๙. ธัมมัทธชชาดก

พี่น้องทั้งหลาย พวกท่านจงประพฤติธรรมเถิด จงประพฤติธรรมเถิด พวกท่านจะมีแต่ความเจริญ เพราะว่าผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า (นกทั้งหลายเมื่อไม่รู้จึงพากันสรรเสริญกาทุศีลนั้นว่า)

พวกเจ้าไม่รู้ปกติของมัน เพราะไม่รู้ จึงพากันสรรเสริญมัน มันกินทั้งไข่และลูกอ่อนแล้วพูดว่า ธรรมะ ธรรมะ

มันพูดอย่างหนึ่งแต่ทำอย่างหนึ่ง มันประพฤติธรรมแต่ปาก แต่กายไม่ประพฤติธรรม เพราะฉะนั้น มันจึงชื่อว่าไม่ทรงธรรม

มันปากหวาน รู้ใจได้ยาก แสร้งทำตัวว่ามีธรรมเป็นธงชัย เหมือนงูเห่าซ่อนตัวอยู่ในรู ให้เขายกย่องว่าเป็นผู้ดีทุกบ้านทุกตำบล คนทุศีลประเภทนี้คนโง่รู้ได้ยาก

พวกท่านจงใช้จะงอยปาก ปีก และเท้าจิกตีกาตัวนี้ ทำให้กาเลวทรามพินาศไป กาตัวนี้ไม่สมควรอยู่ร่วมกับพวกเราธัมมัทธชชาดกที่ ๙ จบ

ธมฺมํ จรถ ญาตโย ธมฺมํ จรถ ภทฺท โว ธมฺมจารี สุขํ เสติ อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ ฯ

ดูกรญาติทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงประพฤติธรรม ท่านทั้งหลายจง ประพฤติธรรมอยู่เสมอๆ เถิด ความเจริญจะมีแก่ท่านทั้งหลาย ผู้ ประพฤติธรรม ย่อมอยู่เป็นสุขทั้งในโลกนี้และโลกหน้า.

ภทฺทโก วตายํ ปกฺขี ทิโช ปรมธมฺมิโก เอกปาเทน ติฏฺฐนฺโต ธมฺมเมวานุสาสติ ฯ

กาตัวนี้เจริญดีจริงหนอ ประพฤติธรรมอย่างสูง ยืนอยู่ด้วยเท้าข้างเดียว ย่อมพร่ำสอนแต่ธรรมเท่านั้นแก่พวกเรา.

นาสฺส สีลํ วิชานาถ อนญฺญาย ปสํสถ ภุตฺวา อณฺฑญฺจ ฉาเป จ ธมฺโม ธมฺโมติ ภาสติ ฯ

ท่านทั้งหลายไม่รู้จักปกติของมัน จึงพากันสรรเสริญเพราะความไม่รู้ เท่าทัน มันกินไข่และลูกนกแล้วก็ร้องว่า ธัมโม ธัมโม.

อญฺญํ ภณติ วาจาย อญฺญํ กาเยน กุพฺพติ วาจาย โน จ กาเยน น ตํ ธมฺมํ อธิฏฺฐิโต ฯ

กาตัวนี้พูดด้วยวาจาเป็นอย่างหนึ่ง กระทำด้วยกายเป็นอย่างหนึ่ง ประพฤติ ธรรมเพียงวาจา แต่ไม่กระทำด้วยกาย เพราะฉะนั้น มันไม่ได้ตั้งอยู่ใน ธรรมเลย.

วาจาย สขิโล โหติ มโนปวิทุคฺโค สิยา ปฏิจฺฉนฺโน กูปสฺสโย กณฺหสปฺโปว ธมฺมทฺธโช คามนิคมาสุ สาธุ สมฺมโต ทุชฺชาโน อยํ ปุริเสน พาลิเสน ฯ

กานี้เป็นสัตว์มีถ้อยคำอ่อนหวาน มีใจรู้ได้ยาก เปรียบเหมือนงูเห่าปกปิด ร่างกายด้วยปล่อง หรือเปรียบเหมือนคนผู้เอาธรรมบังหน้า คนโง่ไม่รู้ จริงพากันยกย่องว่า เป็นคนดีในหมู่บ้านและในนิคม ฉะนั้น.

อิมํ ตุณฺเฑหิ ปกฺเขหิ ปาทา จิมํ วิเหฐถ ฉวํ หิมํ วินาเสถ นายํ สํวาสนารโหติ ฯ ธมฺมทฺธชชาตกํ นวมํ ฯ ---------

ท่านทั้งหลายจงช่วยกันประหารกาลามกตัวนี้ ด้วยจะงอยปาก ด้วยปีก และด้วยเท้าให้มันพินาศไป กาตัวนี้ไม่ควรจะอยู่ร่วมกับพวกเรา. จบ ธัมมัทธชชาดกที่ ๙.