ อรหติ ปาณิกปฺปํ สมํ มนุสฺโส กรณายเมโก มญฺญามิ มญฺเญว ทรึ ชิคึสํ การนฺทิย หายสิ ชีวโลกํ ฯ

ดูกรการันทิยะ เราสำคัญว่า มนุษย์คนเดียว ย่อมไม่สามารถจะทำ แผ่นดินให้ราบเรียบดังฝ่ามือได้ ท่านพยายามจะทำซอกเขานี้ให้เต็มขึ้น ท่านก็จักละชีวโลกนี้ไปเสียเปล่าเป็นแน่.

สเจ อยํ ภูตธรํ น สกฺโก สมํ มนุสฺโส กรณายเมโก เอวเมว ตฺวํ พฺรเหฺม อิเม มนุสฺเส นานาทิฏฺฐิเก นานยิสฺสสิ เต ฯ

ข้าแต่ท่านพราหมณ์ หากว่า มนุษย์คนเดียวไม่สามารถจะทำแผ่นดินใหญ่ นี้ให้ราบเรียบได้ ฉันใด ท่านก็จักนำมนุษย์เหล่านี้ผู้มีทิฏฐิต่างๆ กันมา ไม่ได้ ฉันนั้นเหมือนกัน.

สงฺขิตฺตรูเปน ภวํ มมตฺถํ อกฺขาสิ การนฺทิย เอวเมตํ ยถา น สกฺกา ปฐวี สมายํ กาตุํ มนุสฺเสน ตถา มนุสฺสาติ ฯ การนฺทิยชาตกํ ฉฏฺฐํ ฯ ---------

ดูกรการันทิยะ ท่านได้บอกความจริงโดยย่อแก่เรา ข้อนั้น เป็น อย่างนี้ แผ่นดินนี้มนุษย์ไม่สามารถจะทำให้ราบเรียบได้ ฉันใด เราก็ไม่ อาจจะทำให้มนุษย์ทั้งหลายมาอยู่ในอำนาจของเราได้ ฉันนั้น. จบ การันทิยชาดกที่ ๖.